સુપ્રીમ કોર્ટે ઈલેક્ટોરલ બોન્ડ ફાયનાન્સિંગની તપાસ કરવાની અરજી ફગાવી દીધી

બે બિન-સરકારી સંસ્થાઓ (એનજીઓ) એ રાજકીય પક્ષો, કોર્પોરેશનો અને તપાસ એજન્સીઓ વચ્ચે લેવા-દેવા અને લેવા-દેવા હોવાનો આક્ષેપ કરતી જાહેર હિતની અરજી (PIL) દાખલ કરી હતી. અરજદારોએ દાવો કર્યો હતો કે ઇલેક્ટોરલ બોન્ડ સ્કીમ એક "કૌભાંડ" છે અને તેના માટેના ભંડોળના સ્ત્રોતની તપાસ કરવા માટે નિર્દેશોની માંગણી કરી હતી:

શેલ કંપનીઓ

ખોટ કરતી કંપનીઓ

આ કંપનીઓએ વિવિધ રાજકીય પક્ષોને દાન આપ્યું હતું, ચૂંટણી પંચ (EC) દ્વારા જારી કરાયેલા ડેટામાં જણાવાયું છે.

મુખ્ય આરોપ

રાજકીય પક્ષોને બેનામી દાન, રાજકીય પક્ષોને ગેરકાયદેસર ભંડોળ, રાજકીય પક્ષો, કોર્પોરેશનો અને તપાસ એજન્સીઓ વચ્ચે હિતોનો સંઘર્ષ

સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય

સુપ્રીમ કોર્ટે ઈલેક્ટોરલ બોન્ડ ફાઈનાન્સિંગની તપાસનો આદેશ આપવાનો ઈન્કાર કરતા અરજીઓ ફગાવી દીધી હતી. કોર્ટના નિર્ણયનો અર્થ એ છે કે ચૂંટણી બોન્ડ દ્વારા ચૂંટણી ધિરાણમાં કથિત અનિયમિતતાઓની વધુ તપાસ થશે નહીં.

અસરો

અરજીઓને બરતરફ કરવાથી ભારતમાં રાજકીય ભંડોળ પર નોંધપાત્ર અસર પડે છે. 2018 માં રજૂ કરાયેલ ચૂંટણી બોન્ડ યોજના, વ્યક્તિઓ અને કંપનીઓને અધિકૃત બેંકો પાસેથી ચૂંટણી બોન્ડ ખરીદવા અને રાજકીય પક્ષોને દાન કરવાની મંજૂરી આપે છે. ટીકાકારોએ દલીલ કરી હતી કે આ યોજનાએ અનામી દાનને સક્ષમ કર્યું છે અને રાજકીય ધિરાણમાં પારદર્શિતામાં ઘટાડો કર્યો છે. આ યોજનાને હડતાલ કરવાના ફેબ્રુઆરીમાં સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયને રાજકીય ભંડોળમાં પારદર્શિતાને પ્રોત્સાહન આપવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું તરીકે જોવામાં આવ્યું હતું. જો કે, ચૂંટણી બોન્ડ ધિરાણની તપાસની માંગ કરતી અરજીઓને બરતરફ કરવાથી કથિત અનિયમિતતાઓની તપાસના અવકાશ મર્યાદિત થઈ શકે છે.