NPS New Rules 2026: નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS)માં રોકાણ કરવા ઇચ્છતા NRI નાવિકો માટે રાહતના સમાચાર છે. પેન્શન ફંડ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (PFRDA)એ NPS ખાતું ખોલવાની KYC પ્રક્રિયામાં મહત્વનો ફેરફાર કર્યો છે. નવા નિયમ હેઠળ વિદેશમાં જહાજ પર કામ કરતા બિન-નિવાસી ભારતીય (NRI) નાવિકો માટે સરનામાના પુરાવા એટલે કે Proof of Address (PoA)ની શરતો સરળ બનાવવામાં આવી છે. હવે પાત્ર NRI નાવિકો NPS Tier-I ખાતું ખોલાવવા માટે વિદેશના રહેણાક સરનામાનો પરંપરાગત પુરાવો આપવાને બદલે રોજગાર સંબંધિત બે દસ્તાવેજોમાંથી કોઈ એક રજૂ કરી શકશે. PFRDAએ 13 નવેમ્બર, 2026ના રોજ પરિપત્ર નંબર PFRDA/2026/55/REG-POP/10 જાહેર કરીને આ ફેરફાર કર્યો છે. આ નિયમ પરિપત્ર જાહેર થયાની તારીખથી અમલમાં આવ્યો છે.
NPS ખાતું ખોલવા માટે કયા બે દસ્તાવેજ માન્ય રહેશે?
PFRDAના નવા NPS KYC નિયમો અનુસાર, નાવિક તરીકે કામ કરતા NRI સબ્સ્ક્રાઇબર્સ સરનામાના પુરાવા તરીકે નીચેના બે દસ્તાવેજોમાંથી કોઈ એક આપી શકશે.
1. માન્ય રોજગાર કરાર (Employment Contract): જો નાવિક નવા રોજગાર કરાર હેઠળ જહાજ પર ફરજ બજાવવા જઈ રહ્યો હોય, તો તે પોતાના એમ્પ્લોયર અથવા શિપિંગ કંપની સાથેનો માન્ય રોજગાર કરાર સરનામાના પુરાવા તરીકે રજૂ કરી શકશે.
2. કન્ટિન્યુઅસ ડિસ્ચાર્જ સર્ટિફિકેટ (CDC): નાવિક પોતાનું Continuous Discharge Certificate એટલે કે CDC પણ સરનામાના પુરાવા તરીકે આપી શકશે. જોકે, આ દસ્તાવેજમાં રહેલો ડિસએમ્બાર્કેશન સ્ટેમ્પ અથવા રેકોર્ડ છ મહિનાથી જૂનો ન હોવો જોઈએ. આ ફેરફારથી દરિયામાં કામ કરતા અને વિદેશમાં કાયમી રહેણાક સરનામાનો પુરાવો મેળવવામાં મુશ્કેલી અનુભવતા NRI નાવિકોને NPSમાં જોડાવાની પ્રક્રિયા સરળ બનશે.
જહાજ પર ફરજ બજાવતા નાવિકો માટે પણ રાહત
PFRDAએ હાલમાં જહાજ પર ફરજ બજાવી રહેલા નાવિકો માટે સરનામાની વિગતો આપવાની પ્રક્રિયામાં પણ સ્પષ્ટતા કરી છે. આવા NRI સબ્સ્ક્રાઇબર્સ પોતાનું વર્તમાન સરનામું દર્શાવવા માટે બે વિકલ્પમાંથી કોઈ એક પસંદ કરી શકશે.
વિદેશમાં આવેલા એમ્પ્લોયર અથવા શિપિંગ કંપનીનું સરનામું.
ભારતમાં આવેલું પોતાનું રહેણાક સરનામું.
આ જોગવાઈ ખાસ કરીને એવા નાવિકો માટે ઉપયોગી છે, જેઓ લાંબા સમય સુધી દરિયામાં રહેતા હોવાથી વિદેશના રહેણાક સરનામાના દસ્તાવેજો રજૂ કરી શકતા નથી.
PFRDAએ NPS KYCના નિયમોમાં ફેરફાર કેમ કર્યો?
PFRDAના જણાવ્યા અનુસાર, નાવિક તરીકે કામ કરતા NRI સબ્સ્ક્રાઇબર્સને NPSમાં નોંધણી કરાવતી વખતે વિદેશી સરનામાનો પુરાવો રજૂ કરવામાં મુશ્કેલી પડતી હતી. તેમની નોકરીની પ્રકૃતિને કારણે તેઓ સતત એક જ દેશમાં રહેતા નથી. પરિણામે, પરંપરાગત રહેણાક સરનામાના દસ્તાવેજો મેળવવા અને રજૂ કરવામાં વિલંબ થતો હતો. આ સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમનકારી સંસ્થાએ રોજગાર અને નોન-રેસિડેન્ટ સ્થિતિની ચકાસણી માટે વૈકલ્પિક દસ્તાવેજો સ્વીકારવાની જોગવાઈ કરી છે. આથી પાત્ર નાવિકો માટે NPS Tier-I ખાતું ખોલાવવાની પ્રક્રિયા વધુ સરળ બની શકે છે.
શું તમામ NPS KYC નિયમો બદલાઈ ગયા છે?
ના. આ ફેરફાર માત્ર નાવિક તરીકે કામ કરતા NRI સબ્સ્ક્રાઇબર્સના NPS Tier-I ખાતા માટે સરનામાના પુરાવા સંબંધિત છે. ઓળખના પુરાવા (Proof of Identity), ગ્રાહકની યોગ્ય તપાસ (Customer Due Diligence), એન્ટી મની લોન્ડરિંગ અને અન્ય લાગુ KYC નિયમોમાં કોઈ સામાન્ય છૂટ આપવામાં આવી નથી. PFRDAએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 2 ડિસેમ્બર, 2025ના અગાઉના પરિપત્ર અને 25 સપ્ટેમ્બર, 2025ના KYC/AML/CFT માસ્ટર સર્ક્યુલરની અન્ય જોગવાઈઓ યથાવત્ રહેશે. આમ, PFRDAના નવા NPS નિયમોથી વિદેશમાં કામ કરતા પાત્ર NRI નાવિકો માટે પેન્શન અને નિવૃત્તિ આયોજનમાં જોડાવાનો માર્ગ સરળ બનશે. ખાસ કરીને રોજગાર કરાર અથવા CDCના આધારે સરનામાની ચકાસણીની સુવિધા મળવાથી NPSમાં નવા ખાતા ખોલાવવાની પ્રક્રિયામાં થતી મુશ્કેલીઓ ઘટવાની અપેક્ષા છે.