PM શેખ હસીના દેશ છોડીને કેમ ભાગી ગયા, બાંગ્લાદેશમાં હિંસાની આગ ક્યારે અને કેવી રીતે ફેલાઈ?

બાંગ્લાદેશમાં અભૂતપૂર્વ હિંસા થઈ છે, જેમાં ઓછામાં ઓછા 300 લોકો માર્યા ગયા છે અને હજારો ઘાયલ થયા છે. અશાંતિની શરૂઆત સરકારી નોકરીઓમાં અનામત ક્વોટા સામે વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ સાથે થઈ હતી, પરંતુ બાદમાં વડા પ્રધાન શેખ હસીના અને તેમના શાસક અવામી લીગ પક્ષ સામે સંપૂર્ણ પાયે બળવો થઈ ગયો હતો.

વિદ્યાર્થીઓનો વિરોધ હિંસક બન્યો

યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા ક્વોટા સિસ્ટમમાં સુધારાની માંગ સાથે 1 જુલાઈથી વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયા હતા. હસીનાએ વિરોધ પ્રદર્શનોને બરતરફ કર્યા હોવા છતાં, પરિસ્થિતિ વધુ વણસી ગઈ, જેમાં વિરોધીઓ અને સરકારના સમર્થકો વચ્ચે અથડામણ થઈ જેમાં મૃત્યુ અને ઈજાઓ થઈ. શાળા અને યુનિવર્સિટી બંધ સહિતના સરકારી પ્રતિભાવે માત્ર અશાંતિને વેગ આપ્યો હતો.

સેનાનો હસ્તક્ષેપ અને હસીનાનું રાજીનામું

4 ઓગસ્ટના રોજ, સેનાએ વિરોધીઓનો સાથ આપ્યો, જેના કારણે હસીનાના રાજીનામાની માંગણી સાથે દેશવ્યાપી અસહકાર ચળવળ શરૂ થઈ. જ્યારે પરિસ્થિતિ કાબૂ બહાર ગઈ ત્યારે હસીનાએ રાજીનામું આપી દીધું અને આર્મીના હેલિકોપ્ટરમાં દેશ છોડીને ભાગી ગઈ. ત્યારપછી સેનાએ અનિશ્ચિત સમય માટે પ્રતિબંધ લાદી દીધો છે અને વચગાળાની સરકારની રચના કરવાની જાહેરાત કરી છે.

બહારની સંડોવણીના આક્ષેપો

અહેવાલો સૂચવે છે કે પ્રતિબંધિત જમાત-એ-ઈસ્લામીની વિદ્યાર્થી પાંખ, જે પાકિસ્તાનની ISI દ્વારા સમર્થિત છે, હિંસા પાછળ છે. સૂત્રોનો દાવો છે કે પાકિસ્તાન આર્મી અને આઈએસઆઈનો હેતુ હસીનાની સરકારને અસ્થિર કરવાનો અને વિપક્ષ બીએનપીને ફરી સત્તામાં લાવવાનો છે.

સરકારની પ્રતિક્રિયા અને વિવાદ

હસીનાની સરકારે શરૂઆતમાં હિંસા માટે ઈસ્લામવાદી પક્ષો અને વિપક્ષ બીએનપીને જવાબદાર ઠેરવ્યા હતા. જો કે, સ્થિતિ વણસી જતાં, હસીનાએ દેખાવકારોને "આતંકવાદી" ગણાવ્યા હતા જે દેશને અસ્થિર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. સરકાર દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શનને સંભાળવાની વ્યાપક ટીકા કરવામાં આવી છે, જેમાં ઘણા લોકો હસીના પર નિરંકુશ વર્તન અને અસંમતિને દબાવવાનો આરોપ લગાવે છે.

ઘટનાઓની સમયરેખા

1 જુલાઈ: યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓએ ક્વોટા સિસ્ટમ સામે વિરોધ કરવાનું શરૂ કર્યું.

16 જુલાઇ: હિંસા વધી, વિરોધીઓ અને સરકાર સમર્થકો વચ્ચેની અથડામણમાં છ લોકો માર્યા ગયા.

18 જુલાઈ : હસીનાના રાજીનામાની માંગણી સાથે વિદ્યાર્થીઓએ વિરોધ ઉગ્ર બનાવ્યો.

21 જુલાઈ: સુપ્રીમ કોર્ટે નોકરીના ક્વોટાના પુનઃ અમલીકરણ સામે ચુકાદો આપ્યો.

4 ઓગસ્ટ: સેનાએ વિરોધીઓને ટેકો આપ્યો, જેના કારણે દેશભરમાં અસહકાર આંદોલન શરૂ થયું.

5 ઓગસ્ટ : હસીનાએ રાજીનામું આપ્યું અને દેશ છોડીને ભાગી ગયા. તપાસ અને વિવાદો સ્થાનિક સરકાર ચાલી રહેલી કટોકટીમાં પશ્ચિમી સમર્થિત NGOની સંડોવણીની તપાસ કરી રહી છે. હસીનાનું વહીવટીતંત્ર પણ વિપક્ષી નેતાઓની ગતિવિધિઓ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યું છે. બાંગ્લાદેશમાં સ્થિતિ અસ્થિર છે, ઘણા લોકો દેશના ભાવિ વિશે અનિશ્ચિત છે.