રિલાયન્સ ગૃપના અનિલ અંબાણીની મુશ્કેલીમાં વધારો

અનિલ અંબાણીના રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ સાથે સંકળાયેલા બેંક છેતરપિંડીના કેસમાં એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટે મોટી કાર્યવાહી કરી છે. નવી મુંબઈમાં ₹4,462 કરોડથી વધુ કિંમતની 132 એકરથી વધુ જમીન જપ્ત કરવામાં આવી છે. આ જપ્તી સાથે અત્યાર સુધીમાં કુલ ₹7,500 કરોડથી વધુ કિંમતની સંપત્તિ જપ્ત કરવામાં આવી છે.

અનિલ અંબાણીના રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ લિમિટેડ (RCom) સાથે સંકળાયેલા બેંક છેતરપિંડીના કેસમાં એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ મોટી કાર્યવાહી કરી છે. ED એ નવી મુંબઈમાં ધીરુભાઈ અંબાણી નોલેજ સિટી (DAKC) ખાતે ₹4,462.81 કરોડથી વધુ કિંમતની 132 એકરથી વધુ જમીન જપ્ત કરી છે. આ કાર્યવાહી પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA), 2002 હેઠળ કરવામાં આવી હતી. જપ્તીનો આંકડો ₹3,000 કરોડનો હોવાનું જણાવાયું હતું, પરંતુ હવે તે બમણાથી વધુ થઈ ગયું છે.

અગાઉ, ED એ રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ લિમિટેડ, રિલાયન્સ કોમર્શિયલ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ અને રિલાયન્સ હોમ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ સંબંધિત કેસોમાં ₹3,083 કરોડની 42 મિલકતો જપ્ત કરી હતી. સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (CBI) એ RCom, અનિલ અંબાણી અને અન્ય લોકો સામે ફરિયાદ નોંધ્યા બાદ ED ની તપાસ શરૂ થઈ હતી.

સમગ્ર મામલો શું છે?

તપાસ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, RCom અને તેની પેટા કંપનીઓએ 2010 અને 2012 વચ્ચે સ્થાનિક અને વિદેશી બેંકો પાસેથી ₹40,185 કરોડની લોન લીધી હતી. તેમાંથી પાંચ બેંકોએ લોન ખાતાઓને ફ્રોડ જાહેર કર્યા હતા. ED ની તપાસમાં મોટાપાયે ભંડોળનું ડાયવર્ઝન થયું હોવાનું બહાર આવ્યું છે. ED એ અહેવાલ આપ્યો છે કે એક કંપની દ્વારા એક બેંકમાંથી લેવામાં આવેલી લોનનો ઉપયોગ બીજી કંપનીઓ દ્વારા અન્ય બેંકોમાંથી લેવામાં આવેલી લોન ચૂકવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. સંબંધિત પક્ષોને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યો હતો અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ લોનની શરતોનું સંપૂર્ણ ઉલ્લંઘન હતું.

ED એ શોધી કાઢ્યું છે કે RCom અને તેની સંબંધિત કંપનીઓએ લોનને સદાબહાર બનાવવા માટે ₹13,600 કરોડથી વધુ રકમ ડાયવર્ઝન કરી હતી. વધુમાં, ₹12,600 કરોડ સંબંધિત પક્ષોને આપવામાં આવ્યા હતા અને ₹1,800 કરોડ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરવામાં આવ્યા હતા. આ પૈસા પાછળથી પાછા ખેંચી લેવામાં આવ્યા હતા અને ગ્રુપ કંપનીઓમાં ફરીથી રોકાણ કરવામાં આવ્યા હતા. EDએ બિલ ડિસ્કાઉન્ટિંગનો દુરુપયોગ પણ શોધી કાઢ્યો હતો. જેનાથી સંબંધિત પક્ષોને ભંડોળ મોકલવામાં આવ્યું હતું. કેટલીક લોન વિદેશમાં પણ મોકલવામાં આવી હતી.

જપ્તીનો આંકડો ₹7,545 કરોડ પર પહોંચ્યો

રિલાયન્સ ગ્રુપ બેંક છેતરપિંડીના કેસોમાં જપ્ત કરાયેલી કુલ સંપત્તિ ₹7,545 કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે. ED એ જણાવ્યું હતું કે તે નાણાકીય ગુનાઓ સાથે જોડાયેલી સંપત્તિઓને ટ્રેક કરવા અને પુનઃપ્રાપ્ત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે, "ED નાણાકીય ગુનાઓના ગુનેગારોનો સક્રિયપણે પીછો કરી રહી છે અને ગુનામાંથી મળેલી રકમ તેમના હકદાર દાવેદારો સુધી પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે."

EDની તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે RCom અને તેની પેટાકંપનીઓએ લોન ભંડોળનો દુરુપયોગ કર્યો હતો. તેમણે લોન ભંડોળ એક કંપનીમાંથી બીજી કંપનીમાં ટ્રાન્સફર કર્યું હતું, આમ લોનનો સાચો હેતુ નિષ્ફળ ગયો હતો. આ ધિરાણ આપતી બેંકોની પરવાનગી વિના કરવામાં આવ્યું હતું. ED ને જાણવા મળ્યું કે આ ભંડોળને વાળવાનું એક સુનિયોજિત કાવતરું હતું.

આ કેસમાં CBI FIR બાદ ED એ તેની તપાસ શરૂ કરી હતી. CBI એ RCom અને અનિલ અંબાણી પર છેતરપિંડી અને ગુનાહિત કાવતરું કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. ED એ તેની તપાસમાં શોધી કાઢ્યું હતું કે લોનની રકમ કંપનીના વાસ્તવિક વ્યવસાય સિવાય અન્ય હેતુઓ માટે વાળવામાં આવી હતી. આ એક ગંભીર નાણાકીય અનિયમિતતા હતી.

રિલાયન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરે પુષ્ટિ આપી હતી કે, ED એ PMLA ના ઉલ્લંઘન માટે કંપનીની કેટલીક સંપત્તિઓને કામચલાઉ રીતે જપ્ત કરી છે. તેણે ખાતરી આપી હતી કે આની કંપનીના વ્યવસાયિક કામગીરી, શેરધારકો, કર્મચારીઓ અથવા અન્ય કોઈપણ હિસ્સેદારો પર કોઈ અસર થશે નહીં. અનિલ અંબાણી સાડા ત્રણ વર્ષ કરતાં વધુ સમયથી રિલાયન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લિમિટેડના બોર્ડમાં નથી.