લોકશાહીમાં ભારતનો અતૂટ વિશ્વાસ, લોકશાહી વ્યવસ્થા પ્રત્યે સંતુષ્ટિમાં ભારતીયો બીજા ક્રમે

ભારતીય લોકોનો લોકશાહી વ્યવસ્થામાં વિશ્વાસ સતત વધી રહ્યો છે. ભારતે તાજેતરમાં અર્થતંત્રના મોરચે પણ નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે, જે ભારતીય નાગરિકોના લોકશાહી વ્યવસ્થામાં વધતા વિશ્વાસ સાથે સુસંગત છે. એક સર્વે અનુસાર, ભારતીય લોકો તેમના લોકશાહી પ્રત્યે સંતુષ્ટિમાં વિશ્વમાં બીજા ક્રમે છે.

પ્યુ રિસર્ચ સેન્ટર દ્વારા તાજેતરના સર્વે મુજબ, ભારતીયો તેમના લોકશાહી પ્રત્યે સંતુષ્ટિમાં વિશ્વભરમાં બીજા ક્રમે છે, જે સ્વીડન (75 ટકા)થી 74 ટકા પાછળ છે. આ સિદ્ધિ 23 દેશોના સર્વેક્ષણમાં પ્રાપ્ત થઈ છે, જ્યાં સરેરાશ 58 ટકા લોકો તેમની લોકશાહી વ્યવસ્થાથી અસંતુષ્ટ છે.

આ આંકડો ભારતની પ્રગતિ અને જાહેર વિશ્વાસને દર્શાવે છે જે દેશને એક મજબૂત લોકશાહી રાષ્ટ્ર તરીકે સ્થાપિત કરે છે. આ સર્વે મુજબ, 15 દેશોના અડધાથી વધુ લોકો તેમના દેશની લોકશાહી વ્યવસ્થાથી સંતુષ્ટ નથી.

2017થી સતત હાથ ધરવામાં આવેલા પ્યુ રિસર્ચ સર્વેક્ષણો દર્શાવે છે કે કેનેડા, ફ્રાન્સ, જર્મની, ગ્રીસ, ઈટાલી, જાપાન, નેધરલેન્ડ, દક્ષિણ કોરિયા, સ્પેન, સ્વીડન, યુનાઈટેડ કિંગડમ અને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ જેવા ઉચ્ચ આવક ધરાવતા દેશોમાં લોકશાહી પ્રત્યે અસંતોષ 64 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, જ્યારે સંતોષ ફક્ત 35 ટકા છે.

તેનાથી વિપરીત, ભારતમાં 74 ટકા લોકો તેમના લોકશાહીના કાર્યથી ખુશ છે, જે દર્શાવે છે કે દેશના લોકોને તેમની સરકાર અને લોકશાહી પ્રક્રિયાઓમાં વિશ્વાસ રાખે છે.

આ વિશ્વાસ આર્થિક પ્રગતિ અને સામાજિક સ્થિરતા સાથે પણ જોડાયેલો છે, કારણ કે સર્વેક્ષણો દર્શાવે છે કે, જ્યાં અર્થતંત્ર મજબૂત છે, ત્યાં લોકશાહી પ્રત્યે સંતોષ પણ વધારે છે. ભારત સૌથી ઝડપથી વિકસતા અર્થતંત્રોમાંનું એક છે. ઘણી બાબતો તેમના લોકશાહી કાર્ય કરવાની રીતથી લોકો કેટલા સંતુષ્ટ છે તે પ્રભાવિત કરી શકે છે, પરંતુ આર્થિક ધારણાઓ એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે. જે દેશોમાં જનતાનો મોટો હિસ્સો જણાવે છે કે, અર્થતંત્ર સારી સ્થિતિમાં છે ત્યાં સામાન્ય રીતે એવા લોકો પણ છે જે તેમના લોકશાહીથી સંતુષ્ટ છે.

સર્વેક્ષણમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે, COVID-19 રોગચાળા પછી ઘણા દેશોમાં લોકશાહી પ્રત્યે સંતોષમાં ઘટાડો થયો છે, પરંતુ ભારતમાં આ સ્તર અકબંધ રહ્યું છે. 2017માં, વિશ્વના મુખ્ય દેશોમાં 49 ટકા લોકો તેમની લોકશાહી વ્યવસ્થાથી સંતુષ્ટ હતા, જ્યારે આજે 74 ટકાનો આંકડો ભારતની લોકશાહી વ્યવસ્થા અને જાહેર ભાગીદારીમાં થયેલા સુધારાને દર્શાવે છે.

આ સંતોષ દેશના યુવાનો દ્વારા પણ પ્રેરિત છે, જે વસ્તીનો મોટો ભાગ બનાવે છે અને આર્થિક વિકાસમાં તેમની ભૂમિકા. આ કિસ્સામાં, ઇન્ડોનેશિયા (66 ટકા) અને ઓસ્ટ્રેલિયા (61 ટકા) જેવા દેશોની તુલનામાં ભારતનું પ્રદર્શન નોંધપાત્ર છે, જ્યારે ગ્રીસ (19 ટકા) અને જાપાન (24 ટકા) જેવા દેશો લોકશાહી પ્રત્યે અસંતોષ સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.

જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે, લોકો લોકશાહી મૂલ્યોથી દૂર જઈ રહ્યા છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે, વિશ્વભરના લોકો લોકશાહીને સારી માને છે. જોકે, ઘણા લોકો રાજકીય વર્ગથી નિરાશ છે અથવા એવું માને છે કે, સરકારમાં તેમના મંતવ્યો યોગ્ય રીતે રજૂ થતો નથી.

તે જ સમયે, સ્વીડન અને ભારત પછી, ઇન્ડોનેશિયા (66 ટકા), ઓસ્ટ્રેલિયા (61 ટકા) અને જર્મની (61 ટકા) વિશ્વમાં તેમના લોકશાહીથી સૌથી વધુ સંતુષ્ટ લોકો છે. એશિયા-પેસિફિકના 5 દેશો (ઓસ્ટ્રેલિયા, ભારત, ઈન્ડોનેશિયા, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા)માં લોકોના મંતવ્યો પણ તદ્દન અલગ છે. આ ક્ષેત્રમાં પણ ભારત ટોચ પર છે.