ખરેખર? શું ૨૦૨૫ના એપ્રિલથી ડિસેમ્બર વચ્ચે ગુજરાતમાં કમોસમી વરસાદ, પૂર અને પાકનૂકશાન થયું જ નથી? જો એવું હોય, તો રાજ્ય સરકારે જાહેર કરેલા હજારો કરોડના રાહત પેકેજ, લાખો હેક્ટર જમીન પર નુકશાન, અને લાખો ખેડૂતોની તકલીફો&mdash;આ બધું માત્ર કાગળ પરનું નાટક હતું?
આ પ્રશ્ન કોઈ વિરોધ પક્ષ પૂછતો નથી, કોઈ કાર્યકર ઊભો કરીને ચીખી નથી રહ્યો&mdash;આ પ્રશ્ન ભારતના સંસદ મંચ પરથી, કેન્દ્રના ગૃહ મંત્રાલયના જવાબ દ્વારા ઊભો થયો છે.
રાજ્યસભામાં સાંસદ પરીમલ નથવાણીએ પૂછેલા પ્રશ્નના જવાબમાં ગૃહ મંત્રાલયે કહ્યું કે
<ul data-start="986" data-end="1135">
<li data-start="986" data-end="1032">
આંધ્રપ્રદેશમાં દોઢ લાખ હેક્ટર પાક નષ્ટ થયો
</li>
<li data-start="1033" data-end="1135">
ઝારખંડમાં ૧૭,૦૦૦ હેક્ટર જમીનને નુકશાન થયું પરંતુ ગુજરાતમાં&mdash;એક ઈંચ, એક વિઘા, એક હેક્ટર પણ નહીં.
</li>
</ul>
આ જવાબ માત્ર આશ્ચર્યજનક નથી, તે ખતરનાક છે. કારણ કે તે સંકેત આપે છે કે
<ul data-start="1213" data-end="1323">
<li data-start="1213" data-end="1257">
કોઈએ સંસદને ખોટી માહિતી આપી છે, અથવા
</li>
<li data-start="1258" data-end="1323">
રાજ્યનું વહીવટી તંત્ર માહિતી પહોંચાડવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે.
</li>
</ul>
બન્ને પરિસ્થિતિમાં નુકશાન ગુજરાતના ખેડૂતોને જ થાય છે.
<h3 data-start="1384" data-end="1411">હકીકત શું કહે છે?</h3>
ઓગસ્ટ ૨૦૨૫માં આવેલા ભારે વરસાદ અને પૂર બાદ રાજ્ય સરકારે સ્વીકાર્યું હતું કે
<ul data-start="1491" data-end="1594">
<li data-start="1491" data-end="1542">
૧૮ તાલુકા અને ૮૦૦ ગામોમાં પાકને નુકશાન થયું
</li>
<li data-start="1543" data-end="1594">
અને રૂ. ૯૪૭ કરોડનું રાહત પેકેજ જાહેર કર્યું
</li>
</ul>
પછી ઓક્ટોબર ૨૦૨૫માં પડેલા કમોસમી વરસાદે
<ul data-start="1638" data-end="1799">
<li data-start="1638" data-end="1683">
૪૪ લાખ હેક્ટર જમીન પર પાક બરબાદ કર્યો
</li>
<li data-start="1684" data-end="1735">
લગભગ ૧૦ લાખ ખેડૂતોને સીધો આર્થિક ફટકો પડ્યો
</li>
<li data-start="1736" data-end="1799">
અને સરકારને રૂ. ૧૦,૦૦૦ કરોડનું પેકેજ જાહેર કરવું પડ્યું
</li>
</ul>
તો પછી પ્રશ્ન એ છે&mdash; કેન્દ્ર સરકાર સુધી આ માહિતી પહોંચી કેમ નહીં?
<h3 data-start="1873" data-end="1930">શું ગુજરાત એટલું અમીર છે કે કેન્દ્રની જરૂર નથી?</h3>
જો રાજ્ય સરકારે National Disaster Response Fund (NDRF)માંથી મદદ માગી ન હોય, તો પણ માહિતી આપવાની ફરજ તો હતી જ.
જ્યારે &ldquo;ડબલ એન્જિન સરકાર&rdquo;ના લાભો ગાવામાં આવે છે, ત્યારે આ ડબલ એન્જિન વચ્ચે માહિતીનું ઈંધણ કેમ ન પહોંચ્યું?
વડાપ્રધાન અને ગૃહમંત્રી બંને ગુજરાતમાંથી આવે છે&mdash; કોઈ નાની રાજકીય ઘટના થાય તો દિલ્હી સુધી સમાચાર પહોંચી જાય, પણ દસ લાખ ખેડૂતોનો પાક ધોવાઈ જાય, છ ખેડૂતો આત્મહત્યા કરે, અને દિલ્હી કહે&mdash;ગુજરાતમાં કંઈ થયું જ નથી!
આને શું કહેવાય? ગુડ ગવર્નન્સ?
<h3 data-start="2426" data-end="2461">વીમાની યોજના પણ કેમ ચૂકી?</h3>
રાજ્ય પાસે માત્ર NDRF જ નહોતું. Restructured Weather Based Crop Insurance Scheme (RWBCIS) જેવી યોજના પણ હતી, જે અંતર્ગત હવામાન બદલાવથી થયેલા નુકશાન માટે સહાય મળે છે.
તો પ્રશ્ન એ છે&mdash;
<ul data-start="2660" data-end="2789">
<li data-start="2660" data-end="2692">
આ યોજના હેઠળ મદદ કેમ ન માગી?
</li>
<li data-start="2693" data-end="2726">
ખેડૂતોને વધુ સહાય કેમ ન અપાઈ?
</li>
<li data-start="2727" data-end="2789">
શું વહીવટી બેદરકારી, કે રાજકીય અહંકાર વચ્ચે ખેડૂત પીસાઈ ગયો?
</li>
</ul>
આ સંપાદકીય કોઈ એક સરકાર સામે નથી&mdash; આ પ્રશ્ન જવાબદારીનો છે, માહિતીની પારદર્શિતાનો છે, અને સૌથી વધુ&mdash;ખેડૂતના હકનો છે.

કમોસમી વરસાદે પાક ધોવાયો, છતાં સંસદમાં ગુજરાતને “નૂકશાન શૂન્ય” કેમ બતાવાયું?

December 14, 2025 | 15:48 IST