રમા એકાદશી: તારીખ, શુભ મુહૂર્ત અને દાનનું મહાત્મ્ય

હિન્દુ ધર્મમાં એકાદશી તિથિનું અત્યંત મહત્ત્વ છે, જે પ્રત્યેક મહિને 2 વાર આવે છે અને તે સંપૂર્ણપણે જગતના પાલનહાર ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે. આસો મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષમાં આવતી એકાદશીને રમા એકાદશી અથવા રંભા એકાદશી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ એકાદશીનું વ્રત કરવાથી જીવનમાં આવતી તમામ આર્થિક મુશ્કેલીઓનો ઉકેલ આવે છે અને સાથે મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે. 

રમા એકાદશીનું શુભ મુહૂર્ત

વર્ષ 2025માં રમા એકાદશીનું શુભ મુહૂર્ત 16 ઓક્ટોબરના રોજ સવારે 10:35 વાગ્યાથી શરૂ થશે, જેનું સમાપન 17 ઓક્ટોબરના રોજ સવારે 11:12 વાગ્યે થશે. હિન્દુ ધર્મમાં ઉદયતિથિનું મહત્ત્વ હોવાથી, રમા એકાદશી 17 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ મનાવવામાં આવશે.

એકાદશીનું ધાર્મિક મહત્ત્વ અને મોક્ષની પ્રાપ્તિ

રમા એકાદશીનું મહત્ત્વ એટલા માટે પણ વધી જાય છે કારણ કે ભગવાન વિષ્ણુના પત્ની દેવી લક્ષ્મીનું એક નામ 'રમા' પણ છે, તેથી આ એકાદશી ભગવાન વિષ્ણુને અત્યંત પ્રિય છે. માન્યતા છે કે, આ દિવસે સાચા હૃદયથી વ્રત અને ઉપવાસ કરીને ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવાથી અને દીન-દુઃખી, નિર્ધન લોકોને દાન કરવાથી પાપ અને કષ્ટોમાંથી મુક્તિ મળે છે.

જીવનના અંતે મોક્ષની પ્રાપ્તિ

ભગવાન વિષ્ણુના આશીર્વાદથી સુખ-સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે અને જીવનના અંતે મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે. પદ્મ પુરાણ મુજબ, જે પણ વ્યક્તિ આ દિવસે વ્રતનો સંકલ્પ લે છે તેને સીધો વૈકુંઠ ધામમાં સ્થાન મળે છે. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પણ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને રમા એકાદશીના મહિમા વિશે જણાવ્યું હતું. આ દિવસે વ્રત અને દાન કરવાથી મનુષ્ય તમામ પ્રકારના સુખો અને ઐશ્વર્ય પ્રાપ્ત કરે છે.

પૂજા વિધિ અને દાનનું મહત્વ

રમા એકાદશીના દિવસે પ્રભાતે સ્નાન કરીને સ્વચ્છ વસ્ત્ર ધારણ કરવા. હાથ જોડીને ભગવાન વિષ્ણુનું ધ્યાન ધરવું અને વ્રતનો સંકલ્પ લેવો. ત્યારબાદ સ્વચ્છ જગ્યા પર ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિ અથવા તસવીરની સ્થાપના કરીને તેમને અક્ષત, પીળા ફૂલો, ધૂપ, દીવો, ગંધ, હળદર, તુલસી પત્તા, પંચામૃત વગેરે અર્પણ કરવા. શ્રીહરિની પૂજામાં ગોળ, ચણા દાળ અને બેસનના લાડુનો ભોગ ધરાવવો. અંતે આરતી કરીને સુખમય જીવન માટે પ્રાર્થના કરવી.

દાન સ્વાર્થ વિહીન 

હિંદુ ધર્મમાં દાનનું મહત્વ ખૂબ પુણ્યકારી માનવામાં આવે છે. શાસ્ત્રોમાં કહેવાયું છે કે, દાન સ્વાર્થ વિહીન હોય છે, અને જરૂરતમંદની મદદ કરવાથી વ્યક્તિ સ્વર્ગની સીડીઓ ચઢવા લાગે છે. રમા એકાદશી પર અન્ન દાન અને ભોજનનું દાન શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. તેથી આ પુણ્યકારી અવસરે દીન-હીન, નિર્ધન, અસહાય લોકોને અન્ન દાન કરીને પુણ્યના ભાગી બનવું જોઈએ.