ભારતીય શેરબજારમાં કડાકો

Stock Market Crash: ભારતીય શેરબજારમાં સપ્તાહના પ્રથમ જ દિવસે ભારે ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને નબળા વૈશ્વિક સંકેતોની સીધી અસર સ્થાનિક બજારો પર પડી હતી. સોમવાર, 20 જુલાઈના રોજ કારોબારની શરૂઆતથી જ બજારમાં વેચવાલીનું જોર જોવા મળ્યું હતું. બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જનો (BSE) 30 શેરનો સેન્સેક્સ તેના અગાઉના બંધ 78,151.45 ની સરખામણીમાં ફ્લેટ ખુલ્યા બાદ માત્ર 5 મિનિટમાં જ તીવ્ર ઘટાડા સાથે 77,542 ના સ્તરે પહોંચી ગયો હતો અને દિવસ દરમિયાન તે 700 પોઈન્ટથી વધુ ઘટીને 77,445 ની નીચી સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. તેવી જ રીતે, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનો (NSE) નિફ્ટી 50 ઇન્ડેક્સ પણ 24,334.30 ના પાછલા બંધ સામે 24,190 પર ખુલીને 24,150 ની નીચે સરકી ગયો હતો.

બેંકિંગ શેરોમાં ભારે વેચવાલી
આજના કારોબારમાં સૌથી મોટો ઘટાડો બેંકિંગ સેક્ટરમાં જોવા મળ્યો હતો, જ્યાં પ્રાઇવેટ બેંક ઇન્ડેક્સ 2 ટકાથી વધુ ગગડ્યો હતો. અગાઉના સપ્તાહના અંતે મોટાભાગની અગ્રણી બેંકોએ તેમના પ્રથમ ક્વાર્ટર (Q1) ના નાણાકીય પરિણામો જાહેર કર્યા હતા, જે બજારની અપેક્ષાઓ કરતા ઓછા રહ્યા હતા. આના કારણે રોકાણકારોએ મોટા પાયે નફો બુક કર્યો હતો. એક્સિસ બેંક, HDFC બેંક અને કોટક મહિન્દ્રા બેંકના શેરોમાં 3 થી 5 ટકા સુધીનો ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો. BSE લાર્જકેપમાં એક્સિસ બેંકનો શેર 5.30%, HDFC બેંકનો શેર 4.90% અને કોટક બેંકનો શેર 3.20% ઘટીને ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. મિડકેપ કેટેગરીમાં યસ બેંક, ફેડરલ બેંક અને એયુ બેંકના શેરો પણ રેડ ઝોનમાં જોવા મળ્યા હતા.

ક્રૂડ ઓઈલમાં ઉછાળો
સ્થાનિક બજારમાં આવેલા આ ભયાનક ઘટાડા પાછળ મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલો યુદ્ધનો માહોલ મુખ્ય કારણ બન્યો છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ વધુ તીવ્ર બનતા બંને તરફથી હુમલાઓ વધી રહ્યા છે. આ તણાવના કારણે ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધું છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે તેલ અને ગેસના પરિવહનનો એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ 3 ટકાથી વધુ ઉછળીને પ્રતિ બેરલ 91 ડોલરની નજીક પહોંચી ગયા હતા, જે 11 જૂન પછીનું સૌથી ઉચ્ચતમ સ્તર છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું મોટું આયાતી ક્રૂડ મેળવતું હોવાથી તેલના ભાવમાં થયેલો આ વધારો દેશમાં ફરીથી ફુગાવાનું મોટું જોખમ ઊભું કરી રહ્યો છે.

એશિયન અને વૈશ્વિક બજારોમાં નબળાઈ
ભારતીય શેરબજારની સાથે-સાથે એશિયાના અન્ય પ્રમુખ બજારોમાં પણ ભારે મંદી જોવા મળી હતી. જાપાનનો નિક્કી ઇન્ડેક્સ શરૂઆતના કારોબારમાં 4 ટકાથી વધુ તૂટ્યો હતો, જ્યારે દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી ઇન્ડેક્સ પણ 3 ટકાથી વધુ ઘટીને ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. તાઈવાન વેઇટેડ ઇન્ડેક્સમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો હતો. વોલ સ્ટ્રીટ પરથી મળેલા નબળા સંકેતોની અસર પણ વૈશ્વિક બજારો પર સ્પષ્ટ વર્તાઈ રહી હતી. શુક્રવારે અમેરિકી બજારમાં S&P 500 અને નાસ્ડેકમાં 1 ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જેના કારણે વૈશ્વિક રોકાણકારોનું સેન્ટિમેન્ટ અત્યંત નબળું પડી ગયું હતું.

બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો અને રૂપિયાનો ઘસારો
વૈશ્વિક બજારોમાં અનિશ્ચિતતા વચ્ચે યુએસ ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડમાં થયેલા વધારાએ ઇક્વિટી બજારની મુશ્કેલીઓમાં વધુ વધારો કર્યો હતો. બેન્ચમાર્ક યુએસ 10-વર્ષીય નોટ યીલ્ડ વધીને 4.551% થઈ ગયો હતો, જ્યારે 30-વર્ષીય બોન્ડ યીલ્ડ વધીને 5.073% પર પહોંચ્યો હતો. બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો થવાને કારણે રોકાણકારો જોખમી અસ્કયામતો (Equities) છોડીને સુરક્ષિત રોકાણ તરફ વળ્યા હતા. આ ઉપરાંત, વિદેશી ભંડોળના સાવચેતીભર્યા પ્રવાહ અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવને કારણે ભારતીય રૂપિયો પણ અમેરિકન ડોલર સામે નબળો પડીને 96.41 ના સ્તરની આસપાસ બંધ રહ્યો હતો.

બજારમાં મજબૂતી દર્શાવતા અપવાદરૂપ ક્ષેત્રો
એક તરફ જ્યાં બેંકિંગ, IT અને ઓટો જેવા પ્રમુખ ક્ષેત્રોમાં વેચવાલીનું ભારે દબાણ જોવા મળ્યું, તો બીજી તરફ કેટલાક પસંદગીના ક્ષેત્રોમાં ખરીદીનો માહોલ પણ જોવા મળ્યો હતો. નિફ્ટી પીએસયુ બેંક ઇન્ડેક્સમાં 1 ટકાથી વધુનો વધારો નોંધાયો હતો. આ ઉપરાંત, એનર્જી અને ફાર્માસ્યુટિકલ શેરોમાં આંશિક મજબૂતી રહી હતી. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને ICICI બેંકના શેરોમાં 1 ટકા સુધીનો સામાન્ય વધારો જોવા મળ્યો હતો, જેણે બજારને વધુ પડતા કડાકાથી બચાવવા માટે થોડો ટેકો પૂરો પાડ્યો હતો. NSE પર એડવાન્સ-ડિકલાઈન રેશિયો 25:24 રહ્યો હતો, જે દર્શાવે છે કે બજારમાં આંશિક ખરીદી પણ ચાલુ હતી.

રોકાણકારોએ સાવચેત રહેવું પડશે
બજારના વિશ્લેષકો મુજબ, વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓને જોતા આગામી દિવસોમાં બજાર સાવચેતીપૂર્વક અને રેન્જ-બાઉન્ડ રહીને જ કારોબાર કરશે. બજારના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલો તણાવ ઓછો નહીં થાય અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ સ્થિર નહીં થાય, ત્યાં સુધી રોકાણકારોએ સાવચેત રહેવું પડશે. વિદેશી સંસ્થગત રોકાણકારો (FIIs) ની પ્રવૃત્તિ અને ત્રિમાસિક પરિણામોની આગામી અસરો બજારની આગામી દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.