Parliament Paper Leak Bill: સંસદનું ચોમાસુ સત્ર હાલમાં પૂરજોશમાં ચાલી રહ્યું છે, પરંતુ તેની શરૂઆતથી જ બંને ગૃહોમાં ભારે હોબાળો અને વિરોધ પ્રદર્શનો જોવા મળી રહ્યા છે. ખાસ કરીને NEET પેપર લીક અને વિદ્યાર્થીઓના ગંભીર મુદ્દાઓ પર ચર્ચા દરમિયાન સત્તા પક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચેની મડાગાંઠ અત્યંત ચરમસીમાએ પહોંચી ગઈ છે. ગુરુવારના રોજ રાજ્યસભામાં 'જાહેર પરીક્ષા (અન્યાયી માધ્યમોનું નિવારણ) સુધારો બિલ, 2026' પર ચર્ચા ચાલી રહી હતી, ત્યારે પરિસ્થિતિ વધુ તંગ બની ગઈ હતી. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ અને રાજ્યસભામાં વિપક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગે દ્વારા આપવામાં આવેલા એક વિવાદાસ્પદ નિવેદનને કારણે ગૃહમાં જબરદસ્ત રાજકીય ભૂકંપ આવ્યો હતો.
શિક્ષણનું બદલાતું સ્વરૂપ કે નવી વિચારધારાનો પ્રભાવ? ખડગેના નિશાને RSS! ચર્ચાની શરૂઆત કરતા કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ કેન્દ્ર સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા અને શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં સંઘની વિચારધારા સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દેશભરમાં કુલ 152 પરીક્ષાના પેપર લીક થયા છે, છતાં સરકારે જવાબદારી લેવાને બદલે આંખ આડા કાન કર્યા છે. સરકારી એજન્સીઓની નિષ્ક્રિયતા પર સવાલ ઉઠાવતા તેમણે કહ્યું કે શિક્ષણ એ માત્ર થોડાક જ લોકોનો વિશેષાધિકાર બનીને ન રહી જવો જોઈએ. ખડગેએ આરોપ લગાવ્યો કે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને યુનિવર્સિટીઓમાં મોટા પ્રમાણમાં RSSના સભ્યોની ભરતી કરવામાં આવી રહી છે, જેના કારણે શિક્ષણ જગતનું ભગવાકરણ થઈ રહ્યું છે અને જૂની મનુવાદી માનસિકતાને પ્રોત્સાહન મળી રહ્યું છે.
મનુસ્મૃતિના વિવાદાસ્પદ ઉલ્લેખથી સળગી ઊઠ્યું ગૃહ સંસદમાં આ ચર્ચા દરમિયાન મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ અભ્યાસક્રમમાં કરવામાં આવેલા ફેરફારો અને તેની વિવાદાસ્પદ સામગ્રી સામે ઉગ્ર વાંધો નોંધાવ્યો હતો. તેમણે પોતાના ભાષણમાં મનુસ્મૃતિનો ઉલ્લેખ કરતા અત્યંત આક્રમક અંદાજમાં કહ્યું, "બદલાયેલા અભ્યાસક્રમમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે જો કોઈ શુદ્ર વેદ સાંભળે છે તો તેના કાન કાચ અને ઝીંકથી ભરવા જોઈએ, અને જો તે વૈદિક મંત્રોનો પાઠ કરે છે તો તેની જીભ કાપી નાખવી જોઈએ". ખડગેએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જાહેરાત કરી કે આ RSSનો અભ્યાસક્રમ છે અને તેઓ આવા અમાનવીય વિચારોની સખત શબ્દોમાં નિંદા કરે છે. આ નિવેદન બહાર આવતાની સાથે જ ટ્રેઝરી બેન્ચના સભ્યો ભડકી ઉઠ્યા હતા અને ગૃહમાં જોરદાર નારેબાજી શરૂ થઈ ગઈ હતી.
સત્તા પક્ષનો પલટવાર ખડગેના આ નિવેદન બાદ ગૃહના નેતા અને કેન્દ્રીય મંત્રી જે.પી. નડ્ડા તાત્કાલિક પોતાની બેઠક પરથી ઊભા થઈ ગયા હતા અને તેનો આક્રમક વિરોધ કર્યો હતો. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે વિપક્ષના નેતાએ જે કંઈ પણ કહ્યું છે તે તદન વાસ્તવિકતાથી પરે અને તેમના જ્ઞાનની બહાર છે. નડ્ડાએ મનુસ્મૃતિના મૂળ લખાણની પ્રામાણિકતા પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે આવા નિવેદનો સમાજમાં અશાંતિ અને વિભાજન ફેલાવવાનું કામ કરે છે. આ મુદ્દે વધુ સ્પષ્ટતા કરવા માટે તેમણે ભાજપના સાંસદ અને વક્તા સુધાંશુ ત્રિવેદીને પોતાની વાત રજૂ કરવા માટે વિનંતી કરી હતી, જેના કારણે સદનમાં શાસક અને વિપક્ષ વચ્ચે શાબ્દિક યુદ્ધ છેડાઈ ગયું હતું.
બાબાસાહેબ આંબેડકર અને વિલિયમ જોન્સના પુસ્તકો પર ગરમાગરમી! જે.પી. નડ્ડાની પરવાનગી મળતા જ સુધાંશુ ત્રિવેદીએ ઇતિહાસ અને ગ્રંથોના સંદર્ભો ટાંકીને પલટવાર કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે કલકત્તા હાઈકોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ વિલિયમ જોન્સે 1790માં મનુસ્મૃતિનો અંગ્રેજીમાં અનુવાદ કર્યો હતો. આ ઉપરાંત, ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરના પ્રસિદ્ધ પુસ્તકો 'હૂ વેર શુદ્રાસ' અને 'ધ અનટચેબલ્સ'નો હવાલો આપતા સુધાંશુ ત્રિવેદીએ દાવો કર્યો કે બાબા સાહેબે પણ સ્પષ્ટ લખ્યું છે કે પ્રાચીન સમયમાં આવી કોઈ અસ્પૃશ્યતા કે ક્રૂર પ્રથાઓ નહોતી. આ દરમિયાન કોંગ્રેસના સાંસદ પ્રમોદ તિવારીએ એક પુસ્તક બતાવીને દાવો કર્યો કે આ વર્તમાન સરકારના જ કાર્યકાળમાં પ્રકાશિત થયું છે અને બજારમાં ખુલ્લેઆમ વેચાઈ રહ્યું છે, ત્યારે સત્તા પક્ષે તેને ફગાવી દીધું હતું.
ખડગેના વિવાદાસ્પદ શબ્દો સંસદના રેકોર્ડમાંથી સદંતર રદ્દ! ગૃહમાં વધતા જતા તણાવ અને સત્તા પક્ષના સભ્યો દ્વારા સતત માફીની માંગ તેમજ "ગુંડાગીરી નહીં ચલાવી લેવાય" ના સૂત્રોચ્ચાર વચ્ચે રાજ્યસભાના અધ્યક્ષે મોટો હસ્તક્ષેપ કર્યો હતો. અધ્યક્ષે સ્પષ્ટપણે જાહેરાત કરી કે મનુસ્મૃતિના સંદર્ભમાં વિપક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગે દ્વારા આપવામાં આવેલા તમામ વિવાદાસ્પદ નિવેદનો અને ટિપ્પણીઓને સંસદની સત્તાવાર કાર્યવાહીના રેકોર્ડમાંથી દૂર કરવામાં આવે છે. અધ્યક્ષના આ આદેશ છતાં ગૃહમાં હોબાળો શમવાનું નામ નહોતું લેતું, જેના કારણે થોડા સમય માટે કાર્યવાહી સ્થગિત કરવી પડી હતી.
શિક્ષણનું બજેટ માત્ર 3 ટકા કેમ? માત્ર સામાજિક કે ધાર્મિક મુદ્દાઓ જ નહીં, પરંતુ ખડગેએ દેશના શૈક્ષણિક માળખા અને બજેટની ફાળવણી પર પણ કેન્દ્ર સરકારને ઘેરી હતી. તેમણે આંકડા રજૂ કરતા જણાવ્યું કે નીતિઓ અનુસાર શિક્ષણ પાછળ કુલ GDP ના ઓછામાં ઓછા 6 ટકા જેટલી રકમ ખર્ચ થવી જોઈએ, પરંતુ વર્તમાન સરકારે તેને ઘટાડીને માત્ર 3 ટકાથી પણ નીચે લાવી દીધી છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે પૂરતા ભંડોળના અભાવે અને સરકારી ઉદાસીનતાના કારણે દેશના ગરીબ અને સામાન્ય પરિવારના બાળકો ગુણવત્તાયુક્ત ઉચ્ચ શિક્ષણથી વંચિત રહી રહ્યા છે, અને શિક્ષણ હવે માત્ર વેપાર બનીને રહી ગયું છે.
152 પેપર લીક થયા છતાં ગૃહમંત્રી કેમ છે મૌન? અમિત શાહની ગેરહાજરી પર ગરમાયું રાજકારણ! દેશમાં તાજેતરમાં બનેલી પેપર લીકની ઘટનાઓ પર આક્રોશ વ્યક્ત કરતા ખડગેએ કેન્દ્ર સરકારના ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પર પણ આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે કટાક્ષ કરતા પૂછ્યું કે આટલા મોટા રાષ્ટ્રીય સંકટ અને દિલ્હીમાં ચાલી રહેલા વિદ્યાર્થી આંદોલનો વચ્ચે ગૃહમંત્રી અમિત શાહ ક્યાં છે? શું આવા ગંભીર મુદ્દાઓ પર દેશની જનતાને જવાબ આપવાથી તેઓ બચી રહ્યા છે? ખડગેએ કહ્યું કે યુવા વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના વાલીઓ રસ્તા પર રોષ ઠાલવી રહ્યા છે, લાઠીચાર્જ અને ટીયર ગેસનો ભોગ બની રહ્યા છે, તેમ છતાં દેશના વડાપ્રધાન અને ગૃહમંત્રી આ બાબતે સંપૂર્ણપણે ચૂપ બેઠા છે જે અત્યંત શરમજનક છે.
2024માં કેમ ન લાવ્યા કડક કાયદો? સરકારની સમયમર્યાદા સામે વિપક્ષના ગંભીર સવાલો! સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા નવા 'જાહેર પરીક્ષા સુધારા બિલ, 2026' પર બોલતા ખડગેએ તેને માત્ર દેખાડાનો કાયદો ગણાવ્યો હતો. તેમણે સવાલ કર્યો કે જ્યારે વર્ષ 2024માં જ દેશભરમાં પેપર લીક વિરુદ્ધ આવા જ કડક અને સખત દંડાત્મક કાયદા બનાવવાની વિપક્ષ સતત માંગ કરી રહ્યો હતો, ત્યારે સરકારે તે સમયે આ માંગ કેમ ફગાવી દીધી હતી? આજે બે વર્ષ વીતી ગયા પછી જ્યારે યુવાનોનું ભવિષ્ય બરબાદ થઈ ચૂક્યું છે અને હજારો વિદ્યાર્થીઓ રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે, ત્યારે આ નવું બિલ લાવવાનો અર્થ શું? તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે આ બિલ માત્ર પોતાની ખુરશી અને સરકારની નિષ્ફળતા છુપાવવા માટેનો એક નિરર્થક પ્રયાસ છે.
વિદ્યાર્થીઓ પર અત્યાચાર અને લાઠીચાર્જનો મુદ્દો: 'શાંતિપૂર્ણ આંદોલનને કુચલવાનો પ્રયાસ!' વિદ્યાર્થીઓના પ્રદર્શન અંગે વાત કરતા ખડગે ભાવુક અને આક્રમક બંને બન્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું કે ગત 20 જુલાઈના રોજ જ્યારે દેશના ભવિષ્ય સમાન યુવાન વિદ્યાર્થીઓ પોતાની હક્ક અને ન્યાય માટે શાંતિપૂર્ણ રીતે સંસદ તરફ કૂચ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે સરકારના ઇશારે તેમની પર ક્રૂર લાઠીચાર્જ કરવામાં આવ્યો હતો. પોલીસ દ્વારા ટીયર ગેસના ગોળા, વોટર કેનન, પેલેટ ગન અને ઇલેક્ટ્રિક શોકનો બેફામ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે અનેક માસૂમ વિદ્યાર્થીઓ ગંભીર રીતે ઘાયલ થઈને આજે હોસ્પિટલના વેન્ટિલેટર પર જિંદગી અને મોત વચ્ચે જંગ લડી રહ્યા છે.
સંસદમાં હોબાળો અને અશાંતિનું વાતાવરણ: પ્રશ્નકાળ ધોવાઈ ગયો, કાર્યવાહી બપોર સુધી સ્થગિત! ખડગેના ઉગ્ર ભાષણ અને મનુસ્મૃતિના વિવાદાસ્પદ ઉલ્લેખ બાદ રાજ્યસભામાં જે હંગામો શરૂ થયો તેના કારણે ગૃહની સામાન્ય કામગીરી સંપૂર્ણપણે ઠપ થઈ ગઈ હતી. સત્તા પક્ષના સાંસદોએ વેલમાં આવીને વિપક્ષી નેતા માફી માંગે તેવી જીદ પકડી હતી, જ્યારે વિપક્ષી સાંસદોએ વિદ્યાર્થીઓના સમર્થનમાં સરકાર વિરોધી સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા. પરિણામે, નિર્ધારિત પ્રશ્નકાળની કાર્યવાહી બિલકુલ ચાલી શકી નહીં અને અધ્યક્ષે ગૃહની કાર્યવાહી પહેલા બપોરે 3:00 વાગ્યા સુધી અને બાદમાં સમગ્ર દિવસ માટે સ્થગિત કરવાની ફરજ પડી હતી.
શિક્ષણ વ્યવસ્થા અને ભવિષ્યની ચિંતા: દેશના યુવાનો હવે ક્યાં જઈ રહ્યા છે? આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ એ વાત સાબિત કરે છે કે દેશમાં શિક્ષણ, પરીક્ષાઓની પારદર્શિતા અને સામાજિક સમરસતા જેવા વિષયો પર રાજકારણ કેટલું ગરમાયેલું છે. એક તરફ જ્યાં સરકાર કડક કાયદાઓ દ્વારા પેપર લીક માફિયાઓ પર કસવા માટે બિલ લાવી રહી છે, તો બીજી તરફ વિપક્ષ તેને મોડું સૂઝેલું ડહાપણ ગણાવીને સરકારની નીતિઓ પર કઠોર પ્રહારો કરી રહ્યો છે. આ સંસદીય મહાસંગ્રામ વચ્ચે સૌથી મોટો સવાલ એ ઉભો થાય છે કે શું ખરેખર કડક કાયદા બનવાથી લાખો વિદ્યાર્થીઓની મહેનત સુરક્ષિત થઈ શકશે અને શું દેશના શૈક્ષણિક ભવિષ્યમાંથી આ રાજકીય અને સામાજિક વિવાદોની ગ્રહણ ક્યારે દૂર થશે?

ખડગેના 'મનુસ્મૃતિ'વાળા નિવેદનથી રાજ્યસભામાં હોબાળો!

July 30, 2026 | 17:19 IST