Rule Changes: નવા મહિનાની શરૂઆત સાથે જ દેશમાં સામાન્ય નાગરિકોના ખિસ્સા અને રોજિંદા જીવનને સ્પર્શતા અનેક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો અમલમાં આવી રહ્યા છે. 1 જુલાઈથી લાગુ થઈ રહેલા આ નવા નિયમોમાં એલપીજી સિલિન્ડરના બુકિંગ, પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ નિયંત્રણો, ટેક્સ ફાઈલિંગ, પાસપોર્ટ ફી અને ક્રેડિટ કાર્ડના નિયમો જેવી અતિ મહત્વની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે. આ વૈશ્વિક અને સ્થાનિક સ્તરના બદલાવોના કારણે આગામી સમયમાં લોકોના ઘરના બજેટમાં વ્યાપક ફેરફારો જોવા મળી શકે છે. કેટલીક જગ્યાએ ગ્રાહકોને મોટી રાહત મળવાની આશા છે, તો વળી કેટલીક સેવાઓ પહેલા કરતાં વધુ મોંઘી થવા જઈ રહી છે. પ્રશાસન દ્વારા આ તમામ નિયમોને વધુ પારદર્શક અને ડિજિટલ બનાવવા માટેની તૈયારીઓ પૂર્ણ કરી લેવામાં આવી છે.
એલપીજી જોડાણ પરત કરવાની સમયમર્યાદા પૂર્ણ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એલપીજી અને પીએનજી એમ બંને પ્રકારના ગેસ કનેક્શન ધરાવતા ગ્રાહકો માટે એક ખાસ આદેશ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. આ નિયમ અંતર્ગત બંને કનેક્શન રાખનારા લોકોને પોતાનું એલપીજી જોડાણ સરેન્ડર કરવા માટે 90 દિવસની લાંબી સમયમર્યાદા આપવામાં આવી હતી. આ નિયત સમયમર્યાદા 30 જૂનના રોજ સમાપ્ત થઈ રહી હોવાથી, 1 જુલાઈથી આવા ગ્રાહકો નવા એલપીજી સિલિન્ડરનું બુકિંગ કરાવી શકશે નહીં. આ ઉપરાંત, જે ગ્રાહકોએ હજુ સુધી પોતાનું કેવાયસી પૂર્ણ કર્યું નથી, તેઓને પણ નવો ગેસ સિલિન્ડર મેળવવામાં મોટી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. જોકે, ગ્રાહકોની સુવિધાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર આગામી દિવસોમાં ગેસ બુકિંગના સમયમાં થોડી છૂટછાટ આપે તેવી સંભાવના પણ વર્તાઈ રહી છે.
વૈશ્વિક તણાવ ઘટતા ગેસના ભાવમાં રાહતના સંકેત મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં ફાટી નીકળેલા ભયાનક યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે મોટું ઉર્જા સંકટ સર્જાયું હતું, જેના લીધે અગાઉ વાણિજ્યિક અને રાંધણ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં અણધાર્યો વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ વર્તમાન સમયમાં આ યુદ્ધ અટકી ગયું છે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગો દ્વારા તેલ અને ગેસનો પુરવઠો ભારત પહોંચવાનું સરળ બન્યું છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય સુધારાને જોતાં, હવે દેશની જનતાને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી મોટી આશા છે કે આગામી દિવસોમાં સરકારી તેલ કંપનીઓ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરીને મોંઘવારીમાંથી મોટી રાહત આપી શકે છે.
ઓળખ પત્ર ધારકો માટે નવી ડિજિટલ સુવિધા દેશના નાગરિકોના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઓળખ પત્રની વ્યવસ્થા સંભાળતી સંસ્થા યુઆઈડીએઆઈ દ્વારા આ મહિનાથી એક વિશેષ જનહિત સેવા શરૂ કરવામાં આવી છે. જો કોઈ નાગરિક પોતાના સત્તાવાર ઓળખ પત્રમાં પોતાનું નવું ઇ-મેઇલ એડ્રેસ ઉમેરવા અથવા અપડેટ કરવા માંગે છે, તો તેઓ 1 જુલાઈથી સત્તાવાર મોબાઈલ એપ્લિકેશનના માધ્યમથી આ કામ સંપૂર્ણપણે મફતમાં કરી શકશે. અગાઉ આ નાની વિગતને ઓનલાઈન અથવા ઓફલાઈન અપડેટ કરવા માટે નાગરિકોએ 75 રૂપિયા જેટલો મોટો ખર્ચ કરવો પડતો હતો, જેમાંથી હવે મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
ભારતીય રેલ્વેના નિયમો વધુ કડક બનશે 1 જુલાઈ, 2026 થી ભારતીય રેલ્વે નેટવર્કમાં મુસાફરી કરનારા તમામ મુસાફરો માટે સુરક્ષા અને શિસ્તના નિયમો અત્યંત કડક બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. રેલ્વે મંત્રાલય દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા આ કડક પ્રસ્તાવને માનનીય રાષ્ટ્રપતિની સત્તાવાર મંજૂરી પણ મળી ગઈ છે, અને ટૂંક સમયમાં જ તેનો દેશવ્યાપી અમલ શરૂ કરી દેવામાં આવશે. વિવિધ મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, રેલ્વે પ્રશાસન દ્વારા હવે ટિકિટ વિના ગેરકાયદેસર રીતે મુસાફરી કરનારા તત્વો માટે દંડની રકમમાં જંગી વધારો કરવાની પુરેપુરી તૈયારી કરી લેવામાં આવી છે. આ સાથે જ રેલ્વે સ્ટેશન અને ટ્રેન પરિસરમાં સ્વચ્છતા તેમજ વ્યવસ્થા જાળવવા માટે સુરક્ષા દળોને વધુ સત્તા આપવામાં આવી રહી છે.
આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ જાહેર દેશના કરદાતાઓ માટે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 નું વાર્ષિક આવકવેરા રિટર્ન એટલે કે આઈટીઆર ફાઈલ કરવાની ઘડીઓ ગણાઈ રહી છે. આઈટીઆર-1 અને આઈટીઆર-2 ફોર્મ ભરવાની પાત્રતા ધરાવતા તમામ પગારદાર અને સામાન્ય કરદાતાઓ માટે રિટર્ન ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખ 31 જુલાઈ, 2026 નક્કી કરવામાં આવી છે. જો કોઈ કરદાતા આ નિર્ધારિત સમયમર્યાદા સુધીમાં પોતાનું ટેક્સ રિટર્ન સબમિટ કરવામાં નિષ્ફળ જશે, તો તેમણે મોટો આર્થિક દંડ ચૂકવવો પડશે અને સાથે જ નવી ટેક્સ સિસ્ટમના ચોક્કસ લાભો મેળવવા પર પ્રતિબંધ મૂકી દેવામાં આવશે.
વિદેશ પ્રવાસ કરનારાઓ માટે પાસપોર્ટ મેળવવો મોંઘો બનશે નવા વર્ષમાં વિદેશ પ્રવાસની યોજના બનાવી રહેલા નાગરિકો માટે એક ઝટકાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. કોઈપણ પ્રકારના નવા પાસપોર્ટ માટે અરજી કરવી હવે વધુ ખર્ચાળ સાબિત થશે. વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા લેવાયેલા એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય અનુસાર, 1 જુલાઈ, 2026 થી નિયમિત અને તાત્કાલિક એમ બંને કેટેગરીના પાસપોર્ટ માટેની સત્તાવાર સેવા ફીમાં વધારો મંજૂર કરવામાં આવ્યો છે. આ નવા નાણાકીય ફેરફારના કારણે હવે સામાન્ય નાગરિકોએ પાસપોર્ટની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા માટે પહેલા કરતાં વધુ રકમની ચૂકવણી કરવી અનિવાર્ય બનશે.
ક્રેડિટ કાર્ડના રિવોર્ડ પોઈન્ટ્સ અને એરપોર્ટ લાઉન્જ એક્સેસના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર દેશની અગ્રણી બેન્કિંગ કંપની એસબીઆઈ કાર્ડ્સ દ્વારા તેના લોકપ્રિય ફોનપે એસબીઆઈ ક્રેડિટ કાર્ડ માટેના રિવોર્ડ પોઈન્ટ્સના માળખામાં મોટો સુધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ નવા નિયમ હેઠળ રિવોર્ડ પોઈન્ટ કમાવવાની મહત્તમ મર્યાધા નક્કી કરવામાં આવી છે અને કયા વ્યવહારો પર પોઈન્ટ્સ નહીં મળે તેની એક વિસ્તૃત યાદી પણ જાહેર કરાઈ છે. આ જ પ્રમાણે, 1 જુલાઈ, 2026 થી એચડીએફસી બેંકના ક્રેડિટ કાર્ડ ધારકો દર કેલેન્ડર ક્વાર્ટરમાં માત્ર ત્રણ વખત જ મફત ડોમેસ્ટિક એરપોર્ટ લાઉન્જ એક્સેસનો લાભ ઉઠાવી શકશે, અને આ લાભ મેળવવા માટે ગ્રાહકોએ અગાઉના ક્વાર્ટરમાં ઓછામાં ઓછો 60,000 રૂપિયાનો ખર્ચ ક્રેડિટ કાર્ડ દ્વારા કરેલો હોવો જરૂરી રહેશે.
ઓટોમોબાઈલ સેક્ટરમાં ભાવ વધારાની જાહેરાત નવા મહિનાની શરૂઆતથી જ નવી કાર ખરીદવાનું સપનું જોતા ગ્રાહકો પર આર્થિક બોજ વધવાનો છે, કારણ કે કિયા મોટર્સ સહિતની દેશની કેટલીક મોટી ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ વાહનોની કિંમતોમાં વધારો કરવા જઈ રહી છે. પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, કિયા મોટર્સ પોતાના વિવિધ વેરિઅન્ટ્સ પર 2 ટકા જેટલો ભાવ વધારો લાગુ કરવાનું વિચારી રહી છે. જ્યારે બીજી તરફ દેશની અગ્રણી ઓટો કંપની ટાટા મોટર્સ પણ પોતાના તમામ આંતરિક કમ્બશન એન્જિન એટલે કે આઈસીઈ મોડેલો અને ઈલેક્ટ્રિક વાહનોના મોડેલો પર 1.5 ટકા સુધીનો ભાવ વધારો ઝીંકવાની યોજના બનાવી રહી છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલની ખરીદી પરના કામચલાઉ નિયંત્રણો હટાવાયા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશના સામાન્ય અને વ્યાપારી ગ્રાહકોને મોટી રાહત આપતા 1 જુલાઈથી પેટ્રોલ અને ડીઝલની ખરીદી અંગે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. સરકારે છૂટક પેટ્રોલ પંપો પરથી મોટા કોમર્શિયલ ગ્રાહકો દ્વારા બળતણ ખરીદવા પર લાદવામાં આવેલા તમામ કામચલાઉ નિયંત્રણોને સત્તાવાર રીતે હટાવી લીધા છે. આ મોટી રાહત મળ્યા બાદ હવે દેશની તમામ મોટી પરિવહન કંપનીઓ, ખાનગી કારખાનાઓ, ભારે ઉદ્યોગો અને અન્ય વ્યાપારી એકમો કોઈપણ મર્યાદા વિના પહેલાની જેમ જ સીધું બળતણ ખરીદી શકશે, જેનાથી લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રને મોટો વેગ મળશે.

સામાન્ય જનતાના માસિક બજેટ પર પડશે સીધી અસર

June 30, 2026 | 11:07 IST