અમદાવાદમાં એર ઇન્ડિયાના બોઇંગ વિમાનના દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થવાની ઘટનાએ ઉડ્ડયન જગતમાં ચર્ચાનો વિષય બની રહ્યો છે. આ દુર્ઘટનાનું ચોક્કસ કારણ હજુ સુધી અસ્પષ્ટ છે, પરંતુ તેની ગંભીર તપાસ માટે મુંબઈમાં એર ઇન્ડિયાના નિષ્ણાત પાયલટો દ્વારા ઘટનાનું સીન રિક્રિએશન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન અનેક શક્યતાઓની ચકાસણી કરવામાં આવી, જેમાં બંને એન્જિનનું બંધ થવું અથવા ટેકનિકલ ખામી મુખ્ય કારણ હોઈ શકે તેવું અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું છે.
સીન રિક્રિએશનથી શું મળ્યું?
મુંબઈમાં ત્રણ અનુભવી પાયલટોની ટીમે આ ઘટનાનું પુનઃનિર્માણ કરીને વિવિધ એન્ગલથી તપાસ કરી. આ દરમિયાન એવી શક્યતાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું કે શું પાયલટોની ભૂલથી એન્જિન બંધ થયા હતા? ઉપરાંત, ઇલેક્ટ્રિકલ ફેલ્યોરની સ્થિતિમાં બંને એન્જિનોમાં આગ લાગવાની આશંકા પણ તપાસાઈ. આવી સ્થિતિમાં વિમાન ટેકઓફ બાદ ઊંચાઈ ન લઈ શકે તેવું જણાયું. વધુમાં, એક એન્જિન ફેલ થવાની પરિસ્થિતિનું પણ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું, જેમાં અન્ડરકેરેજને નીચે છોડી દેવામાં આવ્યું અને ફ્લેપ્સને પાછા ખેંચી લેવાયા. આવી સ્થિતિ ટેકઓફ માટે અત્યંત જોખમી માનવામાં આવે છે.
એન્જિન ફેલ્યોરની શંકા
રિક્રિએશન દરમિયાન એવું અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું કે બંને એન્જિનોનું નિષ્ફળ થવું અથવા બંધ થઈ જવું દુર્ઘટનાનું મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે. નોંધનીય છે કે પાયલટોને સામાન્ય રીતે 400 ફૂટથી ઓછી ઊંચાઈએ એન્જિન ફેલ થવાની સ્થિતિમાં શું કરવું તે અંગે વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવતી નથી. આ ઉપરાંત, એક એન્જિન પર વિમાન ચલાવવાનું પરીક્ષણ પણ કરાયું, જેમાં વિમાન યોગ્ય સ્થિતિમાં રહ્યું હતું, પરંતુ ફ્લેપ્સ પાછા ખેંચવાથી સ્થિતિ જટિલ બની શકે તેવું જણાયું.
બ્લેક બોક્સ અને તપાસ
અમદાવાદ દુર્ઘટનામાંથી મળેલા ફ્લાઇટના બ્લેક બોક્સનો ડેટા ડાઉનલોડ કરી લેવામાં આવ્યો છે. એરક્રાફ્ટ એક્સિડન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યૂરો (AAIB) દ્વારા આ ઘટનાનો પ્રાથમિક તપાસ રિપોર્ટ આગામી સપ્તાહે જાહેર થવાની શક્યતા છે. જોકે, એર ઇન્ડિયા તરફથી હાલ કોઈ સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી.
અમદાવાદની આ દુર્ઘટનાએ વિમાનની સુરક્ષા અને પાયલટોની તાલીમના મુદ્દાઓને ફરી ચર્ચામાં લાવ્યા છે. એન્જિન ફેલ્યોર, ઇલેક્ટ્રિકલ ખામી કે પાયલટની ભૂલ – આ દુર્ઘટનાનું ચોક્કસ કારણ શું હતું તે તપાસ રિપોર્ટથી જ સ્પષ્ટ થશે. હાલ તો આ ઘટનાએ ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા પ્રોટોકોલ્સને વધુ મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે.