શિક્ષણ સહાયકની ભરતીમાં અરજી નામંજૂર: મહિલા પહોચીં હાઇકોર્ટ

ગુજરાતમાં અંગ્રેજી વિષયના શિક્ષણ સહાયકની ભરતી પ્રક્રિયામાં એક મહિલા ઉમેદવારની અરજી નામંજૂર થતાં વિવાદ સર્જાયો છે. અરજદારનું નામ જનરલ મેરિટ લિસ્ટમાં સામેલ હોવા છતાં, તેણે એક જ વર્ષમાં બી.એ. (રેગ્યુલર) અને એમ.એ. (ડિસ્ટન્સ લર્નિંગ)ની ડિગ્રી મેળવી હોવાના કારણે, યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (યુજીસી)ની ગાઇડલાઇન્સના આધારે તેની અરજી રદ કરવામાં આવી હતી. આ નિર્ણયથી નારાજ ઉમેદવારે ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં રિટ અરજી દાખલ કરી, ન્યાયની માગણી કરી છે.   શું છે મામલો?   ગયા વર્ષે રાજ્ય સરકારે રાજ્યભરમાં વિવિધ વિષયોના શિક્ષણ સહાયકની ભરતી માટે જાહેરાત બહાર પાડી હતી. આ જાહેરાતના આધારે અરજદારે અંગ્રેજી વિષય માટે અરજી કરી હતી. ટીચર એલિજિબિલિટી ટેસ્ટ (ટેટ)ના પરિણામોના આધારે બનાવેલા મેરિટ લિસ્ટમાં અરજદારનું નામ જનરલ કેટેગરીમાં સામેલ કરાયું હતું. તેમને ડોક્યુમેન્ટ વેરિફિકેશન માટે બોલાવવામાં આવ્યા હતા. જોકે, ચકાસણી દરમિયાન શિક્ષણ સત્તાવાળાઓએ જણાવ્યું કે, અરજદારે 2015થી 2017 દરમિયાન એક જ વર્ષમાં બી.એ. અને એમ.એ.ની ડિગ્રી મેળવી હોવાથી, યુજીસીની ગાઇડલાઇન્સનું ઉલ્લંઘન થાય છે. આ આધારે તેમની અરજી નામંજૂર કરવામાં આવી.   અરજદારે હાઇકોર્ટમાં રિટ અરજી દાખલ કરી, જેમાં નીચેના મુદ્દાઓ રજૂ કર્યા:

1. યુજીસી ગાઇડલાઇન્સનો સમયગાળો: યુજીસીએ ડબલ ડિગ્રી અંગેની ગાઇડલાઇન્સ 2022માં જાહેર કરી હતી, જ્યારે અરજદારે 2017માં ડિગ્રી મેળવી હતી. આ ગાઇડલાઇન્સ પશ્ચાદવર્તી અસરથી લાગુ થઈ શકે નહીં.
2. યુજીસી કમિટીનો નિર્ણય: યુજીસીની કમિટીએ એવું ક્યાંય ઉલ્લેખ કર્યો નથી કે એક જ વર્ષમાં બે ડિગ્રી મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓ ભરતી પ્રક્રિયામાં ઉમેદવારી નહીં કરી શકે.
3. અન્યાય: અરજદારનું નામ મેરિટ લિસ્ટમાં સામેલ હોવા છતાં, તેમની અરજી નામંજૂર કરવી એ અન્યાય છે.

હાઇકોર્ટની કાર્યવાહી   ગુજરાત હાઇકોર્ટના જસ્ટિસ જે.એલ. ઓદેદરાએ આ મામલાને શૈક્ષણિક નીતિ સાથે સંકળાયેલો ગંભીર મુદ્દો ગણાવ્યો છે. તેમણે રાજ્ય સરકાર અને સંબંધિત શિક્ષણ સત્તાવાળાઓને નોટિસ ફટકારી, આ મામલે સ્પષ્ટતા માગી છે. કોર્ટે આ કેસને ઝડપથી આગળ વધારવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે, જેથી અરજદારને ન્યાય મળી શકે.   શું છે યુજીસીની ગાઇડલાઇન્સ?   યુજીસીની 2022ની ગાઇડલાઇન્સમાં એક જ વર્ષમાં બે ડિગ્રી મેળવવા અંગે ચોક્કસ નિયમો નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યા છે. જોકે, આ નિયમો ભવિષ્યમાં લાગુ થવાના છે અને પશ્ચાદવર્તી અસરથી લાગુ પડે એવો કોઈ સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ નથી. આ મુદ્દે અરજદારે દલીલ કરી છે કે તેમની ડિગ્રી 2017ની હોવાથી, નવી ગાઇડલાઇન્સ તેમના પર લાગુ થઈ શકે નહીં.   આ કેસ શૈક્ષણિક નીતિઓ અને ભરતી પ્રક્રિયામાં યુજીસીની ગાઇડલાઇન્સના અમલીકરણને લગતો મહત્ત્વનો મુદ્દો ઉઠાવે છે. ગુજરાત હાઇકોર્ટનો નિર્ણય ન માત્ર અરજદાર માટે, પરંતુ ભવિષ્યમાં આવા મુદ્દાઓનો સામનો કરનારા અન્ય ઉમેદવારો માટે પણ દિશાદર્શક બની શકે છે. હાલ, કોર્ટની આગળની સુનાવણી પર બધાની નજર રહેશે, જે શિક્ષણ ક્ષેત્રે મહત્ત્વના નિર્ણયોને આકાર આપશે.