મોદીની ઇમેજ માટે પ્રજાના પૈસા? સિસ્ટમ કેમ મૌન છે?

ચૈતર વસાવાના નિવેદનોથી ભાજપમાં જેવો ભૂકંપ આવ્યો છે, તે માત્ર એક ધારાસભ્યના આક્ષેપોથી થયો છે એવું માનવું, ભોળપણ હશે. હકીકતમાં આ ઝાટકો એ સિસ્ટમને લાગ્યો છે, જે વર્ષોથી પ્રજાના પૈસાને “ઇમેજ મેનેજમેન્ટ”ના નામે વેડફતી આવી છે. સવાલ એ નથી કે ચૈતર વસાવાએ શું કહ્યું, સવાલ એ છે કે તેમણે જે કહ્યું તેનાથી ભાજપને એટલી તકલીફ કેમ પડી?

નવેમ્બર મહિનામાં નર્મદા જિલ્લામાં યોજાયેલા જનજાતિય ગૌરવ દિવસના કાર્યક્રમમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી મુખ્ય મહેમાન હતા. કાર્યક્રમ આદિવાસી ગૌરવના નામે હતો, પરંતુ ચૈતર વસાવાનો આક્ષેપ છે કે આદિવાસી વિકાસ માટેના ફંડનો ઉપયોગ વિકાસ માટે નહીં, પરંતુ કાર્યક્રમને ભવ્ય અને “લાગ્રાન્ડ” દેખાડવા માટે થયો. જો આ આક્ષેપ ખોટો હોય, તો સરકાર અને ભાજપે ખુલ્લી ચોપડે હિસાબ કેમ નથી આપતા?

અહીંથી જ રાજકારણનો ખતરનાક ખેલ શરૂ થાય છે. વિકાસના ફંડના દુરુપયોગ પર જવાબ આપવા બદલે, ભાજપના ભરૂચના સાંસદ મનસુખભાઈ વસાવા સીધા ચૈતર વસાવા પર 75 લાખ રૂપિયાની લાંચ માંગ્યાનો આક્ષેપ કરી દે છે. આરોપ એટલો ગંભીર કે એમ કહેવાયું કે આ ફરિયાદ ખુદ નર્મદા જિલ્લા કલેક્ટરે કરી છે. પરંતુ જ્યારે ચૈતર વસાવા કલેક્ટરને મળવા પહોંચે છે, વીડિયો રેકોર્ડિંગ થાય છે અને કલેક્ટર સ્પષ્ટ ઇનકાર કરે છે, ત્યારે આખું નેરેટિવ ધસી પડે છે.

અહીં સવાલ ઊભો થાય છે—જો પ્રજાના પૈસાના દુરુપયોગ પર બોલનારને તરત જ ભ્રષ્ટાચારના આરોપમાં ફસાવી દેવામાં આવે, તો લોકશાહીમાં સત્ય બોલવાની જગ્યા ક્યાં બચી? શું ભાજપ પાસે જવાબ ન હોય ત્યારે તે વિરોધ પક્ષના નેતાઓ પર લાંચ કે ચરિત્ર હનનની રમત રમે છે?

ભાજપને સામાન્ય રીતે રાજ્યના અન્ય નેતાઓ પર થતા આક્ષેપોથી બહુ ફરક પડતો નથી. પરંતુ જો વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઇમેજને ખતરો જણાય, તો નાનો કાર્યકરથી લઈને મોટા નેતાઓ સુધી તિલમિલા ઉઠે છે. કારણ સ્પષ્ટ છે—અહીં મુદ્દો વિકાસનો નથી, મુદ્દો ઇમેજનો છે. ઇમેજ બચાવવા માટે જો જનજાતિ વિકાસના ફંડ પણ બલિ ચઢે, તો તે સિસ્ટમ પર ગંભીર આરોપ છે.

મનસુખભાઈ અને ચૈતરભાઈ વચ્ચેની “ફ્રેન્ડલી મેચ” હવે આવો ગંભીર વળાંક કેવી રીતે લિધો?. ક્યારેક ચૈતર વસાવાને ભાજપમાં લાવવાની વાતો, ક્યારેક તેમની રાજકીય કારકિર્દી પૂરી થઈ જશે એવો ભય—આ બધું દર્શાવે છે કે લડાઈ વિચારધારાની નથી, લડાઈ સત્તા અને અસ્તિત્વની છે.

અંતે એક જ સવાલ બાકી રહે છે—જો પ્રજાના પૈસાનો તાયફો થાય, તો સવાલ પૂછવો ગુનો છે? અને જો સવાલ પૂછનારને ખતમ કરવાની રાજનીતિ ચાલે, તો તે લોકશાહી નહીં, પરંતુ ભયની વ્યવસ્થા છે. વિકાસ કામથી થવો જોઈએ, ઇવેન્ટથી નહીં. રાજકારણ પ્રજાની વચ્ચે જીવંત રહેવું જોઈએ, કાદવ ઉછાળવાથી નહીં.