અમેરિકા-ઈરાન ડીલ બાદ શેરબજારમાં ઐતિહાસિક તેજી

Stock Market Surge: વિશ્વ રાજકારણ અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે સૌથી મોટા અને ઐતિહાસિક સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા 107 દિવસના ભીષણ સંઘર્ષનો અંત આવ્યો છે અને બંને દેશો વચ્ચે સત્તાવાર રીતે શાંતિ કરાર પર હસ્તાક્ષર થઈ ગયા છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ ગણાતા 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' પરથી યુએસ નેવીની નાકાબંધી તાત્કાલિક અસરથી હટાવવાની મંજૂરી આપી દીધી છે. આ જાહેરાત બાદ વૈશ્વિક સ્તરે તેલ અને ગેસના પુરવઠાને લઈને ઊભી થયેલી કટોકટી ટળી ગઈ છે, જેની સીધી અને હકારાત્મક અસર ભારત સહિત વિશ્વભરના શેરબજારો પર જોવા મળી રહી છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સત્તાવાર જાહેરાત: "જહાજો, તમારા એન્જિન શરૂ કરો!"
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ ઐતિહાસિક સોદાની જાહેરાત તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'ટ્રુથ સોશિયલ' પર એક પોસ્ટ દ્વારા કરી હતી. તેમણે લખ્યું, "ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાન સાથેનો સોદો હવે સંપૂર્ણ રીતે પૂર્ણ થઈ ગયો છે. બધાને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન! હું આ દેશો વચ્ચેના કરાર અંતર્ગત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અનિયંત્રિત રીતે ખોલવા અને યુએસ નેવલ નાકાબંધીને તાત્કાલિક હટાવવા માટે સત્તાવાર આદેશ આપું છું." તેમણે ઉત્સાહપૂર્વક ઉમેર્યું, "વિશ્વભરના દરિયાઈ જહાજો, તમારા એન્જિન શરૂ કરો અને તેલનો પુરવઠો ફરી વહેતો થવા દો!" બીજી તરફ, ઈરાની સત્તાવાળાઓએ પણ આ મુખ્ય શાંતિ કરાર તરફ થયેલી પ્રગતિ અને મંત્રણાની સફળતાને પુષ્ટિ આપી છે.

ભારતીય શેરબજારમાં રોકેટ ગતિએ તેજી
વિદેશી બજારોમાંથી મળેલા મજબૂત સંકેતો અને યુદ્ધ વિરામના સમાચારને પગલે ભારતીય શેરબજારની શરૂઆત સોમવારે અત્યંત ધમાકેદાર રહી હતી. ગયા શુક્રવારે સેન્સેક્સ 1695 પોઈન્ટના ઉછાળા સાથે 75,527.95 પર અને નિફ્ટી 461 પોઈન્ટ વધીને 23,622.90 ના સ્તરે બંધ થયા હતા. આ તેજીની આગેકૂચ આજે પણ જોવા મળી હતી. શરૂઆતી કારોબારમાં જ બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જનો સૂચકાંક સેન્સેક્સ 1,100 થી વધુ પોઈન્ટના પ્રચંડ ઉછાળા સાથે 76,000 ની મનોવૈજ્ઞાનિક સપાટી વટાવીને 76,725 ના સ્તરે ખૂલ્યો હતો. જ્યારે નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનો નિફ્ટી પણ 1.5 ટકા એટલે કે 330 થી વધુ પોઈન્ટના વધારા સાથે 23,984 પર ખૂલ્યો હતો અને જોતજોતામાં 24,000 ની સપાટીને સ્પર્શી ગયો હતો. બજારની મજબૂતીનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે શરૂઆતમાં જ ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો 53 પૈસા મજબૂત થયો હતો.

આ શેરોમાં જોવા મળ્યો સૌથી મોટો ઉછાળો
આ ઐતિહાસિક તેજી દરમિયાન BSE લાર્જકેપમાં સમાવિષ્ટ તમામ 30 કંપનીઓના શેર લીલા નિશાન (ગ્રીન ઝોન) માં ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા. માર્કેટમાં હલચલ મચાવનારા ટોચના પાંચ શેરોમાં ઇન્ડિગો (4.05%), અદાણી પોર્ટ્સ (3.80%), એલ એન્ડ ટી (3.60%), બજાજ ફાઇનાન્સ (3.56%) અને એટરનલ (3.40%) નો સમાવેશ થાય છે. નિફ્ટી 50 ના 46 શેર વધારા સાથે કારોબાર કરી રહ્યા હતા, જેમાં શ્રીરામ ફાઇનાન્સ, ટાટા મોટર્સ પેસેન્જર વ્હીકલ્સ (TMPV), ઇન્ડિગો, બજાજ ફાઇનાન્સ અને એશિયન પેઇન્ટ્સ ટોચના ગેઇનર્સ બન્યા હતા. બીજી તરફ, યુદ્ધ પૂરું થવાને કારણે તેલ ઉત્પાદક અને ફાર્મા કંપનીઓ પર વેચાણનું દબાણ જોવા મળ્યું હતું, જેમાં સિપ્લા, ઓએનજીસી (ONGC), એપોલો હોસ્પિટલ્સ, સન ફાર્મા અને એનટીપીસી (NTPC) ને નુકસાન વેઠવું પડ્યું હતું. મિડકેપ ક્ષેત્રે અશોક લેલેન્ડ (5%), મુથૂટ ફાઇનાન્સ (4.60%), હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (4.40%), ગોદરેજ પ્રોપર્ટીઝ (4%) અને GMR એરપોર્ટના શેરોમાં પણ ભારે લેવાલી જોવા મળી હતી.

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ તળિયે બેઠા
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના આ કરારની સૌથી મોટી અને તાત્કાલિક અસર વૈશ્વિક તેલ બજાર પર પડી છે. શિપમેન્ટ માટેનો મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગ ફરીથી ખૂલી જતાં લાંબા ગાળાના સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ જવાનો ડર ખતમ થઈ ગયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ 4 ટકાથી વધુ એટલે કે $3.45 ઘટીને $83.80 પ્રતિ બેરલ પર આવી ગયો છે, જે માર્ચ મહિના પછીનું સૌથી નીચું સ્તર છે. તેવી જ રીતે યુએસ બેન્ચમાર્ક ક્રૂડ પણ $3.95 ના ઘટાડા સાથે $80.90 પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું. ક્રૂડ તેલના ભાવમાં આવેલા આ તીવ્ર ઘટાડાને કારણે ભારતમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી (LPG) ના ભાવ આગામી સમયમાં ઘટે તેવી પ્રબળ સંભાવનાઓ વર્તાઈ રહી છે, જેનાથી સામાન્ય જનતાને મોંઘવારીમાંથી મોટી રાહત મળશે.

એશિયન અને વૈશ્વિક બજારોમાં દિવાળી જેવો માહોલ
માત્ર ભારત જ નહીં પરંતુ સમગ્ર એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રના શેરબજારોમાં આ શાંતિ કરારથી ઉત્સાહનો માહોલ છે. જાપાનનો નિક્કી ઇન્ડેક્સ 4 ટકાથી વધુ એટલે કે 3500 પોઈન્ટના ઐતિહાસિક ઉછાળા સાથે ઇન્ટ્રાડે રેકોર્ડ હાઈ સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી (Kospi) ઇન્ડેક્સ 4.3 ટકા (430 પોઈન્ટ) ના વધારા સાથે અને હોંગકોંગનો હેંગસેંગ 130 પોઈન્ટના વધારા સાથે ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. ઑસ્ટ્રેલિયાના શેરબજારનો સૂચકાંક ASX200 પણ 125 પોઈન્ટ વધીને 8,928 ના સ્તરે પહોંચ્યો હતો. આ સિવાય સિંગાપોર સ્થિત ગિફ્ટ નિફ્ટી (Gift Nifty) પણ 400 પોઈન્ટની તેજી સાથે 24,000 ની સપાટીને પાર કરી ગયો હતો. વૈશ્વિક નિષ્ણાતોના મતે, યુદ્ધને કારણે થયેલા નુકસાનમાંથી સપ્લાય ચેઈનને સંપૂર્ણપણે બહાર આવતા હજુ થોડા મહિનાઓ લાગી શકે છે, પરંતુ આ શાંતિ કરારે વૈશ્વિક અર્થતંત્રને મંદીના જોખમમાંથી ઉગારી લીધું છે.