Kerala Lokbhavan Kitchen Controversy: કેરળના નવા રાજ્યપાલ ઓમ પ્રકાશ માથુરે પદભાર સંભાળ્યાના પહેલા જ દિવસે લોકભવનના રસોડામાં માત્ર શાકાહારી ભોજન તૈયાર કરવા અંગેના અહેવાલોને કારણે રાજકીય વિવાદ ઊભો થયો છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, રાજ્યપાલે તેમના માટે ભોજન તૈયાર થતું રસોડું શાકાહારી રાખવાની સૂચના આપી હતી. આ મુદ્દે કોંગ્રેસ અને ડાબેરી પક્ષ CPI(M)એ નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. કેરળના 29મા રાજ્યપાલ તરીકે ઓમ પ્રકાશ માથુરે 23 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ શપથ લીધા હતા. તેઓ અગાઉ સિક્કિમના રાજ્યપાલ હતા. તેમના કાર્યકાળની શરૂઆતમાં જ ખોરાકની પસંદગી અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાને લઈને રાજકીય ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
કોંગ્રેસનો આરોપ: સંઘ પરિવારનો એજન્ડા આગળ વધારવાનો પ્રયાસ
કોંગ્રેસના મહાસચિવ અને સાંસદ કે.સી. વેણુગોપાલે રાજ્યપાલના કથિત નિર્ણયની ટીકા કરી હતી. તેમના મતે, લોકભવનના રસોડામાં માત્ર શાકાહારી ભોજન તૈયાર કરવાની સૂચના આપવી એ વ્યક્તિગત ખોરાક પસંદગીના મુદ્દે હદ ઓળંગવા સમાન છે. વેણુગોપાલે આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ નિર્ણય સંઘ પરિવારના વિચારધારાત્મક એજન્ડાને આગળ વધારવાનો પ્રયાસ છે. તેમણે કહ્યું કે કેરળની ખાદ્ય સંસ્કૃતિમાં માછલી અને માંસાહારી વાનગીઓનું મહત્વનું સ્થાન છે અને રાજ્યના લોકોને પોતાની પસંદગી પ્રમાણે શાકાહારી અથવા માંસાહારી ભોજન લેવાની સ્વતંત્રતા હોવી જોઈએ. કોંગ્રેસના નેતાએ વધુમાં દલીલ કરી હતી કે બંધારણીય પદ પર રહેલી વ્યક્તિએ નાગરિકોના અધિકારો અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ કરવું જોઈએ.
રાજ્યપાલ કાર્યાલયની સ્પષ્ટતા: કર્મચારીઓના ભોજન પર પ્રતિબંધ નહીં
રાજ્યપાલ કાર્યાલયના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ઓમ પ્રકાશ માથુર શાકાહારી છે અને તેમણે પોતાના ભોજન માટે ઉપયોગમાં લેવાતા રસોડામાં માંસાહારી ખોરાક ન બનાવવાની સૂચના આપી હતી. સૂત્રોએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ સૂચના લોકભવનના તમામ કર્મચારીઓ પર લાગુ પડતી નથી. અહેવાલો અનુસાર, લોકભવનના રસોડામાં તૈયાર થતું ભોજન મુખ્યત્વે રાજ્યપાલ અને તેમના અંગત સ્ટાફના કેટલાક સભ્યોને પીરસવામાં આવતું હતું. અન્ય કર્મચારીઓ ઘરેથી ભોજન લાવી શકતા હતા અથવા બહારથી ભોજન મેળવી શકતા હતા. તેમની ખોરાક પસંદગી પર કોઈ પ્રતિબંધ મૂકાયો હોવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ સ્પષ્ટતા વિવાદના કેન્દ્રમાં રહેલા મુદ્દાને મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે: શું આ નિર્ણય માત્ર રાજ્યપાલના વ્યક્તિગત ભોજનની વ્યવસ્થા પૂરતો હતો કે તેની અસર લોકભવનની વ્યાપક ભોજન વ્યવસ્થા પર પણ પડી હતી? ઉપલબ્ધ અહેવાલો મુજબ, રાજ્યપાલ કાર્યાલયે તેને વ્યક્તિગત ભોજનની પસંદગી સાથે જોડ્યો હતો.
CPI(M)એ પણ ખોરાકની પસંદગીના અધિકારનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો
કેરળના ગૃહમંત્રી રમેશ ચેન્નીથલાએ પણ ખોરાકની પસંદગી વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનો વિષય હોવાનું જણાવ્યું હતું. તેમના મતે, વ્યક્તિ શું ખાય, શું પહેરે અને કઈ ભાષા બોલે તે તેની વ્યક્તિગત પસંદગી સાથે જોડાયેલી બાબતો છે. CPI(M)ના રાજ્ય સચિવ એમ.વી. ગોવિંદને પણ આ મુદ્દે પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે ભારતમાં લોકોને શાકાહારી અને માંસાહારી ભોજન વચ્ચે પસંદગી કરવાનો અધિકાર છે. તેમણે આ વિવાદને ખોરાકની પસંદગીના રાજકીયકરણ સાથે જોડ્યો હતો અને સાંપ્રદાયિક ધ્રુવીકરણના આરોપો લગાવ્યા હતા. કોંગ્રેસ અને CPI(M)ના નિવેદનો દર્શાવે છે કે આ મુદ્દો માત્ર રસોડાની વ્યવસ્થા પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી. કેરળમાં ખોરાકની પરંપરા, વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને રાજકીય વિચારધારા અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
અગાઉના રાજ્યપાલના કાર્યકાળમાં શું વ્યવસ્થા હતી?
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, અગાઉના રાજ્યપાલ રાજેન્દ્ર વિશ્વનાથ આર્લેકરના કાર્યકાળ દરમિયાન લોકભવનના રસોડામાં માછલી અને માંસાહારી વાનગીઓ પણ તૈયાર થતી હતી. આર્લેકરની તમિલનાડુના રાજ્યપાલ તરીકે નિમણૂક થયા બાદ ઓમ પ્રકાશ માથુરે કેરળના રાજ્યપાલ તરીકે પદભાર સંભાળ્યો છે. આ પૃષ્ઠભૂમિને કારણે નવા રાજ્યપાલની સૂચના અંગે રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ વધુ તીવ્ર બની છે.
હવે આગળ શું?
હાલનો વિવાદ મુખ્યત્વે લોકભવનના રસોડામાં શાકાહારી ભોજન અંગેના અહેવાલો અને તેના પર રાજકીય પક્ષોની પ્રતિક્રિયાઓને લઈને છે. કોંગ્રેસ અને CPI(M)એ આક્ષેપો કર્યા છે, જ્યારે રાજ્યપાલ કાર્યાલયના સૂત્રોએ કર્મચારીઓની ખોરાક પસંદગી પર કોઈ પ્રતિબંધ ન હોવાની સ્પષ્ટતા કરી છે. આગળ આ સૂચનાનો અમલ કેવી રીતે થાય છે અને લોકભવનની ભોજન વ્યવસ્થા અંગે વધુ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા આવે છે કે નહીં તેના પર નજર રહેશે. આ વિવાદે કેરળના રાજકારણમાં ખોરાકની પસંદગી, વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને વિચારધારાના મુદ્દાઓને ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવ્યા છે.