મોંઘવારીનો મોટો ઝટકો!

India Retail Inflation: સામાન્ય નાગરિકના રસોડાના બજેટ પર ફરી મોંઘવારીનો માર પડ્યો છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજા આર્થિક આંકડા મુજબ જુલાઈ 2026માં દેશનો છૂટક ફુગાવો (Retail Inflation) વધીને 4.45% પર પહોંચી ગયો છે. જૂનમાં CPI ફુગાવો 4.38% હતો. એટલે કે એક મહિનામાં મોંઘવારીમાં વધારો નોંધાયો છે. જોકે, આ આંકડો અર્થશાસ્ત્રીઓના 4.50%ના અંદાજ કરતાં થોડો ઓછો રહ્યો છે. મોંઘવારીનો દર હવે ફરી RBIના 4%ના લક્ષ્યાંકથી ઉપર પહોંચી ગયો છે. નવી CPI શ્રેણી અને નવી વપરાશ બાસ્કેટ લાગુ થયા બાદ જુલાઈનો ફુગાવો આ ચક્રમાં સૌથી ઊંચા સ્તરે નોંધાયો છે. ખાસ કરીને ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં વધારો સામાન્ય પરિવારો માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.   ખાદ્ય મોંઘવારી વધતાં ઘરનું બજેટ બગડ્યું જુલાઈમાં ખાદ્ય ફુગાવો 5.52% નોંધાયો છે, જ્યારે જૂનમાં તે 5.32% હતો. એટલે કે ખાદ્ય ચીજોની કિંમતોમાં પણ વધારો થયો છે. ખાસ વાત એ છે કે શહેરોની સરખામણીએ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખાદ્ય મોંઘવારી વધુ રહી છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખાદ્ય ફુગાવો 5.79% જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં 5.05% નોંધાયો છે. આ સ્થિતિમાં શાકભાજી, મસાલા અને અન્ય ખાદ્ય ચીજોના વધતા ભાવ સામાન્ય પરિવારોના માસિક બજેટ પર સીધી અસર કરી રહ્યા છે.   ડુંગળી-લસણ બાદ આદુના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો મોંઘવારીના આંકડામાં સૌથી વધુ ચોંકાવનારો વધારો કેટલાક રસોડાના મહત્વના ઉત્પાદનોમાં જોવા મળ્યો છે. ડુંગળીનો ફુગાવો: 4.73%થી વધીને 22.54% લસણનો ફુગાવો: 17.93%થી વધીને 35.36% આદુનો ફુગાવો: 50.41%થી વધીને 83.62% ખાસ કરીને આદુના ભાવમાં થયેલો વધારો સૌથી વધુ ચર્ચામાં છે. આદુનો ફુગાવો 83.62% સુધી પહોંચ્યો છે, જે મોંઘવારીના દબાણને દર્શાવે છે. જોકે તમામ શાકભાજીના ભાવ વધ્યા નથી. બટાકાના ભાવમાં વાર્ષિક ધોરણે 16.56%નો ઘટાડો નોંધાયો છે. ભીંડા, વટાણા અને ટામેટાંના ભાવમાં પણ ઘટાડો નોંધાતા ગ્રાહકોને કેટલીક ચીજોમાં રાહત મળી છે.   પરિવહનથી લઈને હોટેલ-રેસ્ટોરન્ટ સુધી મોંઘવારી મોંઘવારીનો દબાણ માત્ર ખાદ્ય ચીજો પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી. દૈનિક સેવાઓ અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં પણ ભાવવધારો જોવા મળ્યો છે. પરિવહન ક્ષેત્રનો ફુગાવો જૂનના 4.31%થી વધીને જુલાઈમાં 4.43% થયો છે. બીજી તરફ, હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટ ક્ષેત્રમાં ફુગાવો 7.72% નોંધાયો છે.   અન્ય મહત્વના આંકડા મુજબ: કપડાં અને ફૂટવેર: 3.38% શિક્ષણ: 3.64% ઘરભાડું: 2.22% આરોગ્ય: 1.34% હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટ: 7.72% વ્યક્તિગત સંભાળ, સામાજિક સુરક્ષા અને વિવિધ સેવાઓમાં પણ મોંઘવારીનો દર ઊંચો રહ્યો છે.   RBI માટે પણ વધતી મોંઘવારી ચિંતાનો વિષય છૂટક ફુગાવાને 4%ની આસપાસ જાળવી રાખવું RBIની નાણાકીય નીતિનું મહત્વનું લક્ષ્ય છે. RBI માટે મંજૂર ફુગાવાની સહનશીલતા મર્યાદા 2%થી 6% વચ્ચે છે. વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને પુરવઠાની સ્થિતિ જેવા પરિબળો પર પણ મોંઘવારીનો આગામી ટ્રેન્ડ આધાર રાખશે. નાણાકીય નીતિ અંગે RBIની નજર હવે ખાદ્ય ચીજોના ભાવ, કાચા માલના ખર્ચ અને ઘરેલુ માંગ પર રહેશે.   આગામી મહિનાઓમાં મોંઘવારી ક્યાં પહોંચશે? આગામી ત્રિમાસિક ગાળાને લઈને પણ મોંઘવારી અંગેના અંદાજ મહત્વપૂર્ણ છે. ઉપલબ્ધ નાણાકીય અંદાજ મુજબ Q2માં ફુગાવો 4.7%, Q3માં 5.9% સુધી પહોંચી શકે છે, જ્યારે Q4માં તે ઘટીને 5.5% થવાની ધારણા છે. અર્થાત આગામી મહિનાઓમાં પણ સામાન્ય નાગરિકોને મોંઘવારીથી સંપૂર્ણ રાહત મળવાની શક્યતા ઓછી છે. ખાસ કરીને ખાદ્ય વસ્તુઓના ભાવમાં અસ્થિરતા રહી તો ઘરેલું બજેટ પર વધુ દબાણ આવી શકે છે.   સામાન્ય લોકો માટે શું અર્થ? જુલાઈના CPIના આંકડા દર્શાવે છે કે મોંઘવારી ફરી વધવાના માર્ગે છે. ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં વધારો, ખાસ કરીને ડુંગળી, લસણ અને આદુ જેવી રોજિંદી ઉપયોગની વસ્તુઓમાં ભાવવધારો, સામાન્ય પરિવારો માટે સીધો આર્થિક પડકાર બની શકે છે. આગામી મહિનાઓમાં ખાદ્ય પુરવઠો, શાકભાજીના ભાવ, ક્રૂડ ઓઇલ અને RBIની નાણાકીય નીતિ પર સૌની નજર રહેશે. જો ખાદ્ય મોંઘવારીમાં ઘટાડો નહીં આવે તો સામાન્ય લોકોના રસોડાના બજેટ અને ઘરખર્ચ પર મોંઘવારીનું દબાણ યથાવત રહેવાની શક્યતા છે.