સાયબર ગુલામીના મુખ્ય સૂત્રધારની ધરપકડ

રાજ્યના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના દિશાનિર્દેશો અને નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીના માર્ગદર્શન હેઠળ 500 કરોડના ખર્ચે અધ્યતન ટેક્નોલોજી સાથે તૈયાર થઈ રહેલા સાયબર સેન્ટર ઑફ એક્સેલન્સ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય સાયબર-ગુલામી રેકેટનો પર્દાફાશ કરવામાં આવ્યો છે. CCoE એ મ્યાંમારના KK પાર્ક અને કંબોડિયા ખાતે ચાઈનીઝ સાયબર માફિયાઓ દ્વારા સંચાલિત 'સાયબર સ્લેવરી' સ્કેમ સેન્ટરો માટે ભારતીય યુવાનોને સપ્લાય કરનાર મુખ્ય સૂત્રધાર-એજન્ટ નીલેશ પુરોહિત ઉર્ફે નીલની ધરપકડ કરી છે. 

ઓળખ છુપાવવામાં સફળ રહેતો

આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્કમાં તે ધ ઘોસ્ટ તરીકે જાણીતો હતો, કારણ કે તે પડદા પાછળથી રેકેટ ચલાવતો હતો અને તેની ઓળખ છુપાવવામાં સફળ રહેતો હતો. તકનીકી વિશ્લેષણ દ્વારા CCoEની ટીમે નીલેશ પુરોહિતને ગાંધીનગરમાંથી ઝડપી પાડ્યો, જ્યારે તે કથિત રીતે મલેશિયા ભાગી જવાની તૈયારી કરી રહ્યો હતો. તેની સાથે તેના 2 મુખ્ય સાથીદારો, હિતેશ સોમૈયા અને સોનલ ફાલદુ, તેમજ વધુ 2 આરોપીઓ ભાવદીપ જાડેજા અને હરદીપ જાડેજાની પણ ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સાયબર-ગુલામી નેટવર્કની ઓપરેન્ડી

તપાસકર્તાઓને જાણવા મળ્યું છે કે, નીલેશ પુરોહિત એક અત્યંત સંગઠિત રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક ચલાવતો હતો, જેમાં 126થી વધુ સબ-એજન્ટો તેના હેઠળ કામ કરતા હતા. તેના પર ભારત, શ્રીલંકા, પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, નેપાળ, ફિલિપાઈન્સ, નાઈજીરીયા, ઈજિપ્ત, કેમેરૂન, બેનિન અને ટ્યુનિશિયા સહિત 11 દેશોના 500થી વધુ લોકોને સીધા અથવા દુબઈ થઈને મ્યાંમાર, કંબોડિયા, વિયેતનામ અને થાઈલેન્ડમાં કાર્યરત સ્કેમ સેન્ટરોમાં તસ્કરી કરવાનો આરોપ છે. 

30થી વધુ પાકિસ્તાની એજન્ટોના સંપર્કમાં

આરોપી 30થી વધુ પાકિસ્તાની એજન્ટોના સંપર્કમાં હતો અને સાયબર-ફ્રોડ હબ્સને મેનપાવર સપ્લાય કરતી 100થી વધુ ચાઈનીઝ અને વિદેશી કંપનીઓની HR ટીમો સાથે સીધો સંપર્ક ધરાવતો હતો. તેની મોડસ ઓપરેન્ડી ગજબની હતી. તે ટેલિગ્રામ, ઈન્સ્ટાગ્રામ, ફેસબુક જેવા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર વિદેશમાં ઊંચા પગારની ડેટા-એન્ટ્રી અથવા આઈટી નોકરીઓની લાલચ આપીને નાગરિકોને ફસાવતો હતો.

સ્કેમ સેન્ટરોમાં અમાનવીય શોષણ

પીડિતોને ફ્લાઈટ્સ, ટ્રાન્ઝિટ હોટેલ્સ અને ગેરકાયદે સરહદ પાર કરવાની વ્યવસ્થા કરીને ગુનાહિત સંગઠનોને સોંપી દેવામાં આવતા હતા. મ્યાંમારના KK પાર્ક, મ્યાવાડી ટાઉનશિપ જેવા ચાઇનીઝ હબમાં તેમને ગેરકાયદેસર રીતે મોઈ નદી પાર કરાવીને તસ્કરી કરવામાં આવતી હતી. ત્યાં તેમના પાસપોર્ટ અને ફોન છીનવી લઈને મહિનાઓ સુધી બંધક બનાવવામાં આવતા. ત્યારબાદ, તેમને ફિશિંગ, ક્રિપ્ટો સ્કેમ્સ, પોન્ઝી સ્કીમ્સ અને રોમાન્સ ફ્રોડ સહિતના સાયબર ક્રાઈમ ઓપરેશન્સ કરવા માટે મજબૂર કરવામાં આવતા. સહકાર ન આપનારને શારીરિક અને માનસિક રીતે ત્રાસ આપવામાં આવતો અને ગેરકાયદે અટકાયતમાં રાખવામાં આવતા હતા.

કરોડોના નાણાકીય વ્યવહારો અને ક્રિપ્ટો વોલેટ્સનો ઉપયોગ

તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, નીલેશ પુરોહિત વ્યક્તિ દીઠ આશરે 2,000થી 4,500 કમિશન કમાતો હતો, જેમાંથી તે 30-40% તેના સબ-એજન્ટોને આપતો હતો. આ સમગ્ર રેકેટમાં નાણાકીય વ્યવહારોને છુપાવવા માટે મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ અને ઓછામાં ઓછા 5 ક્રિપ્ટો વૉલેટ્સ મારફતે કરોડો રૂપિયાના ટ્રાન્ઝેક્શન થતા હતા. તપાસકર્તાઓને લાઓસ અને કંબોડિયામાં કાર્યરત એક સમાંતર નેટવર્કના પુરાવા પણ મળ્યા છે, જ્યાં પીડિતોને વધુ શોષણ માટે 'ડબલ સાયબર-ગુલામી'માં વેચવામાં આવતા હતા.

4,000 ભારતીયોને બચાવાયા

છેલ્લા 3 વર્ષોમાં ભારત સરકારે થાઈલેન્ડ અને મ્યાંમારની સરકારો સાથેના સંકલિત પ્રયાસો અને સેનાની મદદથી હાથ ધરેલા ઓપરેશનોને કારણે સાયબર-ગુલામી કેમ્પમાં ફસાયેલા લગભગ 4,000 ભારતીયોને મુક્ત કરાવીને સ્વદેશ પરત લાવવામાં આવ્યા છે. આ પૈકી મોટાભાગના ભોગ બનનારાઓએ તેમના નિવેદનોમાં એજન્ટ તરીકે 'નીલ પુરોહિત'નું નામ આપ્યું હતું. CCoE દ્વારા ધરપકડ કરાયેલા નીલેશ પુરોહિતના 14 દિવસના પોલીસ રિમાન્ડ મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે. તેની પાસેથી મોબાઈલ ફોન, લેપટોપ અને પાસપોર્ટ સહિત 3,000થી વધુ ટ્રાવેલ ટિકિટો અને બોર્ડિંગ પાસની તસવીરો મળી આવી છે, જે તેના આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્કની પુષ્ટિ કરે છે.