બાસમતી ચોખાની નિકાસ પર MSP નહીં, ખેડૂતોને ફાયદો થશે

બાસમતી ચોખાની નિકાસને વેગ આપવા માટેના એક મહત્વપૂર્ણ પગલામાં, ભારતના અગ્રણી જીઆઈ વેરાયટીના ચોખા, સરકારે બાસમતી ચોખાની નિકાસ પર લઘુત્તમ સમર્થન કિંમત (MSP) દૂર કરી છે. બીજી તરફ, સરકારે ખાદ્ય ક્રૂડ અને રિફાઈન્ડ તેલની આયાત ડ્યૂટીમાં 20%નો વધારો કર્યો છે.

વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ સંચાર મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, એવું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે કે બાસમતી ચોખાની નિકાસ માટે નોંધણી-કમ- ફાળવણી પ્રમાણપત્રો (RCAC) જારી કરવા માટે $950 MT ની વર્તમાન લઘુત્તમ નિકાસ કિંમત (MEP) દૂર કરવામાં આવશે.

એગ્રીકલ્ચર એન્ડ પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ એક્સપોર્ટ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (APEDA) બાસમતી ચોખાના કોઈપણ બિન-વાસ્તવિક ભાવને રોકવા માટે નિકાસ કરાર પર નજીકથી નજર રાખશે. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર આ નિકાસ પ્રથાઓમાં પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે પણ છે.

આ નિર્ણય ચાલુ વેપારી ચિંતાઓ અને ચોખાની પર્યાપ્ત સ્થાનિક ઉપલબ્ધતાના પ્રતિભાવમાં આવ્યો છે.

ચોખાના સ્થાનિક પુરવઠાની તંગ પરિસ્થિતિને પગલે સ્થાનિક ચોખાના ભાવમાં વધારો થવાના પ્રતિભાવરૂપે અને બિન-બાસમતી ચોખાના કોઈપણ સંભવિત ખોટા વર્ગીકરણને રોકવા માટે ગયા વર્ષે ઓગસ્ટમાં મેટ્રિક ટન દીઠ $1,200 (MT) ની ફ્લોર પ્રાઇસ રજૂ કરવામાં આવી હતી. નિકાસ દરમિયાન બાસમતી ચોખા, બિન-બાસમતી સફેદ ચોખા પર નિકાસ પ્રતિબંધને ધ્યાનમાં રાખીને.

વેપારી સંસ્થાઓ અને હિસ્સેદારો સાથે ચર્ચા કર્યા પછી, સરકારે ત્યારપછી ઓક્ટોબર 2023માં ફ્લોર પ્રાઈસને $950 પ્રતિ MT કરી હતી, એવી ચિંતા વચ્ચે કે ઊંચા ભાવો આઉટવર્ડ શિપમેન્ટને નુકસાન પહોંચાડે છે.

ઓલ-ઇન્ડિયા રાઇસ એક્સપોર્ટર્સ એસોસિએશનના પ્રમુખ સતીશ ગોયલના જણાવ્યા અનુસાર, ફ્લોર પ્રાઇસને દૂર કરવાના નિર્ણયથી ભારતને મોટા જથ્થામાં બાસમતી ચોખાની નિકાસ કરવામાં મદદ મળશે અને તે ખેડૂતોને સારું વળતર સુનિશ્ચિત કરશે.

ઉદ્યોગના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, બાસમતીની જાતો માટે એક મોટું વિદેશી બજાર છે જેની કિંમત લગભગ $700 પ્રતિ ટન છે.

2023-24માં દેશની બાસમતી ચોખાની કુલ નિકાસ $5.9 બિલિયન રહી હતી. 2022-23 ના નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન, બાસમતી ચોખાની નિકાસ કિંમતની દ્રષ્ટિએ $4.8 બિલિયન રહી હતી, જ્યારે વોલ્યુમની દ્રષ્ટિએ તે 45.6 લાખ ટન હતી.

દરમિયાન, તેલ ઉદ્યોગના હિસ્સેદારો માને છે કે મૂળભૂત આયાત ડ્યૂટી વધારવી સરકાર અને ખેડૂતો બંને માટે ફાયદાકારક રહેશે.
સૌરાષ્ટ્ર ઓઈલ મિલર્સ એસોસિએશનના પ્રમુખ કિશોરભાઈ વિરડિયાએ જણાવ્યું હતું કે, “પહેલાં આયાત તેલનો દર ઓછો હતો. મગફળીનો ભાવ પણ રૂ. 1,500 પ્રતિ 20 કિલોથી ઘટીને રૂ. 1,100 પ્રતિ 20 કિલો થયો હતો, જેણે ખેડૂતોને અન્ય પાકની વાવણી કરવા દબાણ કર્યું હતું. અમે અન્ય દેશોમાંથી પામ અને સોયાબીન તેલ આયાત કરીએ છીએ. મૂળભૂત આયાત જકાત વધારવાનું આ પગલું સકારાત્મક છે અને તે સરકાર અને ખેડૂતો બંને માટે ફાયદાકારક રહેશે. તે સુનિશ્ચિત કરશે કે કોઈને કોઈ નુકસાન ન થાય.
2021-22માં ખાદ્ય અને ક્રૂડ તેલની કુલ આયાત 140 લાખ ટન અને 3.8 લાખ ટન રહી હતી.

—IANS