વેદાંતાને ઝામ્બિયાના રાષ્ટ્રપતિએ કેમ કરી મોટી અપીલ?

Vedanta Zambia: ભારતીય અબજોપતિ અનિલ અગ્રવાલની વેદાંતા રિસોર્સીસની કોન્કોલા કોપર માઇન્સ (KCM) ફરી ચર્ચામાં છે. ઝામ્બિયાના રાષ્ટ્રપતિ હકાઈન્ડે હિચિલેમાએ વેદાંતાને કોન્કોલા કોપર માઇન્સના વિસ્તરણ માટે વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવા અપીલ કરી છે.કોન્કોલા કોપર માઇન્સ ઝામ્બિયાની સૌથી મહત્વપૂર્ણ કોપર માઇનિંગ સંપત્તિઓમાંની એક છે. આ ખાણમાં ભૂગર્ભ જળને સતત બહાર કાઢવા માટે પમ્પિંગ સિસ્ટમ ચાલુ રાખવી પડે છે. તેથી કોન્કોલા માઇન્સનું ઉત્પાદન વધારવા માટે સતત અને વિશ્વસનીય વીજ પુરવઠો અત્યંત જરૂરી છે.વેદાંતાની લાંબા ગાળાની યોજના કોન્કોલામાં વાર્ષિક 5 લાખ ટન કોપર ઉત્પાદન સુધી પહોંચવાની છે. જોકે, આ લક્ષ્યાંક હાંસલ કરવા માટે વીજળી, ભંડોળ અને માઇનિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં મોટા રોકાણની જરૂર પડશે.

ઝામ્બિયાના રાષ્ટ્રપતિએ વેદાંતાને શું કહ્યું?

ઝામ્બિયાના રાષ્ટ્રપતિ હકાઈન્ડે હિચિલેમાએ વેદાંતા રિસોર્સીસના સ્ટ્રેટેજી અને ડેવલપમેન્ટ વડા પુષ્પેન્દ્ર સિંગલા સાથે મુલાકાત કરી હતી.આ બેઠકમાં કોન્કોલા કોપર માઇન્સમાં ચાલી રહેલી કામગીરી અને વિસ્તરણની પ્રગતિ અંગે ચર્ચા થઈ હતી. સિંગલાએ કંપનીની લાંબા ગાળાની ઉત્પાદન યોજના વિશે પણ માહિતી આપી હતી.રાષ્ટ્રપતિ હિચિલેમાએ કોન્કોલા માઇન્સની વધતી વીજળીની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવામાં રોકાણ કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો.તેમના મતે, વીજ ક્ષેત્રમાં વધારાનું રોકાણ કોન્કોલા કોપર માઇન્સની જરૂરિયાત પૂરી કરવાની સાથે ઝામ્બિયાના ભવિષ્યના ઊર્જા લક્ષ્યાંકો માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

વેદાંતાનું 5 લાખ ટન કોપર ઉત્પાદનનું લક્ષ્ય

કોન્કોલા કોપર માઇન્સનું 5 લાખ ટન વાર્ષિક કોપર ઉત્પાદનનું લક્ષ્ય નવું નથી. વેદાંતાની પેટાકંપની કોપરટેક મેટલ્સે લાંબા ગાળે ઉત્પાદન વધારવાની આ યોજના બનાવી છે.કંપનીની વ્યૂહરચના મુજબ પહેલા કોન્કોલાનું વાર્ષિક ઉત્પાદન 3 લાખ ટન સુધી વધારવાનું અને ત્યારબાદ તેને 5 લાખ ટન સુધી લઈ જવાનું લક્ષ્ય છે.આ માટે ખાણમાં વધુ ઊંડે ખોદકામ, વધારાનું પાણી પમ્પિંગ, સ્મેલ્ટિંગ ક્ષમતામાં વધારો અને અન્ય માઇનિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું વિસ્તરણ જરૂરી બનશે.આ તમામ કામગીરી માટે વીજળીની માંગ પણ નોંધપાત્ર રીતે વધશે.

કોન્કોલા કોપર માઇન્સમાં વીજળી કેમ એટલી મહત્વની?

કોન્કોલા કોપર માઇન્સ ઝામ્બિયાના કોપરબેલ્ટ વિસ્તારમાં આવેલી છે. ખાણની સૌથી મોટી ટેક્નિકલ સમસ્યાઓમાંથી એક ભૂગર્ભ જળ છે.ખાણમાંથી સતત પાણી બહાર કાઢવા માટે પમ્પિંગ સિસ્ટમ જરૂરી છે. જો પમ્પિંગ બંધ થાય તો ખાણમાં પાણી ભરાવાનું જોખમ વધી શકે છે અને માઇનિંગ કામગીરીને અસર થઈ શકે છે.એટલે કોન્કોલા કોપર માઇન્સ માટે વીજળી માત્ર ઉત્પાદન વધારવા માટે જ નહીં, પરંતુ ખાણને કાર્યરત રાખવા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.ઉત્પાદન 3 લાખથી વધારીને 5 લાખ ટન કરવા માટે વધુ પમ્પિંગ અને ઊંડા ખોદકામની જરૂર પડશે. પરિણામે વીજળીની માંગ પણ વધવાની છે.

ઝામ્બિયામાં વીજળીનું સંકટ કેમ ઊભું થયું?

ઝામ્બિયાની વીજળી વ્યવસ્થા મોટા પ્રમાણમાં હાઇડ્રોપાવર એટલે કે જળવિદ્યુત ઉત્પાદન પર નિર્ભર છે.2024માં દુષ્કાળ અને પાણીની અછતને કારણે હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક વીજ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થયો હતો. આ સ્થિતિની સીધી અસર દેશના માઇનિંગ સેક્ટર પર પડી હતી અને કેટલીક મોટી માઇનિંગ કંપનીઓને કામગીરી ચાલુ રાખવા માટે વીજળીની આયાત કરવી પડી હતી.આ પડકારો વચ્ચે પણ ઝામ્બિયાનું કોપર ઉત્પાદન 2024માં લગભગ 12 ટકા વધીને 8,20,670 ટન થયું હતું. 2023માં દેશનું કોપર ઉત્પાદન લગભગ 7,32,580 ટન હતું.

ઝામ્બિયા માટે કોપર માઇનિંગ કેમ મહત્વનું?

કોપર ઝામ્બિયાની અર્થવ્યવસ્થાનો મહત્વપૂર્ણ આધાર છે. દેશની કુલ નિકાસ આવકમાં કોપરનો હિસ્સો 70 ટકાથી વધુ હોવાનું જણાવાય છે.રાષ્ટ્રપતિ હિચિલેમાની સરકાર આગામી એક દાયકામાં દેશનું વાર્ષિક કોપર ઉત્પાદન લગભગ ત્રણ ગણું વધારીને 30 લાખ ટન સુધી પહોંચાડવા માંગે છે.આ લક્ષ્યાંક માટે નવી માઇનિંગ ક્ષમતા સાથે વીજળીનો સ્થિર પુરવઠો પણ જરૂરી છે.તેથી વેદાંતાની કોન્કોલા કોપર માઇન્સમાં વીજ ઉત્પાદન અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર રોકાણની ભૂમિકા વધુ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

વેદાંતાએ કોન્કોલામાં કેટલું રોકાણ કર્યું?

વેદાંતા રિસોર્સીસે 2004માં કોન્કોલા કોપર માઇન્સમાં હિસ્સો મેળવ્યો હતો. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, ત્યારથી તેણે કોન્કોલા સંપત્તિમાં 3 અબજ ડોલરથી વધુનું રોકાણ કર્યું છે.

આ રોકાણમાં શાફ્ટ ડેવલપમેન્ટ, સ્મેલ્ટર અપગ્રેડેશન અને કોન્સન્ટ્રેટર સંબંધિત કામનો સમાવેશ થાય છે.

જોકે, વેદાંતા અને ઝામ્બિયા સરકાર વચ્ચે 2019માં મોટો વિવાદ થયો હતો. તત્કાલીન સરકારે કોન્કોલા કોપર માઇન્સને લિક્વિડેશન પ્રક્રિયા હેઠળ મૂકી હતી.

સરકારે વેદાંતા પર વિસ્તરણ યોજનાઓ અંગે ગેરમાર્ગે દોરતી માહિતી આપવા અને અપૂરતો ટેક્સ ચૂકવવાના આક્ષેપ કર્યા હતા. ત્યારબાદ વેદાંતાએ કોન્કોલા પર ફરી નિયંત્રણ મેળવવા માટે લાંબી કાનૂની લડત લડી હતી.

FY26માં કેટલું કોપર ઉત્પાદન થયું?

કોન્કોલા કોપર માઇન્સે FY26માં આશરે 1.40 લાખ ટન કોપરનું ઉત્પાદન કર્યું હતું.હવે કંપની માટે આગામી મોટું લક્ષ્ય 2031 સુધીમાં વાર્ષિક 3 લાખ ટન કોપર ઉત્પાદન સુધી પહોંચવાનું છે.

ત્યારબાદ લાંબા ગાળે ઉત્પાદનને 5 લાખ ટન પ્રતિ વર્ષ સુધી લઈ જવાની યોજના છે.આ લક્ષ્યાંક હાંસલ કરવા માટે પૂરતું ભંડોળ, વીજળીનો સતત પુરવઠો, પાણી પમ્પિંગ સિસ્ટમ અને માઇનિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું વિસ્તરણ નિર્ણાયક રહેશે.

વેદાંતા અને ઝામ્બિયા માટે કોન્કોલા કેમ મહત્વપૂર્ણ?

કોન્કોલા કોપર માઇન્સનું વિસ્તરણ માત્ર વેદાંતાના બિઝનેસ માટે મહત્વનું નથી. ઝામ્બિયાના 30 લાખ ટન કોપર ઉત્પાદનના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યાંકમાં પણ કોન્કોલાની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહી શકે છે.આથી ઝામ્બિયાના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા વેદાંતાને વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવાની અપીલને કોપર ઉત્પાદન વધારવા, ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત કરવા અને કોન્કોલા માઇન્સના વિસ્તરણ સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહી છે.આગામી સમયમાં કોન્કોલા કોપર માઇન્સમાં વીજળી અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે થનાર રોકાણ નક્કી કરશે કે કંપની 3 લાખ ટનથી આગળ વધીને 5 લાખ ટન વાર્ષિક કોપર ઉત્પાદનના લક્ષ્યાંક તરફ કેટલી ઝડપથી આગળ વધી શકે છે.