ભારતીય શેરબજારમાં મોટા કડાકા પાછળ શુ છે કારણ?

નબળા વૈશ્વિક સંકેતોને કારણે સોમવારે ભારતીય શેરબજાર મોટા ઘટાડા સાથે ખુલ્યું હતું. બજારમાં ચારે બાજુ ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. સવારે 9:35 વાગ્યે સેન્સેક્સ 2,381 પોઈન્ટ અથવા 3.12 ટકાના ઘટાડા સાથે 73,010 પર હતો અને નિફ્ટી 816 પોઈન્ટ અથવા 3.56 ટકાના ઘટાડા સાથે 22,088 પર હતો.

આ ઘટાડાનું કારણ અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલ પારસ્પરિક ટેરિફ હોવાનું માનવામાં આવે છે, જેના કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં વેપાર યુદ્ધનું જોખમ વધી ગયું છે.

લાર્જ કેપની સાથે મિડકેપ અને સ્મોલકેપમાં પણ મોટો ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. નિફ્ટી મિડકેપ 100 ઇન્ડેક્સ 2,045 પોઇન્ટ અથવા 4.07 ટકા ઘટીને 48,562 પર હતો અને નિફ્ટી સ્મોલકેપ 100 ઇન્ડેક્સ 820 પોઇન્ટ અથવા 5.24 ટકા ઘટીને 14,855 પર હતો.

નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE)ના તમામ સૂચકાંકો લાલ નિશાનમાં ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. સૌથી મોટો ઘટાડો ઓટો, આઈટી, એફએમસીજી, મેટ્રો, રિયલ્ટી, મીડિયા અને એનર્જીમાં છે.

શરૂઆતના વેપારમાં, સેન્સેક્સ પેકના તમામ 30 શેરો લાલ નિશાનમાં હતા. ટાટા સ્ટીલ, ટાટા મોટર્સ, ઈન્ફોસીસ, ટેક મહિન્દ્રા, એલએન્ડટી, એચસીએલ ટેક, ટીસીએસ, રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ, એનટીપીસી, એક્સિસ બેંક, એમએન્ડએમ, કોટક મહિન્દ્રા બેંક, ઈન્ડસઈન્ડ બેંક અને એમએન્ડએમ ટોપ લૂઝર હતા.

ચોઈસ બ્રોકિંગના ડેરિવેટિવ્ઝ એનાલિસ્ટ હાર્દિક મટાલિયાએ જણાવ્યું હતું કે, "ટેકનિકલ મોરચે, નિફ્ટીના દૈનિક ચાર્ટ પર નબળાઈ જોવા મળી હતી. તેના કારણે ઈન્ડેક્સમાં પ્રતિકારક સ્તરે દબાણ જોવા મળી શકે છે. ઈન્ટ્રાડેમાં 22,400 અને 22,000 એ સપોર્ટ લેવલ છે, કારણ કે ઈન્ડેક્સે ઐતિહાસિક રીતે આ વિસ્તારોની આસપાસ સ્થિરતા દર્શાવી છે."

મોટાભાગના એશિયન બજારોમાં વેચવાલી જોવા મળી હતી. ટોક્યો, શાંઘાઈ, બેંગકોક, સિયોલ અને હોંગકોંગમાં 11 ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે.

ભારતીય શેર બજારમાં અત્યાર સુધીમાં જોવા મળેલા કેટલા સૌથી માટો કડાકા

1. હર્ષદ મહેતા કૌભાંડ (1992)
કુખ્યાત હર્ષદ મહેતા સિક્યોરિટીઝ ફ્રોડને પગલે શેરબજારમાં ભારે મંદી જોવા મળી હતી, જ્યાં બ્રોકરે કપટપૂર્ણ ભંડોળનો ઉપયોગ કરીને શેરના ભાવમાં કૃત્રિમ રીતે વધારો કર્યો હતો.

એપ્રિલ 1992 અને એપ્રિલ 1993 ની વચ્ચે, સેન્સેક્સ 56% ઘટ્યો હતો, જે 4,467 થી 1,980 પોઈન્ટ સુધી ગગડ્યો હતો. બજારો ફરી પગ મૂકે તે પહેલાં આ પરિણામ લગભગ બે વર્ષ સુધી લંબાયું.

2. એશિયન નાણાકીય કટોકટી (1997)
1997માં, સમગ્ર પૂર્વ અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં તૂટતી કરન્સીની લહેર અસરથી ભારતીય શેરબજારમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો. તે વર્ષના ડિસેમ્બર સુધીમાં, સેન્સેક્સ 4,600 પોઈન્ટથી 3,300 પોઈન્ટ્સ પર સરકીને 28%થી વધુ ઘટી ગયો હતો. બજારને ફરીથી મજબૂતી પ્રાપ્ત કરવામાં અને નવી ઊંચાઈ સુધી પહોંચવામાં લગભગ એક વર્ષ જેટલો સમય લાગ્યો.

3. ડોટ-કોમ બબલ બર્સ્ટ (2000)
ટેક શેરોએ તેમની ચમક ગુમાવી હોવાથી, 2000 ના દાયકાની શરૂઆતમાં નોંધપાત્ર બજાર કરેક્શન જોવા મળ્યું હતું. સેન્સેક્સ ફેબ્રુઆરી 2000માં 5,937 પોઈન્ટથી ઘટીને ઓક્ટોબર 2001 સુધીમાં 3,404 પોઈન્ટ થઈ ગયો - જે 43%નો ઘટાડો હતો. રોકાણકારોનું ધ્યાન ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રથી આગળ વધતાં ધીમે ધીમે રિકવરી થઈ.

4. વૈશ્વિક નાણાકીય કટોકટી (2008)
લેહમેન બ્રધર્સના પતન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં સબપ્રાઈમ મોર્ટગેજ કટોકટીને કારણે 2008નો માર્કેટ ક્રેશ સર્જાયો હતો. સેન્સેક્સ જાન્યુઆરીમાં 21,206 પૉઇન્ટથી ઘટીને ઑક્ટોબર સુધીમાં 8,160 પૉઇન્ટ પર 60 ટકાથી વધુ ગબડ્યો હતો. સરકારી ઉત્તેજના અને સુધારેલ વૈશ્વિક પ્રવાહિતાના મિશ્રણે પછીના વર્ષે પુનઃપ્રાપ્તિમાં ફાળો આપ્યો.

5. કોવિડ ક્રેશ (માર્ચ 2020)
કોવિડ-19ના ફાટી નીકળ્યા અને ત્યારપછીના વૈશ્વિક લોકડાઉનને કારણે માર્ચ 2020માં બજારો અટકી ગયા. સેન્સેક્સ જાન્યુઆરીમાં 42,273 પોઈન્ટથી ઘટીને 25,638 પોઈન્ટ પર 39% ઘટ્યો. સ્વિફ્ટ અને આક્રમક રાજકોષીય અને નાણાકીય હસ્તક્ષેપોએ વર્ષના અંત સુધીમાં તીક્ષ્ણ, V-આકારની પુનઃપ્રાપ્તિને વેગ આપ્યો.

ભારતીય શેર બજારમા છેલ્લે 2020 માં 39 પોઈન્ટનો કડાકો જોવા મળ્યો હતો. જોકે આજનો કડાકો આની સરખામણીએ સામાન્ય કહેવાય, મોટા મોટા અર્થશાસ્તીઓ આ કડાકા પાછળ ટેરીફ નીતીને જવાબદાર માને છે.