વિદ્યાપીઠમાં આનંદીબેન પટેલની ચોંકાવનારી ટિપ્પણીઓ

ઉત્તર પ્રદેશના રાજ્યપાલ અને ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી આનંદીબેન પટેલે શિક્ષણ વ્યવસ્થાની ગંભીર ખામીઓ પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. ગુજરાત વિદ્યાપીઠ ખાતે યોજાયેલા સ્નાતક સંઘ શતાબ્દી મહોત્સવમાં તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, "યુનિવર્સિટીઓમાં અપાતી ડિગ્રીઓ હવે ભ્રષ્ટાચારનું કેન્દ્ર બની ગઈ છે." આ ટિપ્પણીઓએ શિક્ષણ જગતમાં તીખી ચર્ચા જગાવી છે અને પારદર્શિતા તથા જવાબદારીની માંગને નવી ઊંચાઈ આપી છે.

શિક્ષણ પ્રણાલીમાં ભ્રષ્ટાચારને ડામવા ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ

આનંદીબેન પટેલે પોતાના અનુભવોના આધારે ઉત્તર પ્રદેશમાં અપનાવવામાં આવેલા મોડેલની ઉદાહરણ આપી. તેમણે કહ્યું, "ભ્રષ્ટાચારને રોકવા અમે ચાર વર્ષથી 'ડીજી લોકર' (ડિજિટલ લોકર)નો ઉપયોગ કરીએ છીએ. ડિગ્રીઓને ભૌતિક સ્વરૂપે આપવાને બદલે ડિજિટલ રીતે સબમિટ કરવાથી ભ્રષ્ટાચાર પર અસરકારક લગામ લગી શકાય છે." આ વ્યવસ્થા દ્વારા ડિગ્રીઓની પ્રમાણિકતા જાળવવામાં આવે છે અને ગેરરીતિઓને અટકાવવામાં મદદ મળે છે.

આંગણવાડીઓની દયનીય સ્થિતિ સામે યુનિવર્સિટીઓની ગ્રાન્ટ પર સવાલો

આનંદીબેન પટેલે શિક્ષણ વ્યવસ્થાના વિરોધાભાસ તરફ ધ્યાન દોર્યું. તેમણે કહ્યું કે, "પાયાનું શિક્ષણ જ્યાંથી શરૂ થાય છે, તે આંગણવાડીઓ પાસે આજે પણ પાકા મકાનો કે મૂળભૂત સુવિધાઓ નથી. બીજી તરફ, યુનિવર્સિટીઓને કરોડો રૂપિયાની ગ્રાન્ટ આપવામાં આવે છે." તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો, "આ કરોડોની ગ્રાન્ટ ક્યાં જાય છે અને તેનું શું કામ થાય છે? મોટાભાગનો ઉપયોગ આલિશાન ભવનો બાંધવામાં થાય છે, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોને મૂળભૂત સુવિધાઓ પણ નથી મળતી."

મહોત્સવનું સ્વરૂપ અને ગાંધીય વિચારધારા પર ભાર

આ ટિપ્પણીઓ ગુજરાત વિદ્યાપીઠના સ્નાતક સંઘ શતાબ્દી મહોત્સવ દરમિયાન કરવામાં આવી, જે મહાત્મા ગાંધી દ્વારા સ્થપાયેલી આ સંસ્થાના 100 વર્ષના યજ્ઞનો ભાગ છે. મહોત્સવમાં 10 હજારથી વધુ પૂર્વ વિદ્યાર્થીઓને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે, જેમાંથી 200 જેટલા પૂર્વ વિદ્યાર્થીઓનું સન્માન કરવામાં આવ્યું. આનંદીબેન પટેલે ગાંધીય મૂલ્યો—સરળતા, સત્ય અને સેવા—નું જીવનમાં અનુસરણ કરવા પર પણ ભાર મૂક્યો.

 શિક્ષણમાં પુનર્વિચારની માંગ

આનંદીબેન પટેલની આ ટિપ્પણીઓએ શિક્ષણકાર્યકર્તાઓ અને વિદ્યાર્થી સંગઠનોમાં હળવો ચર્ચા જગાવ્યો છે. શિક્ષણ અભ્યાસીઓનું કહેવું છે કે આ ટિપ્પણીઓ શિક્ષણ વહીવટમાં પારદર્શિતા લાવવાની તાતી જરૂરિયાતને રેખાંકિત કરે છે. ગુજરાત વિદ્યાપીઠના વાઇસ-ચાન્સલર ડૉ. હર્ષદ પટેલે કહ્યું કે, આ ચર્ચા ગાંધીય વિચારધારા અનુસાર શિક્ષણને વધુ સમાવેશી બનાવવામાં મદદરૂપ થશે. બીજી તરફ, કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ સોશિયલ મીડિયા પર આને શિક્ષણમાં સુધારાની તક તરીકે સ્વાગત કર્યું છે.

આનંદીબેન પટેલ, જેઓ ગુજરાતની પ્રથમ મહિલા મુખ્યમંત્રી રહી ચૂક્યા છે, તેમની આ ટિપ્પણીઓ શિક્ષણ ક્ષેત્રે નવી ચર્ચાને જન્મ આપ્યો છે .