ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં વિવાદ: CJએ કેમ જવું પડ્યું રજા ઉપર?

 

ગુજરાત હાઇકોર્ટના ઇતિહાસમાં એક અભૂતપૂર્વ ઘટના બની છે, જ્યાં મુખ્ય ન્યાયાધીશ સુનિતા અગ્રવાલને રજા પર ઉતરવું પડ્યું અને કેન્દ્ર સરકારે તાત્કાલિક ધોરણે અન્ય વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશને કાર્યવાહક મુખ્ય ન્યાયાધીશનો હવાલો સોંપવો પડ્યો. આ ઘટના અચાનક નથી બની, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાલી આવતી અસંતોષની પરિસ્થિતિનું પરિણામ છે.

છેલ્લા બે દશકામાં, ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં અનેક નવા પ્રવાહો અને પદ્ધતિઓ જોવા મળી છે, જે હંમેશા જનહિતમાં નથી રહી. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સુનિતા અગ્રવાલની કાર્યશૈલી અંગે વકીલ સમુદાયમાં ગંભીર અસંતોષ પ્રવર્તતો હતો. તેમના પર સત્તાના આપખુદી ઉપયોગનો આરોપ મુકાયો હતો. હાઇકોર્ટ એડવોકેટ્સ એસોસિએશને એવો આક્ષેપ કર્યો હતો કે તેઓ માત્ર પસંદગીના સિનિયર એડવોકેટ્સને જ વિસ્તૃત દલીલો કરવાની તક આપે છે, જ્યારે અન્ય વકીલોને પૂરતો સમય આપવામાં આવતો નથી.

આ વિવાદને શાંત પાડવા માટે, રાજ્યના એડવોકેટ જનરલ અને કેટલાક સિનિયર એડવોકેટ્સે મુખ્ય ન્યાયાધીશની તરફેણમાં વાત કરી અને તેમને સમર્થન આપ્યું. પરંતુ આ પગલાંએ એસોસિએશનના સભ્યોમાં વધુ રોષ જન્માવ્યો. એક અસાધારણ સભામાં, વકીલોએ આ સિનિયર વકીલો સામે તીવ્ર નારાજગી વ્યક્ત કરી.

પરિસ્થિતિને વધુ વણસાવતા, મુખ્ય ન્યાયાધીશે કેટલાક વહીવટી નિર્ણયો લીધા, જે તેમની સત્તામાં હોવા છતાં, ચોક્કસ ન્યાયાધીશોને નિશાન બનાવતા હોય તેવું લાગ્યું. ખાસ કરીને, કેટલાક મહત્વપૂર્ણ કેસોની સુનાવણી કરતા ન્યાયાધીશો પાસેથી અચાનક જ તે કેસો પાછા ખેંચી લેવામાં આવ્યા, જે સામાન્ય વહીવટી ફેરફારથી અલગ લાગ્યું.

આ મુદ્દે હાઇકોર્ટ એડવોકેટ્સ એસોસિએશનના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ અસીમ પંડ્યાએ ન્યાયિક પ્રક્રિયા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા. વકીલોએ આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી લઈ જવાની અને મુખ્ય ન્યાયાધીશની બદલીની માંગ કરવાની યોજના બનાવી. આ પરિસ્થિતિમાં, કેન્દ્ર સરકારે વહેલી તકે પગલાં લીધા અને મુખ્ય ન્યાયાધીશને રજા ઉપર ઉતરવા સમજાવી લેવાયા.

આ ઘટના ન્યાયતંત્રમાં રાજકીય હસ્તક્ષેપની અસરો દર્શાવે છે. કોલેજિયમ સિસ્ટમની રચના છતાં, તેની અસરકારકતા પ્રશ્નાર્થ છે. જ્યાં સુધી ન્યાયાધીશોની નિમણૂક અને બઢતીમાં રાજકીય દખલગીરી રહેશે, ત્યાં સુધી આવી ઘટનાઓની પુનરાવૃત્તિ થતી રહેશે, અને નિષ્પક્ષ ન્યાયની અપેક્ષા માત્ર સ્વપ્ન બનીને રહી જશે.