મોરબીના આ 2 ડેમ બદલશે માછીમારોની કિસ્મત?

મોરબી: Fish in Morbi district કેજ કલ્ચર યોજના માછીમારો માટે રોજગાર અને આવકનું નવું સાધન બની રહી છે. રાજ્ય સરકારની આ યોજના હેઠળ મચ્છુ-2 અને બ્રાહ્મણી-1 ડેમમાં કેજ પદ્ધતિથી મત્સ્યપાલનને પ્રોત્સાહન મળી રહ્યું છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં મોરબી જિલ્લાના કુલ 15 લાભાર્થીઓને ફિશ કેજ કલ્ચર યોજના હેઠળ સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી આપવામાં આવી છે.પરંપરાગત માછીમારી સાથે હવે મોરબીના માછીમારો આધુનિક મત્સ્યપાલન અને ફિશ કેજ કલ્ચર તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આ પદ્ધતિથી માછલીનું ઉત્પાદન વધારવાની સાથે માછીમારોની આવક અને રોજગારીની તકો વધારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

મચ્છુ-2 અને બ્રાહ્મણી-1 ડેમમાં ફિશ કેજ કલ્ચર

રાજ્ય સરકાર દ્વારા 1,000 હેક્ટરથી વધુ વિસ્તાર ધરાવતા જળાશયોમાં ફિશ કેજ કલ્ચર પદ્ધતિથી મત્સ્યપાલનને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે. આ યોજના હેઠળ જળાશયમાં કેજ સ્થાપિત કરીને માછલીનું વ્યાવસાયિક ધોરણે ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે.ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં આઈ-ખેડૂત પોર્ટલ મારફતે મોરબી જિલ્લાના માછીમારો પાસેથી ફિશ કેજ કલ્ચર યોજના માટે અરજીઓ મંગાવવામાં આવી હતી. મચ્છુ-2 ડેમ માટે 10 અને બ્રાહ્મણી-1 ડેમ માટે 10 સહિત કુલ 20 અરજીઓ મળી હતી.અરજીઓની ચકાસણી બાદ બ્રાહ્મણી-1 ડેમના 10 અને મચ્છુ-2 ડેમના 5 મળીને કુલ 15 લાભાર્થીઓની અરજીઓને સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

બે કેજમાંથી વર્ષે 15થી 20 ટન માછલીનું ઉત્પાદન

મોરબી મત્સ્ય વિભાગ દ્વારા લાભાર્થીઓને ફિશ કેજ ઇન્સ્ટોલેશન અને મત્સ્યપાલન અંગે જરૂરી માર્ગદર્શન આપવામાં આવી રહ્યું છે. એક લાભાર્થીને નિયમ મુજબ વધુમાં વધુ 1,800 ક્યુબિક મીટર વિસ્તારમાં કેજ બનાવવાની જોગવાઈ છે.ફિશ કેજમાં મુખ્યત્વે ફંગેશિયસ જાતિની માછલીનું ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે. બે કેજમાંથી એક વર્ષમાં અંદાજે 15થી 20 ટન માછલીનું ઉત્પાદન થઈ શકે છે.આ પ્રકારનું આધુનિક મત્સ્યપાલન માછીમારો માટે વધારાની આવક ઊભી કરવાની સાથે સ્થાનિક સ્તરે રોજગારની નવી તકો પણ ઊભી કરી રહ્યું છે.

ફિશ કેજ કલ્ચર યોજના હેઠળ ₹32.40 લાખ સુધીની સહાય

માછીમારો માટે આ યોજનાની સૌથી મહત્વની બાબત સરકારી આર્થિક સહાય છે. ફિશ કેજ કલ્ચર યોજના હેઠળ નિયમ મુજબ લાભાર્થીઓને 40 ટકા અને 60 ટકા સુધીની સહાય મળવાપાત્ર છે.

મત્સ્ય વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, એક લાભાર્થીને વધુમાં વધુ ₹32.40 લાખ સુધીની સરકારી સહાય મળી શકે છે. આ સહાયથી માછીમારોને કેજ સ્થાપિત કરીને આધુનિક રીતે માછલીનું ઉત્પાદન કરવામાં આર્થિક મદદ મળે છે.

ગત વર્ષે 14 માછીમારોને મળ્યો યોજનાનો લાભ

મોરબી જિલ્લામાં ફિશ કેજ કલ્ચર યોજનાનો અમલ અગાઉ પણ કરવામાં આવ્યો છે. ગત વર્ષે મચ્છુ-2 ડેમના 14 લાભાર્થીઓને આ યોજનાનો લાભ આપવામાં આવ્યો હતો.આ 14 લાભાર્થીઓને રાજ્ય સરકાર દ્વારા અંદાજે ₹4.84 કરોડની સહાય ચૂકવવામાં આવી હતી. હવે ચાલુ વર્ષે પણ મચ્છુ-2 અને બ્રાહ્મણી-1 ડેમના વધુ માછીમારોને યોજનાનો લાભ મળતાં આધુનિક મત્સ્યપાલનને વધુ વેગ મળવાની શક્યતા છે.

માછીમારોને અન્ય મત્સ્ય યોજનાઓનો પણ લાભ

મોરબી જિલ્લાના માછીમારોને માત્ર ફિશ કેજ કલ્ચર યોજના પૂરતો લાભ મળતો નથી. આઈ-ખેડૂત પોર્ટલ મારફતે દરિયાઈ મત્સ્ય ઉદ્યોગ, ભાંભરાપાણી મત્સ્ય ઉદ્યોગ અને આંતરદેશી મત્સ્ય ઉદ્યોગ સહિતની વિવિધ યોજનાઓનો લાભ પણ આપવામાં આવી રહ્યો છે.સરકારની આ યોજનાઓના કારણે પરંપરાગત માછીમારી સાથે સંકળાયેલા લોકો માટે આધુનિક મત્સ્યપાલન, વધુ માછલી ઉત્પાદન, વધારાની આવક અને રોજગારની નવી તકો ઊભી થઈ રહી છે.મોરબીમાં મચ્છુ-2 અને બ્રાહ્મણી-1 ડેમ હવે ફિશ કેજ કલ્ચર અને આધુનિક મત્સ્યપાલન માટે મહત્વના જળાશયો તરીકે આગળ આવી રહ્યા છે.