Gujarat Heat Rises: ગુજરાતમાં મે મહિનાના અંતમાં ઉનાળો પોતાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ બતાવી રહ્યો છે. રાજ્યના મોટાભાગના શહેરોમાં મહત્તમ તાપમાનનો પારો 43 ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર પહોંચી ગયો છે, જેના કારણે સમગ્ર રાજ્યમાં કાળઝાળ ગરમી અને અસહ્ય ઉકળાટનો માહોલ સર્જાયો છે. શુક્રવારે 43.8&deg;C તાપમાન સાથે સુરેન્દ્રનગર રાજ્યનું સૌથી ગરમ શહેર નોંધાયું હતું, જ્યારે અમદાવાદ 43.3&deg;C સાથે બીજા ક્રમે રહ્યું હતું. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાંથી ફૂંકાતા ગરમ અને ભેજવાળા પવનોને કારણે સમગ્ર ગુજરાતમાં ખાસ કરીને રાત્રિના સમયે ભારે બફારો અનુભવાઈ રહ્યો છે.
રાજ્યના અન્ય શહેરોમાં પણ તાપમાનનો પારો હાઇ સુરેન્દ્રનગર અને અમદાવાદ ઉપરાંત રાજ્યના અન્ય પ્રમુખ શહેરો પણ ગરમીમાં શેકાયા હતા. ગાંધીનગરમાં મહત્તમ તાપમાન 43&deg;C, રાજકોટમાં 42.9&deg;C અને અમરેલીમાં 42.3&deg;C નોંધાયું હતું. છેલ્લા 24 કલાકમાં સુરેન્દ્રનગર અને ગાંધીનગરના તાપમાનમાં 1.8 ડિગ્રી, જ્યારે અમદાવાદના તાપમાનમાં 1.6 ડિગ્રીનો નોંધપાત્ર વધારો ઝીંકાયો છે. હાલ રાજ્યમાં પશ્ચિમ અને ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશાના પવનો ફૂંકાઈ રહ્યા છે, જે ગરમીની તીવ્રતામાં સતત વધારો કરી રહ્યા છે.
અમદાવાદમાં ગરમીનો ગ્રાફ અને વર્તમાન સ્થિતિ અમદાવાદ શહેરમાં છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી ગરમીનો પારો સતત ઉપર-નીચે થઈ રહ્યો છે. મે મહિનાના મધ્યમાં (20 મેના રોજ) ગરમીનો પારો 43.7 ડિગ્રી સુધી પહોંચી ગયો હતો. જોકે, 21 મેના રોજ તાપમાનમાં 2 ડિગ્રીનો આંશિક ઘટાડો નોંધાતા લોકોને થોડી રાહત મળી હતી, પરંતુ ગઈકાલે ફરીથી પારો 2 ડિગ્રી વધીને 43.3&deg;C પર પહોંચી જતાં અમદાવાદીઓ ગરમીથી ત્રાહિમામ પોકારી ઉઠ્યા હતા. ગઈકાલે હવામાં સવારે ભેજનું પ્રમાણ 52% હતું, જે સાંજે ઘટીને 19% થયું હતું. હવામાન વિભાગના અનુમાન મુજબ, આગામી દિવસોમાં પણ અમદાવાદમાં આકાશ મુખ્યત્વે સાફ રહેશે અને તાપમાન 43&deg;C આસપાસ જ જળવાઈ રહેશે.
વરસાદની આગાહી વચ્ચે કમોસમી ઝાપટાં એક તરફ જ્યાં રાજ્ય ગરમીમાં શેકાઈ રહ્યું છે, ત્યારે બીજી તરફ હવામાન વિભાગની આગાહી વચ્ચે જામનગરના કેટલાક વિસ્તારોમાં કમોસમી વરસાદ નોંધાયો હતો. હવામાન વિભાગે આજે (23 મે, 2026) ના રોજ દક્ષિણ ગુજરાતના નવસારી, વલસાડ, ડાંગ, તાપી, દમણ, દાદરા અને નગર હવેલી તેમજ સૌરાષ્ટ્રના અમરેલી, ગીર સોમનાથ, ભાવનગર અને દીવમાં અલગ-અલગ સ્થળોએ ગાજવીજ સાથે હળવા વરસાદની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે. જોકે, 24 મેથી વાતાવરણ સંપૂર્ણપણે સૂકું થઈ જશે અને આગામી 7 દિવસ માટે કોઈ ગંભીર ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી નથી.
શા માટે અસહ્ય બની રહી છે આ 'હોટ એન્ડ હ્યુમિડ' ગરમી? હાલ ગુજરાતના લોકો જે ગરમીનો સામનો કરી રહ્યા છે તેને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં 'હોટ એન્ડ હ્યુમિડ' એટલે કે ગરમ અને ભારે બફારાવાળું વાતાવરણ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે હવામાં તાપમાન ઊંચું હોય અને સાથે દરિયાઈ પવનોને કારણે ભેજનું પ્રમાણ પણ વધી જાય, ત્યારે આ સ્થિતિ સર્જાય છે. આ વાતાવરણમાં શરીરનો પરસેવો હવામાં ઝડપથી સુકાતો નથી, જેના કારણે ચામડી ચીકણી બને છે અને અસહ્ય ઉકળાટ થાય છે. આ સ્થિતિમાં 'હીટ ઇન્ડેક્સ' (Real Feel) વધી જાય છે, એટલે કે જો વાસ્તવિક તાપમાન 35&deg;C હોય, તો પણ ભેજને કારણે શરીરને 42&deg;C જેવી આકરી ગરમીનો અહેસાસ થાય છે. ગુજરાતમાં મોટેભાગે સુરત, વલસાડ, પોરબંદર અને જામનગર જેવા દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં તથા ચોમાસાના પ્રી-મોન્સૂન ગાળામાં આવી કુકરમાં બાફાતા હોય તેવી ગરમી અનુભવાય છે.

અમદાવાદમાં પણ પારો 43 ડિગ્રીને પાર

May 23, 2026 | 14:16 IST