અમદાવાદમાં ઇબોલાનું એલર્ટ

Ebola Virus Alert Ahmedabad: આફ્રિકન દેશો યુગાન્ડા, કોંગો અને દક્ષિણ સુદાનમાં જીવલેણ ઇબોલા વાઇરસનો (Ebola Virus Disease - EVD) પ્રકોપ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યો છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) દ્વારા આ સ્થિતિને ગ્લોબલ હેલ્થ ઇમરજન્સી જાહેર કરવામાં આવી છે. આ વૈશ્વિક કટોકટીના પગલે ભારતમાં પણ તકેદારીના કડક પગલાં શરૂ કરી દેવાયા છે. ગુજરાતમાં સંક્રમણ ફેલાતું અટકાવવા માટે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) નું આરોગ્ય વિભાગ સંપૂર્ણપણે એક્શન મોડમાં આવી ગયું છે અને એરપોર્ટથી લઈને હોસ્પિટલો સુધી વ્યાપક સ્તરે યુદ્ધના ધોરણે તૈયારીઓ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.

અમદાવાદના પશ્ચિમ વિસ્તારના 11 મુસાફરો હોમ આઇસોલેશનમાં
તાજેતરમાં જ આફ્રિકન દેશોની મુસાફરી ખેડીને અમદાવાદ પરત ફરેલા નાગરિકો પર આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા કડક નજર રાખવામાં આવી રહી છે. છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં યુગાન્ડાથી અમદાવાદ આવેલા 11 જેટલા મુસાફરોને તકેદારીના ભાગરૂપે તેમના ઘરે જ હોમ આઇસોલેશનમાં રાખવામાં આવ્યા છે. આરોગ્ય વિભાગના સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ તમામ મુસાફરો અમદાવાદના પશ્ચિમ વિસ્તારના રહેવાસી છે, જેમાં 10 નાગરિકો થલતેજ વિસ્તારના અને 1 નાગરિક જોધપુર વિસ્તારનો છે. AMCના આરોગ્ય અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે, હાલમાં આ 11 મુસાફરોમાંથી એકપણ વ્યક્તિમાં ઇબોલા વાઇરસના કોઈ જ લક્ષણો દેખાયા નથી, તેમજ તેઓ આફ્રિકામાં પણ કોઈ પોઝિટિવ દર્દીના સંપર્કમાં આવ્યા નથી. જો કે, સુરક્ષા અને સાવચેતીના માપદંડોને ધ્યાનમાં રાખીને આગામી સમયમાં આ ત્રણ પ્રભાવિત દેશોમાંથી આવનારા તમામ મુસાફરો માટે હોમ આઇસોલેશન ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.

એરપોર્ટ પર રાત્રિ દરમિયાન સઘન સ્ક્રીનિંગ, એરલાઇન્સ માટે કડક આદેશ
ઇબોલા વાઇરસના આયાત અને સંક્રમણના જોખમને ઘટાડવા માટે સિવિલ એવિએશન ડિરેક્ટોરેટ જનરલ (DGCA) અને મિનિસ્ટ્રી ઓફ સિવિલ એવિએશન (MOCA) દ્વારા એન્ટ્રી પોઇન્ટ્સ પર તમામ એરલાઇન્સ અને હિસ્સેદારો માટે કડક ગાઇડલાઇન જાહેર કરવામાં આવી છે. અમદાવાદ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર ખાસ કરીને આફ્રિકાના પ્રભાવિત વિસ્તારોમાંથી આવતી ફ્લાઇટ્સ પર વોચ વધારી દેવાઈ છે. દરરોજ સાંજે 6 વાગ્યાથી લઈને સવારે 10 વાગ્યા સુધી યુગાન્ડા, કોંગો અને સાઉથ સુદાનથી વાયા કનેક્ટિંગ ફ્લાઇટ આવતા તમામ મુસાફરોનું એરપોર્ટ પર જ સઘન હેલ્થ સ્ક્રીનિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આરોગ્ય વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે, સામાન્ય કે અન્ય સુરક્ષિત દેશોમાંથી આવતા મુસાફરોએ ચિંતા કરવાની કે કોઈ વધારાની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવાની જરૂર નથી. આ વિશેષ વ્યવસ્થા માત્ર હાઇ-રિસ્ક ધરાવતા દેશોના પ્રવાસીઓ માટે જ છે.

સેલ્ફ ડિક્લેરેશન ફોર્મ (SDF) ફરજિયાત, ફ્લાઇટમાં થશે એનાઉન્સમેન્ટ
નવી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટ પર ઓપરેટ કરતી તમામ એરલાઇન્સ માટે બધા જ મુસાફરો પાસેથી સેલ્ફ ડિક્લેરેશન ફોર્મ (SDF) ભરાવવાનું ફરજિયાત રહેશે. એરપોર્ટના આગમન વિસ્તારમાં ભીડભાડ ન થાય અને સંક્રમણનું જોખમ ઘટાડી શકાય તે માટે ફ્લાઇટ લેન્ડ થાય તે પહેલાં જ પ્લેનની અંદર આરોગ્યના પગલાં અને SDF ફોર્મ ભરવા અંગેની સત્તાવાર જાહેરાતો પૂર્ણ કરી દેવાનો આદેશ અપાયો છે. આ ઉપરાંત, મુસાફરોની ચકાસણી અને વહીવટી પ્રક્રિયાને વધુ સરળ તેમજ ડિજિટલ બનાવવા માટે નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય દ્વારા આગામી દિવસોમાં ફરીથી 'એર સુવિધા' પોર્ટલ કાર્યરત કરવામાં આવી શકે છે. ત્યાં સુધી પેપર ફોર્મ્સના માધ્યમથી કડક દેખરેખ રાખવામાં આવશે. એરપોર્ટ પર ફ્રન્ટલાઇન હેલ્થ વર્કર્સ અને તબીબોની ટીમ 24 કલાક તૈનાત રાખવામાં આવી છે, જેથી કોઈપણ શંકાસ્પદ કેસને એરપોર્ટ પર જ આંતરી શકાય.

SVP હોસ્પિટલમાં આઇસોલેશન વોર્ડ સજ્જ, સરકારી તંત્ર એલર્ટ
અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના મુખ્ય આરોગ્ય અધિકારી ડો. ભાવિન સોલંકીએ મીડિયાને માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, "આફ્રિકન દેશોમાં ફેલાયેલા ઇબોલા વાઇરસને લઈને રાજ્ય સરકારની માર્ગદર્શિકા મુજબ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનનું આરોગ્ય વિભાગ, સિવિલ હોસ્પિટલ અને એરપોર્ટ ઓથોરિટી સાથે સતત સંકલનમાં રહીને કામ કરી રહ્યું છે. જો કોઈ મુસાફર પ્રભાવિત દેશોમાંથી પ્રવાસ કરીને આવ્યો હોય અને તેનામાં વાઇરસના પ્રાથમિક લક્ષણો જણાશે, તો તેને તાત્કાલિક અસરથી સિવિલ હોસ્પિટલના શંકાસ્પદ વોર્ડમાં શિફ્ટ કરવામાં આવશે." આ ઉપરાંત, કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિને પહોંચી વળવા અને દર્દીઓને યોગ્ય સારવાર આપવા માટે અમદાવાદની પ્રતિષ્ઠિત એસવીપી (SVP) હોસ્પિટલ ખાતે ક્વોરેન્ટાઇન માટે ખાસ ૨૦ થી ૬૦ બેડની ક્ષમતા ધરાવતો આઇસોલેશન વોર્ડ પણ સજ્જ કરી દેવામાં આવ્યો છે. જો કે, તંત્રે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલ અમદાવાદ કે ગુજરાતમાં એકપણ પોઝિટિવ કે શંકાસ્પદ કેસ નોંધાયો નથી, તેથી નાગરિકોએ ગભરાવાની જરૂર નથી.

કોંગોમાં ઇબોલાનો હાહાકાર: 80ના મોત 
વૈશ્વિક સ્તરે ઇબોલા વાઇરસની સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની ચૂકી છે. આફ્રિકન દેશ કોંગોના પૂર્વીય ઇટુરી પ્રાંતમાં ઇબોલાના કારણે અત્યાર સુધીમાં 80 લોકોના કરુણ મોત નીપજ્યા છે, જ્યારે 246થી વધુ શંકાસ્પદ કેસ સામે આવ્યા છે. સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયના અહેવાલ મુજબ, ગત 24 એપ્રિલે એક મેડિકલ નર્સના મોત બાદ આ બીમારી બુનિયા, રવામપારા અને મોંગવાલુ વિસ્તારોમાં અત્યંત ઝડપથી ફેલાઈ રહી છે.

નવો 'સ્ટ્રેન' તબીબો માટે મોટો પડકાર
સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે, આ વખતે કોંગોમાં ઇબોલાનો 'બુંડીબુગ્યો સ્ટ્રેન' (Bundibugyo Strain) જોવા મળ્યો છે. અગાઉ આ વિસ્તારોમાં મોટાભાગે 'ઝાયર સ્ટ્રેન' (Zaire Strain) ના કેસો આવતા હતા. તબીબી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ઇબોલાની હાલમાં ઉપલબ્ધ મોટાભાગની માન્ય રસીઓ અને સારવાર પદ્ધતિઓ 'ઝાયર સ્ટ્રેન'ને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી હતી. આથી, આ નવો સ્ટ્રેન વર્તમાન રસીઓ સામે કેટલો અસરકારક રહેશે તે વૈશ્વિક વૈજ્ઞાનિકો અને ડોક્ટરો માટે એક નવો અને મોટો પડકાર બની ગયો છે.

શું છે ઇબોલા વાઇરસ અને તેનો ઇતિહાસ?
ઇબોલા વાઇરસ ડિસીઝ (EVD) એ વિશ્વના સૌથી ઘાતક અને જીવલેણ ચેપી રોગોમાંનો એક છે. આ વાઇરસથી સંક્રમિત થનારા દર્દીઓમાં મૃત્યુદર 25% થી લઈને 90% જેટલો અત્યંત ઊંચો રહે છે. આ વાઇરસ સૌપ્રથમ વર્ષ 1976માં આફ્રિકામાં સામે આવ્યો હતો. તે સમયે સુદાન અને તત્કાલીન ઝાયર (જે અત્યારે ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો તરીકે ઓળખાય છે) માં તેના પ્રથમ કેસ નોંધાયા હતા. કોંગોના જે વિસ્તારમાં આ વાઇરસ સૌપ્રથમ મળ્યો હતો, તેની નજીકથી વહેતી 'ઇબોલા નદી' પરથી આ ઘાતક બીમારીનું નામ 'ઇબોલા' રાખવામાં આવ્યું હતું. નિષ્ણાતોના મતે, આ રોગ હવા દ્વારા ફેલાતો નથી, પરંતુ તે સંક્રમિત વ્યક્તિના લોહી, લાળ, ઉલટી, પરસેવો અથવા શરીરના અન્ય પ્રવાહી પદાર્થોના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી ખૂબ જ ઝડપથી ફેલાય છે. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન અને આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા નાગરિકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે, તેઓ સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી અફવાઓથી દૂર રહે, ગભરાય નહીં પરંતુ વિદેશ પ્રવાસથી પરત ફરતી વખતે એરપોર્ટ પર સ્વાસ્થ્ય સંબંધી ગાઈડલાઈન અને સ્ક્રીનિંગ પ્રક્રિયામાં તંત્રને પૂરેપૂરો સહયોગ આપે.