સેબીની તપાસમાં 8 માર્ચ, 2022થી 30 નવેમ્બર, 2022 દરમિયાન સાધના બ્રોડકાસ્ટના શેરોમાં ગેરરીતિઓ બહાર આવી. આ યોજનામાં સામેલ વ્યક્તિઓએ વોટ્સએપ ગ્રુપ્સ અને યુટ્યુબ ચેનલો જેવી કે મનીવાઇઝ, ધ એડવાઇઝર અને પ્રોફિટ યારા દ્વારા ખોટી માહિતી ફેલાવી. આ ચેનલો પર શેરને "મહાન રોકાણ તક" તરીકે પ્રચારવામાં આવ્યો, જેના માટે 1 કરોડ રૂપિયાનું પેઇડ માર્કેટિંગ ઝુંબેશ પણ ચલાવવામાં આવ્યું.
સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (સેબી) એ બોલિવૂડ અભિનેતા અરશદ વારસી, તેમની પત્ની મારિયા ગોરેટ્ટી અને 57 અન્ય વ્યક્તિઓ પર "પંપ એન્ડ ડમ્પ" યોજના હેઠળ સાધના બ્રોડકાસ્ટના શેરોમાં હેરાફેરીના આરોપમાં કડક પગલાં લીધાં છે. સેબીએ 29 મે, 2025ના રોજ 109 પાનાનો વિગતવાર આદેશ જારી કર્યો, જેમાં આ કૌભાંડની સંપૂર્ણ વિગતો રજૂ કરવામાં આવી.
પંપ એન્ડ ડમ્પ યોજના શું છે?
પંપ એન્ડ ડમ્પ એ શેરબજારની એક છેતરપિંડી છે, જેમાં ખોટી માહિતી, ભ્રામક સમાચાર કે યુટ્યુબ વીડિયો દ્વારા શેરના ભાવમાં કૃત્રિમ રીતે વધારો કરવામાં આવે છે. આ પછી, સામેલ વ્યક્તિઓ ઊંચા ભાવે શેર વેચી નફો કરે છે, જેનાથી સામાન્ય રોકાણકારોને નુકસાન થાય છે, કારણ કે ભાવ ઝડપથી ઘટે છે.
સેબીની તપાસમાં 8 માર્ચ, 2022થી 30 નવેમ્બર, 2022 દરમિયાન સાધના બ્રોડકાસ્ટના શેરોમાં હેરાફેરી બહાર આવી. આ યોજનામાં સામેલ વ્યક્તિઓએ વોટ્સએપ ગ્રુપ્સ અને યુટ્યુબ ચેનલો જેવી કે મનીવાઇઝ, ધ એડવાઇઝર અને પ્રોફિટ યારા દ્વારા ગેરમાર્ગે દોરતી માહિતી ફેલાવી. આ વીડિયોમાં સાધના બ્રોડકાસ્ટને "શ્રેષ્ઠ રોકાણ તક" તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યું, જેના માટે 1 કરોડ રૂપિયાનું પેઇડ માર્કેટિંગ પણ ચલાવાયું.
-
અરશદ વારસી, મારિયા ગોરેટ્ટી અને ઇકબાલ વારસી: 1 વર્ષ માટે શેરબજારમાંથી પ્રતિબંધિત, દરેક પર 5 લાખ રૂપિયાનો દંડ.
-
સાત માસ્ટરમાઇન્ડ: 5 વર્ષ માટે પ્રતિબંધ, 5 લાખથી 5 કરોડ રૂપિયા સુધીનો દંડ.
-
ગેરકાયદેસર નફો: 59 વ્યક્તિઓએ 58.01 કરોડ રૂપિયા પરત કરવાનો આદેશ, 12% વાર્ષિક વ્યાજ સાથે.
-
અરશદ અને મારિયાનો નફો: અરશદે 41.70 લાખ અને મારિયાએ 50.35 લાખ રૂપિયાનો નફો કર્યો.
સેબીએ વોટ્સએપ ચેટ્સના પુરાવા રજૂ કર્યા, જેમાં મનીષ મિશ્રા (યુટ્યુબ ચેનલ ચલાવનાર) અને અરશદ વચ્ચેની વાતચીત સામે આવી. મનીષે અરશદ, મારિયા અને ઇકબાલના ખાતામાં 25-25 લાખ રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરવાની વાત કરી હતી. 13 જુલાઈ, 2022ના રોજ, અરશદે 1.87 લાખ શેર અને મારિયાએ 2.65 લાખ શેર ખરીદ્યા, જે પાછળથી વેચીને નફો કર્યો.
સેબીના આદેશમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આવી ગેરરીતિઓ શેરબજારની પારદર્શિતા અને રોકાણકારોના વિશ્વાસને હાનિ પહોંચાડે છે. આ કાર્યવાહી દ્વારા સેબીએ શેરબજારમાં ન્યાયી વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપવાનો સંદેશ આપ્યો છે.
આ કેસ રોકાણકારો માટે એક ચેતવણી છે કે ખોટી માહિતી અને ભ્રામક સલાહથી દૂર રહેવું જોઈએ અને કોઈપણ રોકાણ પહેલાં વિશ્વસનીય સ્ત્રોતોની ચકાસણી કરવી જોઈએ.
