ગુજરાતમાં મેગા હેલ્મેટ ડ્રાઈવ

Gujarat Helmet Drive : ગુજરાતમાં માર્ગ અકસ્માતોમાં ઘટાડો કરવા અને વાહનચાલકોમાં ટ્રાફિક નિયમો પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા એક મહિનાની વિશેષ હેલ્મેટ ડ્રાઈવ ચલાવવામાં આવી હતી.આ અભિયાન દરમિયાન હેલ્મેટ વિના ટુ-વ્હીલર ચલાવતા સરકારી અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ સામે પણ કડક કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી.આ વિશેષ અભિયાન દરમિયાન રાજ્યભરમાં કુલ 5,123 સરકારી અધિકારી અને કર્મચારીઓ હેલ્મેટના નિયમનું ઉલ્લંઘન કરતા ઝડપાયા હતા. તેમની પાસેથી કુલ રૂ.16.58 લાખનો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો હતો.રાજ્ય સરકારના આંકડાઓ સામે આવ્યા બાદ સ્પષ્ટ થયું છે કે સામાન્ય નાગરિકોની સાથે સરકારી કર્મચારીઓ પણ ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરવામાં પાછળ રહ્યા હતા.

માર્ગ સલામતી માટે રાજ્ય સરકારનો વિશેષ અભિયાન
ગુજરાત સરકાર અને પોલીસ વિભાગ દ્વારા છેલ્લા કેટલાક સમયથી માર્ગ અકસ્માતોની વધતી જતી સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને વિવિધ જાગૃતિ અભિયાનો હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે.તેમાં હેલ્મેટનો ઉપયોગ ફરજિયાત બનાવવાની દિશામાં વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.રાજ્યવ્યાપી હેલ્મેટ ડ્રાઈવ દરમિયાન તમામ જિલ્લાઓમાં પોલીસ વિભાગ, ટ્રાફિક શાખા અને આરટીઓ વિભાગ દ્વારા સંયુક્ત કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને સરકારી કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓને પણ નિયમોનું પાલન કરાવવા માટે અલગથી સૂચનાઓ આપવામાં આવી હતી.

5,123 સરકારી કર્મચારીઓ ઝડપાયા
એક મહિનાની આ કાર્યવાહી દરમિયાન રાજ્યના વિવિધ વિભાગોમાં ફરજ બજાવતા કુલ 5,123 સરકારી અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ હેલ્મેટ વગર વાહન ચલાવતા ઝડપાયા હતા.ટ્રાફિકના નિયમો માત્ર સામાન્ય નાગરિકો માટે જ નહીં પણ દરેક માટે સમાન છે તે આ ડ્રાઈવ દરમિયાન સાબિત કરવામાં આવ્યું છે. સરકારી કચેરીઓના પ્રવેશદ્વારે જ ટ્રાફિક પોલીસ તૈનાત કરીને નિયમભંગ કરનારા 5,123  સરકારી અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ સામે પણ દંડનીય કાર્યવાહી કરીને તેમની પાસેથી કુલ રૂ.16.58 લાખનો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો છે.સ્ટેટ ટ્રાફિક બ્રાન્ચ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર રાજ્યભરમાં યોજાયેલી આ ઝુંબેશમાં સરકારી અધિકારી કર્મચારીઓ સહિત કુલ 1.88 લાખથી વધુ વાહનચાલકો સામે દંડનીય કાર્યવાહી કરીને તેમની પાસેથી કુલ રૂ.5.21 કરોડની રકમનો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો છે.

હેલ્મેટ કેમ જરૂરી છે?
માર્ગ અકસ્માત દરમિયાન સૌથી વધુ ઇજા માથાના ભાગમાં થતી હોય છે.હેલ્મેટ અકસ્માત સમયે ગંભીર ઇજા અને મૃત્યુનું જોખમ ઘટાડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.હેલ્મેટ પહેરવાથી મૃત્યુનું જોખમ 40 ટકા સુધી ઘટે છે.ગંભીર માથાની ઇજાની શક્યતા લગભગ 70 ટકા સુધી ઓછી થાય છે.
અકસ્માત સમયે મગજને ગંભીર નુકસાનથી બચાવી શકાય છે.તે કારણે જ કેન્દ્ર સરકારના મોટર વાહન કાયદા હેઠળ હેલ્મેટ પહેરવું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.સરકારી અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ સમાજ માટે એક પ્રકારનું ઉદાહરણ ગણાય છે. તેઓ જો ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરે તો સામાન્ય નાગરિકો પણ તેનાથી પ્રેરણા મેળવી શકે છે.પરંતુ હેલ્મેટ ડ્રાઈવ દરમિયાન સામે આવેલા આંકડાઓએ ચિંતાજનક સ્થિતિ દર્શાવી છે. હજારો સરકારી કર્મચારીઓ પોતે જ નિયમોનું પાલન કરતા ન હોવાનું સામે આવ્યું છે.

માર્ગ અકસ્માતો હજુ પણ ચિંતાનો વિષય
ગુજરાતમાં દર વર્ષે હજારો માર્ગ અકસ્માતો નોંધાય છે. તેમાં અનેક લોકો જીવ ગુમાવે છે જ્યારે મોટી સંખ્યામાં લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થાય છે.માર્ગ અકસ્માતોના મુખ્ય કારણો છે,હેલ્મેટનો ઉપયોગ ન કરવો,વધુ ઝડપે વાહન ચલાવવું,મોબાઇલ ફોન પર વાત કરતાં વાહન ચલાવવું,ટ્રાફિક સિગ્નલનો ભંગ,દારૂના નશામાં વાહન ચલાવવું,પોલીસ વિભાગનું માનવું છે કે જો લોકો નિયમોનું પાલન કરે તો મોટી સંખ્યામાં અકસ્માતો ટાળી શકાય.

ટ્રાફિક પોલીસની કડક કાર્યવાહી
વિશેષ અભિયાન દરમિયાન શહેરો ઉપરાંત ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પણ ચેકિંગ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, રાજકોટ, ભાવનગર, જામનગર, ભરૂચ, મહેસાણા સહિતના શહેરોમાં મોટા પાયે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.ઘણા સ્થળોએ સીસીટીવી અને ઇ-ચાલાન વ્યવસ્થાનો ઉપયોગ કરીને પણ નિયમભંગ કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.માર્ગ સલામતી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે માત્ર દંડ વસૂલવાથી સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ આવી શકે નહીં. લોકોમાં જાગૃતિ વધારવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.તે માટે શાળાઓ, કોલેજો, સરકારી કચેરીઓ અને સામાજિક સંસ્થાઓ દ્વારા જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજવાની જરૂર છે.

કેન્દ્ર સરકાર પણ ચલાવી રહી છે અભિયાન
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પણ "સડક સુરક્ષા અભિયાન" હેઠળ વિવિધ કાર્યક્રમો ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે. દેશભરમાં લોકોને ટ્રાફિક નિયમો અંગે જાગૃત કરવામાં આવી રહ્યા છે.ખાસ કરીને યુવાનોમાં હેલ્મેટ પહેરવાની ટેવ વિકસાવવા માટે અનેક કાર્યક્રમો શરૂ કરવામાં આવ્યા છે.

નિષ્કર્ષ
ગુજરાતમાં એક મહિનાની રાજ્યવ્યાપી હેલ્મેટ ડ્રાઈવ દરમિયાન 5,123 સરકારી અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ નિયમભંગ કરતા ઝડપાયા અને તેમની પાસેથી કુલ રૂ.16.58 લાખનો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો. આ આંકડાઓ માર્ગ સલામતી પ્રત્યે હજુ પણ જાગૃતિ વધારવાની જરૂરિયાત દર્શાવે છે.માર્ગ અકસ્માતોમાં ઘટાડો કરવા માટે માત્ર પોલીસની કાર્યવાહી પૂરતી નથી, પરંતુ દરેક નાગરિકે પોતાની અને પરિવારની સુરક્ષા માટે હેલ્મેટનો ઉપયોગ કરવાની ટેવ વિકસાવવી જરૂરી છે. કારણ કે હેલ્મેટ માત્ર નિયમ નથી, જીવનની સુરક્ષા માટેનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ સાધન છે.