India Inflation 2026: ભારતમાં મોંઘવારીનો માર હવે સામાન્ય લોકોના ઘરખર્ચ પર વધુ દબાણ ઊભું કરી રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન ડુંગળી, ખાંડ, ખાદ્ય તેલ અને ચોખા જેવી રોજિંદા વપરાશની ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો નોંધાયો છે. ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખાદ્ય પદાર્થોની મોંઘવારીનો પ્રભાવ વધુ જોવા મળ્યો છે. ઓક્ટોબરની માસિક આર્થિક સમીક્ષા મુજબ, દેશમાં છૂટક મોંઘવારી અને ખાદ્ય ફુગાવો બંનેમાં વધારો થયો છે.
સપ્ટેમ્બર 2026માં છૂટક મોંઘવારી 5.54%, ખાદ્ય ફુગાવો 7.74%
ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) આધારિત છૂટક ફુગાવો સપ્ટેમ્બર 2026માં વધીને 5.54% થયો છે. અગાઉના મહિના કરતાં તેમાં 71 બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો નોંધાયો છે. બીજી તરફ, ગ્રાહક ખાદ્ય ફુગાવો વધીને 7.74% પર પહોંચ્યો છે. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં થયેલા આ વધારાની સીધી અસર સામાન્ય પરિવારોના માસિક બજેટ પર પડી રહી છે. મોંઘવારીનો આ વધારો ગ્રામ્ય અને શહેરી વિસ્તારોમાં અલગ-અલગ રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બરમાં ગ્રામીણ છૂટક ફુગાવો 6.08% નોંધાયો હતો, જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં તે 4.88% રહ્યો હતો. ખાદ્ય ફુગાવાની વાત કરીએ તો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આ દર 8.06% અને શહેરી વિસ્તારોમાં 7.18% રહ્યો હતો. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ગામડાંના પરિવારોને ખાદ્ય પદાર્થોના વધતા ભાવનો વધુ સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
ડુંગળીના ભાવમાં 108%નો ઉછાળો, ખાંડ અને તેલ પણ મોંઘાં
સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ડુંગળીના ભાવમાં વાર્ષિક ધોરણે 108%નો વધારો નોંધાયો છે. ખાદ્ય ફુગાવામાં ડુંગળીના ભાવનો મોટો ફાળો રહ્યો છે. આ ઉપરાંત ખાંડના ભાવમાં 30% અને ગોળના ભાવમાં 23%નો વધારો થયો છે. ખાદ્ય તેલના ભાવમાં પણ વધારો નોંધાયો છે. રિફાઇન્ડ તેલ 15% અને મગફળીનું તેલ 14% મોંઘું થયું છે. ચોખાના ભાવમાં પણ વાર્ષિક ધોરણે 8%નો વધારો થયો છે. રોજિંદા રસોડામાં વપરાતી આ ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થતાં ઘરગથ્થુ ખર્ચમાં વધારો થવાની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
ડુંગળી, ખાંડ અને ચોખા મોંઘાં થવા પાછળનાં કારણો શું?
આર્થિક સમીક્ષા મુજબ, ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ વધવા પાછળ પુરવઠા સંબંધિત પરિબળો જવાબદાર છે. ડુંગળીના કિસ્સામાં અગાઉના રવિ પાકનો સ્ટોક ઘટી રહ્યો છે, જ્યારે નવા ખરીફ પાકની આવકમાં અંદાજે એક મહિનાનો વિલંબ થયો છે. બજારમાં પુરવઠા પર પડેલા આ દબાણને કારણે ડુંગળીના ભાવમાં મોટો વધારો થયો છે. ખાંડના ભાવમાં વધારા પાછળ શેરડીના ઓછા ઉત્પાદન, વધુ પડતા વરસાદ અને પાકમાં લાલ સડો રોગની અસર જેવા કારણો જણાવવામાં આવ્યા છે. તહેવારોની મોસમ પહેલાં માંગ વધવાની શક્યતા અને વૈશ્વિક બજારમાં ખાંડના પુરવઠામાં ઘટાડો પણ ભાવ પર વધુ દબાણ ઊભું કરી શકે છે. ચોખાના ભાવમાં વધારા પાછળ ભારતીય ચોખાની આંતરરાષ્ટ્રીય માંગમાં થયેલો વધારો મુખ્ય પરિબળ હોવાનું સમીક્ષામાં જણાવાયું છે.
જથ્થાબંધ મોંઘવારી પણ વધી, WPI ફુગાવો 11.39%એ પહોંચ્યો
છૂટક બજારમાં ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ વધવાની સાથે જથ્થાબંધ બજારમાં પણ મોંઘવારીનું દબાણ વધ્યું છે. જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક (WPI) આધારિત ફુગાવો ઓગસ્ટના 9.92%થી વધીને સપ્ટેમ્બર 2026માં 11.39% થયો છે. જથ્થાબંધ ઇંધણ અને વીજળી શ્રેણીમાં ફુગાવો વધીને 25.85% નોંધાયો છે, જ્યારે ઉત્પાદિત ઉત્પાદનોમાં ફુગાવો 9.76% રહ્યો છે. જથ્થાબંધ ખર્ચમાં વધારો લાંબા ગાળે બજારભાવ પર પણ દબાણ ઊભું કરી શકે છે.
સામાન્ય પરિવારોના બજેટ પર મોંઘવારીનો બોજ
સપ્ટેમ્બરના આંકડા દર્શાવે છે કે ખાદ્ય પદાર્થોના વધતા ભાવ હવે સામાન્ય પરિવારો માટે મોટી ચિંતા બની રહ્યા છે. ખાસ કરીને ડુંગળી, ખાંડ, તેલ અને ચોખા જેવી વારંવાર ખરીદાતી વસ્તુઓ મોંઘી થતાં ઘરખર્ચ વધ્યો છે. સમીક્ષા મુજબ, સપ્ટેમ્બરમાં વૈશ્વિક ફૂડ પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (GPI) પણ એક વર્ષ અગાઉની સરખામણીએ 5.8% ઊંચો રહ્યો હતો. જો પુરવઠા અને જથ્થાબંધ ખર્ચનું દબાણ ચાલુ રહેશે તો મોંઘવારીના અંદાજ પર વધુ અસર થઈ શકે છે. હાલ સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે ખાદ્ય પદાર્થોના વધતા ભાવથી ગ્રામ્ય અને શહેરી બંને વિસ્તારોના પરિવારોના બજેટ પર કેટલું દબાણ વધે છે.