દિવાળી પહેલાં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને મોટી ભેટ! DAમાં 3% વધારો, હવે પગારમાં કેટલા રૂપિયા વધશે?

DA Hike 2026: દિવાળીના તહેવાર પહેલાં કેન્દ્ર સરકારે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકોને આર્થિક રાહત આપતો નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્રીય કેબિનેટે મોંઘવારી ભથ્થા (Dearness Allowance – DA) અને મોંઘવારી રાહત (Dearness Relief – DR)માં 3 ટકાનો વધારો મંજૂર કર્યો છે. આ નિર્ણયથી કર્મચારીઓનું DA 60%થી વધીને 63% થશે, જ્યારે પેન્શનધારકોને પણ DR વધારાનો લાભ મળશે. નવા દરો 1 જુલાઈ, 2026થી લાગુ થશે. સરકારના આ નિર્ણયથી આશરે 48.54 લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 68.71 લાખ પેન્શનધારકોને લાભ થવાની શક્યતા છે. DA અને DRના વધારાને કારણે સરકારી તિજોરી પર વાર્ષિક આશરે ₹10,016 કરોડનો વધારાનો ખર્ચ થશે. આ નિર્ણયની જાહેરાત 28 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ કરવામાં આવી હતી.

પગારમાં દર મહિને કેટલો વધારો થશે?
મોંઘવારી ભથ્થું કર્મચારીના મૂળ પગાર એટલે કે Basic Salaryના આધારે ગણવામાં આવે છે. DAમાં 3 ટકાનો વધારો થવાથી કર્મચારીના મૂળ પગારના દર ₹1,000 દીઠ ₹30નો વધારાનો માસિક DA મળશે. ઉદાહરણ તરીકે:
₹18,000 બેઝિક સેલરી: દર મહિને ₹540નો વધારાનો DA.
₹29,200 બેઝિક સેલરી: દર મહિને ₹876નો વધારાનો DA.
₹35,400 બેઝિક સેલરી: દર મહિને ₹1,062નો વધારાનો DA.
₹56,100 બેઝિક સેલરી: દર મહિને ₹1,683નો વધારાનો DA.
આ ગણતરી માત્ર DAમાં થયેલા વધારાની છે. અન્ય પગાર ઘટકો, કપાતો અને લાગુ પડતા નિયમોના આધારે હાથમાં મળતા પગારમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.

જુલાઈથી મળશે DAનો લાભ, એરિયર્સ પણ મળવાની શક્યતા
કેન્દ્ર સરકારે DAમાં વધારાને 1 જુલાઈ, 2026થી લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. એટલે કે સુધારેલા દર અને અગાઉ ચૂકવાયેલા DA વચ્ચેનો તફાવત બાકી ચુકવણી એટલે કે એરિયર્સ તરીકે મળવાપાત્ર થઈ શકે છે. કર્મચારીઓને એરિયર્સ ક્યારે અને કઈ રીતે ચૂકવવામાં આવશે, તે સંબંધિત સરકારી સૂચના અને પગાર પ્રક્રિયા પર નિર્ભર રહેશે.

પેન્શનધારકોને પણ મળશે મોંઘવારી રાહત
આ નિર્ણયનો લાભ માત્ર નોકરી કરતા કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ પૂરતો મર્યાદિત નથી. નિવૃત્ત કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો માટે પણ Dearness Relief (DR)માં 3 ટકાનો વધારો મંજૂર કરવામાં આવ્યો છે. DA જ્યાં કાર્યરત કર્મચારીઓના મૂળ પગારના આધારે ગણાય છે, ત્યાં DR પેન્શનના આધારે ગણવામાં આવે છે. વધતી મોંઘવારીને કારણે દૈનિક ખર્ચ પર પડતી અસર ઘટાડવા માટે આ બંને ભથ્થાંમાં સમયાંતરે સુધારો કરવામાં આવે છે.

સરકારે અગાઉ કેટલો DA વધારો કર્યો હતો?
આ પહેલાં એપ્રિલ 2026માં કેન્દ્ર સરકારે DA અને DRમાં 2 ટકાનો વધારો કર્યો હતો, જે 1 જાન્યુઆરી, 2026થી લાગુ થયો હતો. તેનાથી DAનો દર 58%થી વધીને 60% થયો હતો. હવે જુલાઈના છમાસિક સમયગાળા માટે વધુ 3 ટકાનો વધારો મંજૂર થતાં DAનો દર 63% પર પહોંચ્યો છે.

DA અને DRમાં વધારો કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
કેન્દ્ર સરકાર સામાન્ય રીતે વર્ષમાં બે વખત મોંઘવારી ભથ્થા અને મોંઘવારી રાહતના દરમાં સુધારો કરે છે. આ ગણતરીમાં ઓલ ઇન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ ફોર ઇન્ડસ્ટ્રિયલ વર્કર્સ (AICPI-IW)ના આંકડાઓ અને લાગુ પગાર પંચના નિયમો મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. DAનો મુખ્ય હેતુ વધતી મોંઘવારી સામે કર્મચારીઓની ખરીદશક્તિ જાળવવામાં મદદ કરવાનો છે. DR દ્વારા પેન્શનધારકોને પણ મોંઘવારીની અસર સામે આર્થિક રાહત આપવામાં આવે છે.

કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો માટે શું છે મહત્ત્વ?
દિવાળીના તહેવાર પહેલાં જાહેર થયેલા આ નિર્ણયથી લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકોની આવકમાં વધારો થશે. જોકે, દરેક કર્મચારીને મળતી ચોક્કસ રકમ તેના મૂળ પગાર પર આધારિત રહેશે, જ્યારે પેન્શનધારકો માટે લાભની ગણતરી મૂળ પેન્શનના આધારે થશે.