યુપી કોંગ્રેસમાં બદલાવથી રાજકીય ચર્ચા તેજ, મોના અને ઇમરાન મસૂદને શું મળ્યું?

Aradhana Misra Mona Appointed Uttar Pradesh Congress Chief: ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસમાં વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં મોટો સંગઠનાત્મક ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. કોંગ્રેસે 2 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ પ્રતાપગઢની રામપુર ખાસ બેઠકના ધારાસભ્ય અને ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસ વિધાનમંડળ દળના નેતા આરાધના મિશ્રા ‘મોના’ને ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિ (UPCC)ના નવા પ્રદેશ પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. તેમણે અજય રાયનું સ્થાન લીધું છે. સાથે જ સહારનપુરના કોંગ્રેસ સાંસદ ઇમરાન મસૂદને UPCCના કાર્યકારી પ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યા છે. બંને નિમણૂકો તાત્કાલિક અસરથી લાગુ કરવામાં આવી છે. કોંગ્રેસના આ સંગઠનાત્મક ફેરફારને ઉત્તર પ્રદેશમાં આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીની તૈયારીઓ સાથે જોડવામાં આવી રહ્યો છે. નવી ટીમમાં આરાધના મિશ્રા પ્રદેશ પ્રમુખ, ઇમરાન મસૂદ કાર્યકારી પ્રમુખ અને ચૌધરી વીરેન્દ્ર સિંહ વિધાનમંડળ દળના નવા નેતા બન્યા છે. દેવેન્દ્ર નિષાદ અને આલોક પ્રસાદને વરિષ્ઠ ઉપપ્રમુખ તરીકે જવાબદારી આપવામાં આવી છે.

કોણ છે આરાધના મિશ્રા ‘મોના’?
આરાધના મિશ્રા ‘મોના’ પ્રતાપગઢની રામપુર ખાસ વિધાનસભા બેઠક પરથી કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય છે. તેઓ કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને રાજ્યસભા સાંસદ પ્રમોદ તિવારીની પુત્રી છે. તેમના પરિવારનો રામપુર ખાસ બેઠક સાથે લાંબો રાજકીય સંબંધ રહ્યો છે. પ્રમોદ તિવારીએ 1980થી 2012 વચ્ચે રામપુર ખાસ બેઠક પરથી નવ વખત ધારાસભ્ય તરીકે જીત મેળવી હતી. 2014માં તેઓ રાજ્યસભામાં ગયા બાદ યોજાયેલી પેટાચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે આરાધના મિશ્રાને ઉમેદવાર બનાવ્યા હતા. તેમણે પેટાચૂંટણી જીતીને પહેલીવાર વિધાનસભામાં પ્રવેશ કર્યો હતો. ત્યારબાદ 2017 અને 2022ની ચૂંટણીમાં પણ તેમણે રામપુર ખાસ બેઠક જાળવી રાખી હતી.

બ્લોક સ્તરથી પ્રદેશ કોંગ્રેસના સુકાન સુધી
આરાધના મિશ્રાની રાજકીય સફર સીધી વિધાનસભાથી શરૂ થઈ નહોતી. કોંગ્રેસના નવા પ્રદેશ પ્રમુખ બનતા પહેલાં તેઓ સ્થાનિક સંગઠન અને ગ્રામ્ય રાજકારણમાં પણ સક્રિય રહ્યા હતા. તેમણે 2001થી સતત ત્રણ કાર્યકાળ સુધી બ્લોક પ્રમુખ તરીકે કામ કર્યું હતું. આ અનુભવ બાદ તેઓ કોંગ્રેસ સંગઠનમાં આગળ વધ્યા અને રાજ્ય સ્તરની રાજનીતિમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવતા ગયા. 2017ની ચૂંટણી બાદ તેમને ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસ વિધાનમંડળ દળના નેતા બનાવવામાં આવ્યા હતા. હવે પ્રદેશ પ્રમુખ તરીકે તેમની જવાબદારી સમગ્ર ઉત્તર પ્રદેશમાં કોંગ્રેસ સંગઠન સંભાળવાની રહેશે.

પ્રિયંકા ગાંધી સાથે પણ કરી ચૂક્યા છે કામ
આરાધના મિશ્રા કોંગ્રેસ મહાસચિવ પ્રિયંકા ગાંધી સાથે અનેક રાજકીય કાર્યક્રમો અને પ્રવાસોમાં જોવા મળ્યા છે. 2022ની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં કોંગ્રેસના ‘લડકી હૂં, લડ સકતી હૂં’ અભિયાનમાં પણ તેમણે સક્રિય ભૂમિકા ભજવી હતી. હાથરસ, ઉન્નાવ, ઉમ્ભા, સિદ્ધાર્થનગર અને લખીમપુર ખીરી સહિતના વિવિધ મુદ્દાઓને લઈને પ્રિયંકા ગાંધીના પ્રવાસ દરમિયાન આરાધના મિશ્રા તેમની સાથે રહ્યા હતા.

ઇમરાન મસૂદને પણ મોટી જવાબદારી
આરાધના મિશ્રાની સાથે સહારનપુરના કોંગ્રેસ સાંસદ ઇમરાન મસૂદને ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસના કાર્યકારી પ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યા છે. પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશમાં મસૂદ કોંગ્રેસના જાણીતા નેતા છે અને હવે પ્રદેશ સંગઠનમાં તેમને મહત્વની જવાબદારી મળી છે. કોંગ્રેસની સત્તાવાર યાદીમાં પણ ઇમરાન મસૂદને UPCCના કાર્યકારી પ્રમુખ તરીકે નોંધવામાં આવ્યા છે. આ સાથે દેવેન્દ્ર નિષાદ અને આલોક પ્રસાદને વરિષ્ઠ ઉપપ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યા છે. ભારતીય રાજકારણના વિશ્લેષણમાં આ નવી ટીમને ઉત્તર પ્રદેશના વિવિધ સામાજિક અને પ્રાદેશિક જૂથો સુધી કોંગ્રેસની પહોંચ વધારવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. જોકે, પાર્ટીએ આ નિમણૂકોને આગામી ચૂંટણી પહેલાં સંગઠન મજબૂત કરવાની વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે રજૂ કરી છે.

પ્રદેશ પ્રમુખ બન્યા બાદ મોનાની બીજી જવાબદારીમાં ફેરફાર
આરાધના મિશ્રા અત્યાર સુધી ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસ વિધાનમંડળ દળના નેતા પણ હતા. હવે પ્રદેશ પ્રમુખ બન્યા બાદ આ જવાબદારી ચૌધરી વીરેન્દ્ર સિંહને સોંપવામાં આવી છે. આ રીતે કોંગ્રેસે એક જ સંગઠનાત્મક ફેરફારમાં પ્રદેશ પ્રમુખ, કાર્યકારી પ્રમુખ અને વિધાનમંડળ દળના નેતા એમ ત્રણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાઓમાં ફેરફાર કર્યો છે.

અજય રાયનું ત્રણ વર્ષનું કાર્યકાળ પૂર્ણ
અજય રાયને ઓગસ્ટ 2023માં ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રદેશ પ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેઓ અગાઉ પાંચ વખત ધારાસભ્ય રહી ચૂક્યા છે અને વારાણસી લોકસભા બેઠક પરથી નરેન્દ્ર મોદી સામે પણ ચૂંટણી લડી ચૂક્યા છે. 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં વારાણસી બેઠક પર રાયે પોતાનો મત હિસ્સો વધાર્યો હતો, જોકે તેઓ ચૂંટણી જીતી શક્યા નહોતા. કોંગ્રેસે હવે સંગઠનમાં ફેરફાર કરીને પ્રદેશ પ્રમુખની જવાબદારી આરાધના મિશ્રાને સોંપી છે. અજય રાયે નવા પ્રદેશ પ્રમુખ આરાધના મિશ્રાને શુભેચ્છા પાઠવી છે. તેમણે કહ્યું કે પાર્ટીના નિર્દેશોનું પાલન કરવું તેમની જવાબદારી છે અને તેઓ કોંગ્રેસ માટે કામ કરતા રહેશે. આરાધના મિશ્રાને વધુ મહેનત કરીને પાર્ટીને આગળ લઈ જવા માટે પણ તેમણે શુભેચ્છા આપી.

અજય રાયે શું કહ્યું?
પ્રદેશ પ્રમુખ પદ છોડ્યા બાદ અજય રાયે કોંગ્રેસના કેન્દ્રીય નેતૃત્વનો આભાર માન્યો. તેમણે પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન મળેલા સમર્થનનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે તેઓ પાર્ટીના સંગઠનને મજબૂત કરવા માટે કામ કરતા રહેશે. અજય રાયે મોંઘવારી, બેરોજગારી અને ભ્રષ્ટાચાર જેવા મુદ્દાઓને આગામી રાજકીય લડાઈમાં મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યા. તેમણે સરકાર પર વિવિધ આરોપો પણ લગાવ્યા.

યુપી કોંગ્રેસમાં બદલાવ પાછળ શું સંદેશ?
ઉત્તર પ્રદેશ દેશનું સૌથી મોટું રાજ્ય છે અને આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને કોંગ્રેસે રાજ્ય સંગઠનમાં ફેરફાર કર્યો છે. આરાધના મિશ્રાને પ્રદેશ પ્રમુખ, ઇમરાન મસૂદને કાર્યકારી પ્રમુખ અને રાજેન્દ્ર પાલ ગૌતમને રાજ્ય પ્રભારી તરીકેની ભૂમિકામાં રાખીને પાર્ટીએ અલગ-અલગ સામાજિક અને પ્રાદેશિક વિસ્તારોમાં સંગઠનાત્મક પહોંચ વધારવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. Indian Expressના અહેવાલ મુજબ, નવી ટીમમાં વિવિધ સામાજિક જૂથોના નેતાઓને મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી આપવામાં આવી છે. આ ફેરફારને કોંગ્રેસની સંગઠનાત્મક વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે જોવામાં આવી રહ્યો છે.

હવે મોનાની સામે સૌથી મોટો પડકાર શું?
પ્રદેશ પ્રમુખ તરીકે આરાધના મિશ્રા સામે હવે સમગ્ર ઉત્તર પ્રદેશમાં કોંગ્રેસ સંગઠનને સક્રિય રાખવાનો પડકાર રહેશે. પાર્ટીએ તેમને વિધાનસભા સ્તરના નેતૃત્વમાંથી સીધી રાજ્ય સંગઠનની જવાબદારી સોંપી છે. કોંગ્રેસ માટે આગામી ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી મહત્વપૂર્ણ રાજકીય પરીક્ષા છે. નવી ટીમને સંગઠનનું વિસ્તરણ, કાર્યકરોને સક્રિય કરવાનું કામ અને રાજ્યના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં પાર્ટીની રાજકીય હાજરી મજબૂત કરવાની જવાબદારી રહેશે. આ સાથે અજય રાયની જગ્યાએ આરાધના મિશ્રાની નિમણૂક અને ઇમરાન મસૂદને કાર્યકારી પ્રમુખ બનાવવાનો નિર્ણય ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસના સંગઠનમાં નવા અધ્યાયની શરૂઆત કરે છે. હવે જોવાનું રહેશે કે નવી ટીમ રાજ્યમાં કોંગ્રેસના સંગઠન અને ચૂંટણી તૈયારીને કઈ દિશામાં આગળ વધારે છે.