ચોમાસા પર બ્રેક: 12 જિલ્લાઓમાં દુષ્કાળનો છાયો

Gujarat Weather Update: ગુજરાતમાં સત્તાવાર રીતે ચોમાસાની એન્ટ્રી થયાને 40 દિવસથી વધુનો સમય વીતી ચૂક્યો છે, પરંતુ રાજ્યમાં વરસાદી ચિત્ર અત્યંત વિષમ જોવા મળી રહ્યું છે. જુલાઈના અંતિમ સપ્તાહમાં ધોધમાર વરસાદથી જળબંબાકારની સ્થિતિ સર્જાયા બાદ હવે મેઘરાજાએ વિરામ લીધો છે. 5 ઓગસ્ટ સુધીમાં રાજ્યમાં સિઝનનો સરેરાશ 70 ટકા એટલે કે લગભગ 25 ઈંચ વરસાદ નોંધાઈ ચૂક્યો છે. પરંતુ આ આંકડા પાછળ એક ચિંતાજનક સત્ય છુપાયેલું છે. રાજ્યના 12 જિલ્લાઓ એવા છે જ્યાં આજે પણ વરસાદની ભારે ઘટ વર્તાઈ રહી છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં સરેરાશ 96 ટકા જેટલો ભારે વરસાદ વરસ્યો છે, તો બીજી તરફ કચ્છ ઝોનમાં સિઝનનો સૌથી ઓછો માત્ર 29 ટકા વરસાદ જ પડ્યો છે.

12 જિલ્લાઓમાં સિંચાઈ અને પીવાના પાણીનું સંકટ
વરસાદની અસમાનતાના કારણે રાજ્યના 12 જિલ્લાઓમાં પીવાના પાણી તેમજ કૃષિ ક્ષેત્રે ગંભીર સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે. રાજ્યના કુલ 207 ડેમની સ્થિતિ પર નજર કરીએ તો, દક્ષિણ ગુજરાતના ડેમોમાં સારા વરસાદને કારણે નોંધપાત્ર જળસંગ્રહ થયો છે અને રાજ્યના 26 ડેમ સંપૂર્ણપણે ભરાઈને ઓવરફ્લો થઈ ચૂક્યા છે. જોકે, સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતમાં ઓછો વરસાદ હોવાથી સ્થિતિ કફોડી છે. રાજ્યના 72 ડેમ એવા છે જેમાં હાલમાં 25 ટકાથી પણ ઓછો જળસંગ્રહ છે. પરંતુ રાજ્ય માટે સૌથી રાહતના સમાચાર એ છે કે જીવાદોરી સમાન નર્મદા ડેમમાં 79.20 ટકા જેટલો પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ થઈ ચૂક્યો છે.

ખેડૂતોની ચિંતા વધી: ચોમાસાના 43 દિવસ બાદ પણ 21 ટકા વાવેતર અધૂરું
વરસાદની ખેંચને કારણે ખેતી ક્ષેત્રે મોટો ફટકો પડ્યો છે. ચોમાસાના 43 દિવસ વીતી ગયા હોવા છતાં રાજ્યમાં હજુ સુધી 21 ટકા વિસ્તારમાં વાવેતર થઈ શક્યું નથી. ગુજરાતમાં સામાન્ય રીતે સરેરાશ 85.30 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવણી થતી હોય છે, પરંતુ 5 ઓગસ્ટ સુધીમાં માત્ર 67.47 લાખ હેક્ટરમાં જ વાવેતર શક્ય બન્યું છે. ખાસ કરીને દેવભૂમિ દ્વારકા સહિતના 12 જિલ્લાઓમાં જ્યાં 1 ટકાથી લઈને 84 ટકા સુધીની વરસાદી ઘટ છે, ત્યાં ખેડૂતો વાવણી માટે મેઘરાજાની વાટ જોઈ રહ્યા છે. દેવભૂમિ દ્વારકામાં સૌથી ઓછો માત્ર 56 મિમી વરસાદ નોંધાયો છે.

અલનીનોની અસર: ઓગસ્ટના અંત સુધી ગુજરાતમાં ભારે વરસાદની શક્યતા નહિવત
હવામાન નિષ્ણાતો અને ભારતીય હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, ચોમાસાની પ્રગતિ પર હાલ બ્રેક વાગી ગઈ છે. વાતાવરણમાં અલનીનોની સ્થિતિ સક્રિય થવાના કારણે વરસાદી સિસ્ટમમાં યોગ્ય પ્રેશર બની રહ્યું નથી. આગામી 7 દિવસ સુધી ગુજરાતમાં ક્યાંય પણ ભારે વરસાદની શક્યતા નથી અને 9 ઓગસ્ટ સુધી માત્ર હળવાથી મધ્યમ ઝાપટાં જ પડી શકે છે. મોન્સૂન ટ્રફ અને વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ હોવા છતાં મુસળધાર વરસાદ માટે ઓગસ્ટના અંત સુધી રાહ જોવી પડશે. વધુમાં, હવામાન વિભાગે દરિયામાં 30 થી 50 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફુંકાવાની શક્યતા હોવાથી માછીમારોને દરિયો ન ખેડવા કડક સૂચના આપી છે. ભેજનું પ્રમાણ વધુ રહેવાથી લોકોને અસહ્ય ઉકળાટ અને બફારાનો સામનો કરવો પડશે.

ઉત્તર ભારતમાં પહાડો તૂટ્યા: હિમાચલ, ઉત્તરાખંડ અને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ભૂસ્ખલન અને પૂર
ગુજરાતમાં જ્યાં વરસાદની ખેંચ છે, ત્યાં ઉત્તર ભારતના પર્વતીય રાજ્યોમાં મેઘતાંડવ મચી રહ્યો છે. હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડમાં સતત વરસાદ અને વાદળ ફાટવાની આફતને કારણે ભારે તારાજી સર્જાઈ છે. શિમલા, મંડી, કાંગડા, કુલ્લુ અને દેહરાદૂનમાં ભૂસ્ખલન થવાના કારણે અનેક મુખ્ય રસ્તાઓ બંધ થઈ ગયા છે અને વાહનવ્યવહાર ખોરવાયો છે. જમ્મુ-કાશ્મીરના રાજૌરી, ડોડા અને પુંછ જિલ્લાઓમાં નદીઓ ઉફાન પર હોવાથી ફ્લેશ ફ્લડ આવવાનું જોખમ ઊભું થયું છે. નદી કિનારે રહેતા લોકોને સલામત સ્થળે ખસી જવા એડવાઈઝરી જારી કરાઈ છે.

દિલ્હી-NCR અને UP-બિહાર સહિત 12થી વધુ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ
હવામાન વિભાગે આજે એટલે કે 6 ઓગસ્ટના રોજ દેશના ઉત્તર, પૂર્વ, મધ્ય અને દક્ષિણ ભારતના 12થી વધુ રાજ્યોમાં તીવ્ર પવન અને વીજળીના કડાકા-ભડાકા સાથે ભારે વરસાદની ચેતવણી જારી કરી છે. દિલ્હી-NCR (નોઇડા, ગાઝિયાબાદ, ગુરુગ્રામ, ફરીદાબાદ) માં આખો દિવસ વાદળછાયું વાતાવરણ રહેશે અને 30 થી 40 કિમીની ઝડપે પવન ફુંકાવાની સાથે વરસાદના અનેક રાઉન્ડ આવી શકે છે. જેનાથી તાપમાન ગગડીને 32 થી 35 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વચ્ચે રહેતાં વાતાવરણ આહલાદક બનશે. તે જ સમયે, ઉત્તર પ્રદેશના મેરઠ, લખનઉ, કાનપુર, પ્રયાગરાજ અને બહરાઇચ જેવા જિલ્લાઓમાં તેજ પવન સાથે ભારે વરસાદનું એલર્ટ છે, જેથી વૃક્ષો અને વીજળીના થાંભલા પડવાની શક્યતા છે. બિહારના સીમાંચલ, કિશનગંજ, પૂર્ણિયા અને પટના તેમજ ઝારખંડના ઉત્તરીય ભાગોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. પંજાબ, હરિયાણા અને રાજસ્થાનમાં પણ હવામાન વિભાગે વરસાદની ભવિષ્યવાણી કરી છે.