શેરબજાર ઘટ્યું, છતાં રૂપિયો કેમ ચમક્યો? 6 અઠવાડિયાની ટોચે પહોંચવા પાછળનું કારણ જાણો

New Delhi ભારતીય રૂપિયો આજે ડોલર સામે મજબૂત થયો છે. 7 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ રૂપિયો 10 પૈસા સુધરીને 94.39 રૂપિયા પ્રતિ ડોલરના સ્તરે પહોંચ્યો હતો. આ સાથે ભારતીય ચલણ છ અઠવાડિયાની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગયું છે. શેરબજારમાં ઘટાડા વચ્ચે રૂપિયામાં આવેલી આ મજબૂતી રોકાણકારો માટે મહત્વપૂર્ણ બની છે.

રૂપિયામાં તેજી પાછળ FCNR-B ડિપોઝિટમાંથી વધેલો ડોલર પ્રવાહ અને ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ની બજારમાં દખલગીરી મુખ્ય કારણો માનવામાં આવી રહ્યા છે. જોકે, ઊંચા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, પશ્ચિમ એશિયાનો તણાવ અને અમેરિકી વ્યાજદર અંગેની અપેક્ષાઓ આગામી દિવસોમાં રૂપિયા માટે પડકાર બની શકે છે.

ડોલર સામે રૂપિયો 94.39 પર પહોંચ્યો

અગાઉના ટ્રેડિંગ સત્રમાં ભારતીય રૂપિયો 94.49 રૂપિયા પ્રતિ ડોલર પર બંધ થયો હતો. સોમવારના ટ્રેડિંગ સત્રમાં રૂપિયો 10 પૈસા મજબૂત થઈને 94.39 રૂપિયા પ્રતિ ડોલર પર પહોંચ્યો.

આ સુધારા સાથે રૂપિયો છેલ્લા લગભગ છ અઠવાડિયાના સૌથી મજબૂત સ્તરે પહોંચ્યો છે. બજાર નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં RBIની સક્રિય હાજરીએ રૂપિયા પરના દબાણને ઘટાડવામાં મદદ કરી છે.

રૂપિયામાં તેજી કેમ આવી?

ભારતીય રૂપિયાની મજબૂતી પાછળ સૌથી મહત્વનું કારણ FCNR-B ડિપોઝિટ સાથે જોડાયેલો ડોલર પ્રવાહ છે.

FCNR-B એટલે Foreign Currency Non-Resident (Bank) Deposit. આ ખાતાઓમાં વિદેશી ચલણનો પ્રવાહ વધવાથી ભારતીય બજારમાં ડોલરની ઉપલબ્ધતા વધી છે. ડોલરની સપ્લાય વધતા ડોલર સામે રૂપિયાને મજબૂતી મળી છે.

બજાર નિષ્ણાતોના મતે આ ઉપરાંત RBIની ફોરેક્સ માર્કેટમાં દખલગીરી પણ રૂપિયાને સપોર્ટ આપી રહી છે.

CR Forex Advisorsના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અમિત પાબારીના જણાવ્યા અનુસાર, FCNR ડિપોઝિટ સાથે જોડાયેલા મોટા પ્રમાણમાં ડોલરના પ્રવાહને કારણે રૂપિયા પર મજબૂતી જોવા મળી છે. જોકે વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ હજુ પડકારજનક છે.

RBIના હસ્તક્ષેપથી રૂપિયાને કેટલો સપોર્ટ?

રૂપિયામાં અચાનક અને મોટા ઘટાડાને રોકવા માટે RBI ફોરેક્સ માર્કેટમાં ડોલરની ખરીદી-વેચાણ દ્વારા હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે. છેલ્લા કેટલાક સત્રોમાં કેન્દ્રીય બેંકની સક્રિય હાજરીને કારણે રૂપિયા પરનું વેચવાલીનું દબાણ ઓછું થયું છે.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર 94 થી 94.20 રૂપિયા પ્રતિ ડોલરનો વિસ્તાર હાલમાં મહત્વપૂર્ણ સપોર્ટ ઝોન છે.

જો રૂપિયા આ સપોર્ટની ઉપર ટકવામાં સફળ રહેશે તો ભારતીય ચલણમાં વધુ સ્થિરતા જોવા મળી શકે છે. બીજી તરફ વૈશ્વિક દબાણ વધે તો USD/INR 95 રૂપિયા પ્રતિ ડોલર તરફ જઈ શકે છે.

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવથી રૂપિયા પર ફરી દબાણનું જોખમ

રૂપિયો મજબૂત થયો હોવા છતાં ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધેલા તણાવને કારણે પશ્ચિમ એશિયામાં ઊર્જા પુરવઠાને લઈને ચિંતા વધી છે. આ સ્થિતિમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ પ્રતિ બેરલ 97 ડોલર સુધી પહોંચ્યો છે.

ભારત પોતાની ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે. તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવ વધે ત્યારે ભારતને વધુ ડોલરની જરૂર પડી શકે છે. ડોલરની માંગ વધે તો રૂપિયા પર દબાણ વધી શકે છે.

અમેરિકી વ્યાજદર પણ રૂપિયા માટે મહત્વપૂર્ણ

આગામી દિવસોમાં અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વના વ્યાજદર અંગેના નિર્ણય પર પણ ચલણ બજારની નજર રહેશે.

તાજેતરના અમેરિકી આર્થિક આંકડાઓમાં ઓગસ્ટ દરમિયાન Non-Farm Payrollમાં 1.62 લાખનો વધારો જોવા મળ્યો હતો. આ વધારો બજારની અપેક્ષા કરતાં વધારે હતો.

મજબૂત અમેરિકી રોજગાર ડેટા અમેરિકી અર્થતંત્રની સ્થિતિ અંગે મહત્વપૂર્ણ સંકેત આપે છે. જો અમેરિકામાં વ્યાજદર ઊંચા રહેવાની શક્યતા વધે તો ડોલર મજબૂત થઈ શકે છે, જેની સીધી અસર ભારતીય રૂપિયા પર પડી શકે છે.

હવે રૂપિયા માટે આગળના મહત્વના લેવલ કયા?

બજારની નજર હવે 94-94.20 રૂપિયા પ્રતિ ડોલરના સપોર્ટ ઝોન પર રહેશે. આ સ્તર ટકાવી રાખવામાં રૂપિયા સફળ રહે છે કે નહીં તે આગામી ટ્રેડિંગ સત્રોમાં મહત્વનું રહેશે.

બીજી તરફ વૈશ્વિક બજારમાં અસ્થિરતા વધે, ક્રૂડ ઓઈલ વધુ મોંઘું થાય અથવા ડોલરમાં મજબૂતી આવે તો USD/INR 95ના સ્તર તરફ આગળ વધવાની શક્યતા નિષ્ણાતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.

હાલમાં FCNR-B ડિપોઝિટથી ડોલરનો પ્રવાહ અને RBIની ફોરેક્સ માર્કેટમાં દખલગીરી ભારતીય રૂપિયા માટે સકારાત્મક પરિબળ છે. જોકે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, પશ્ચિમ એશિયાનો ભૂરાજકીય તણાવ અને અમેરિકી વ્યાજદરની દિશા રૂપિયા માટે આગામી દિવસોમાં સૌથી મોટા ટ્રિગર રહેશે.

ટૂંકમાં

• ડોલર સામે રૂપિયો: 94.39
• એક દિવસમાં સુધારો: 10 પૈસા
• રૂપિયાની સ્થિતિ: 6 અઠવાડિયાની ટોચ
• મુખ્ય સપોર્ટ: 94 થી 94.20 રૂપિયા
• મહત્વનું જોખમ સ્તર: 95 રૂપિયા પ્રતિ ડોલર
• મજબૂતીના કારણો: FCNR-B ડિપોઝિટ અને RBI હસ્તક્ષેપ
• મુખ્ય જોખમ: ક્રૂડ ઓઈલ, ભૂરાજકીય તણાવ અને અમેરિકી વ્યાજદર

નોંધ: ચલણ બજારના આંકડા અને સ્તરો ટ્રેડિંગ દરમિયાન બદલાઈ શકે છે.