NPS New Rules 2026: 1 ઓક્ટોબરથી ₹200 ફી, હવે 5 કેટેગરીથી ઓળખાશે સ્કીમનું જોખમ

NPS New Rules: નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS)માં રોકાણ કરનારા ગ્રાહકો માટે મહત્વના ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. પેન્શન ફંડ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (PFRDA)એ NPSની વિવિધ સ્કીમને વધુ સરળ અને પારદર્શક બનાવવા માટે નવી વર્ગીકરણ પદ્ધતિ જાહેર કરી છે. આ ઉપરાંત 1 ઓક્ટોબર 2026થી PoP મારફતે નવું NPS ખાતું ખોલાવવા પર ₹200ની વન-ટાઇમ રજિસ્ટ્રેશન ફી લાગુ થશે. નવી સિસ્ટમમાં NPS યોજનાઓને ઇક્વિટી રોકાણ અને જોખમના આધારે 5 કેટેગરીમાં વહેંચવામાં આવશે. આથી રોકાણકારો માટે અલગ-અલગ પેન્શન સ્કીમની સરખામણી કરવી અને પોતાની જોખમ લેવાની ક્ષમતા પ્રમાણે યોજના પસંદ કરવી સરળ બનશે.

1 ઓક્ટોબરથી NPS ખાતું ખોલાવવા ₹200 ફી
PFRDAના નવા નિયમો અનુસાર 1 ઓક્ટોબર 2026થી Point of Presence (PoP) મારફતે નવું NPS ખાતું ખોલાવનાર ગ્રાહકના Permanent Retirement Account Number (PRAN) માટે ₹200ની વન-ટાઇમ રજિસ્ટ્રેશન ફી લેવામાં આવશે. ખાતું ખોલવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયેલા ક્વાર્ટર પછીના મહિનામાં સંબંધિત રકમ PoPને ચૂકવવામાં આવશે.

NPSની સ્કીમ હવે 5 કેટેગરીમાં વહેંચાશે

PFRDA દ્વારા 28 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ જાહેર કરાયેલા પરિપત્ર મુજબ NPSની યોજનાઓને ઇક્વિટી રોકાણની ટકાવારી અને જોખમના આધારે 5 અલગ કેટેગરીમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવશે.

કેટેગરી A 80%થી 100% ખૂબ ઊંચું જોખમ કેટેગરી B 60%થી 80% ઊંચું જોખમ કેટેગરી C 35%થી 60% મધ્યમ જોખમ કેટેગરી D 10%થી 35% પ્રમાણમાં ઓછું જોખમ કેટેગરી E 0%થી 10% ઓછું ઇક્વિટી/ડેટ આધારિત

આ વર્ગીકરણથી રોકાણકારોને તેમની NPS સ્કીમમાં કેટલું ઇક્વિટી એક્સપોઝર છે અને તેના કારણે કેટલું જોખમ ઊભું થઈ શકે છે તે સમજવામાં મદદ મળશે.

એક NPS સ્કીમ માત્ર એક જ કેટેગરીમાં રહેશે
નવી વ્યવસ્થા હેઠળ કોઈ NPS સ્કીમને બે અલગ-અલગ કેટેગરી વચ્ચે રાખી શકાશે નહીં. દરેક સ્કીમને માત્ર એક જ કેટેગરીમાં સ્થાન આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત NPS પ્લેટફોર્મ પર સ્કીમ સાથે જોડાયેલી મહત્વપૂર્ણ માહિતી એકસરખા ફોર્મેટમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. તેમાં સ્કીમનું નામ, પેન્શન ફંડ, લોન્ચ તારીખ, ઐતિહાસિક વળતર, બેન્ચમાર્ક રિટર્ન, એક્સપેન્સ રેશિયો, રિસ્કોમીટર અને Assets Under Management (AUM) જેવી માહિતી સામેલ રહેશે.

માત્ર જૂનું વળતર જોઈને NPSમાં રોકાણ ન કરો
PFRDAની નવી વ્યવસ્થાનો એક મહત્વનો હેતુ રોકાણકારોને માત્ર ભૂતકાળના વળતર પરથી નિર્ણય લેતા અટકાવીને જોખમ અને રોકાણની રચના સમજવામાં મદદ કરવાનો છે. વધુ રિટર્ન આપતી NPS સ્કીમમાં ઇક્વિટી એક્સપોઝર અને જોખમ પણ વધુ હોઈ શકે છે. તેથી રોકાણકારોએ માત્ર Historical Return જોવાને બદલે Equity Exposure, Benchmark Return, Expense Ratio અને Riskometer જેવી બાબતોને પણ ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ.

હાલના NPS ખાતાધારકોને શું અસર થશે?
નવી વર્ગીકરણ પદ્ધતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય NPS વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા અને એકરૂપતા લાવવાનો છે. હાલના ખાનગી ક્ષેત્ર અથવા અન્ય NPS ખાતાધારકોને પોતાની સ્કીમમાં તાત્કાલિક કોઈ ફેરફાર કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. જો ભવિષ્યમાં તેમની સ્કીમમાં ફેરફાર, મર્જર અથવા પુનર્ગઠન થાય તો નવી 5 કેટેગરીની વ્યવસ્થા અનુસાર ઉપલબ્ધ માહિતી સમજવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે. સરકારી ક્ષેત્રના NPS ખાતાઓ પર આ નવા નિયમો લાગુ નહીં પડે.

NPS રોકાણકારો માટે શું બદલાશે?
સરળ ભાષામાં કહીએ તો નવા નિયમો બાદ NPS રોકાણકારોને ત્રણ મોટા ફાયદા થશે:

• NPS સ્કીમનું જોખમ સમજવું સરળ બનશે.
• અલગ-અલગ સ્કીમના રિટર્ન અને ખર્ચની સરખામણી સરળ બનશે.
• ઇક્વિટી એક્સપોઝર પ્રમાણે પોતાની જોખમ ક્ષમતા અનુસાર સ્કીમ પસંદ કરવામાં મદદ મળશે.

નોંધ: NPSમાં રોકાણ બજારના જોખમ સાથે જોડાયેલું છે. માત્ર ભૂતકાળના રિટર્નના આધારે રોકાણનો નિર્ણય ન લેવો.