ચૂંટણી પંચ સામે 3 દિવસના વિરોધ પછી શું બદલાયું? હવે INDIA ગઠબંધનની એકતાની કસોટી!

INDIA Block Protest: મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર અને ચૂંટણી પંચની કામગીરીને લઈને INDIA ગઠબંધનના વિરોધે દિલ્હીના રાજકારણમાં ગરમાવો વધાર્યો છે. 6 ઓક્ટોબરથી શરૂ થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન રાહુલ ગાંધી, પ્રિયંકા ગાંધી સહિતના વિપક્ષી નેતાઓને પોલીસે અટકાયતમાં લીધા હતા. ત્યારબાદ વિપક્ષી સાંસદોએ વિરોધ ચાલુ રાખ્યો અને 9 ઓક્ટોબરે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુને મળીને પોતાની ફરિયાદો રજૂ કરી. હવે આ વિરોધ પછી ગઠબંધનની એકતા અને આગામી રાજકીય રણનીતિ પર સૌની નજર છે.

6 ઓક્ટોબરથી વિરોધની શરૂઆત, રસ્તા પર ઉતર્યા વિપક્ષી સાંસદો
ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને મતદાર યાદીઓના વિશેષ સઘન સુધારણા (SIR) અંગે સવાલ ઉઠાવતાં INDIA ગઠબંધનના સાંસદોએ 6 ઓક્ટોબરે સંસદ ભવનથી ચૂંટણી પંચ તરફ કૂચ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, પોલીસે તેમને આગળ વધતા અટકાવ્યા હતા. ત્યારબાદ રાહુલ ગાંધી, પ્રિયંકા ગાંધી અને અન્ય નેતાઓએ આકાશવાણી ભવન નજીક વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું. પોલીસે કેટલાક નેતાઓને અટકાયતમાં લીધા હતા, જોકે બાદમાં તેમને મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. વિપક્ષનો આક્ષેપ છે કે મતદાર યાદીઓના સુધારણા અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. બીજી તરફ, ચૂંટણી પંચે અગાઉ જણાવ્યું હતું કે વિરોધી સાંસદોના પ્રતિનિધિમંડળે નિર્ધારિત પ્રક્રિયા મુજબ મુલાકાત માટે સમય માંગ્યો હોવાની માહિતી તેને મોડેથી મળી હતી. આ મુદ્દે ચૂંટણી પંચ અને વિપક્ષ વચ્ચે મતભેદ યથાવત છે.

સતત ત્રણ દિવસ વિરોધ, રાષ્ટ્રપતિને સોંપ્યું આવેદન
7 અને 8 ઓક્ટોબરે પણ વિપક્ષી સાંસદોએ દિલ્હીમાં વિરોધ ચાલુ રાખ્યો હતો. વિરોધ દરમિયાન પોલીસ દ્વારા રસ્તો રોકવો, નેતાઓને અટકાયતમાં લેવા અને માર્ચને મંજૂરી ન મળવા જેવા મુદ્દાઓ પર રાજકીય નિવેદનબાજી થઈ હતી. 8 ઓક્ટોબરે કનોટ પ્લેસમાં ભોજન બાદ સાંસદો રાજઘાટ તરફ ગયા હતા અને ત્યાં વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. 9 ઓક્ટોબરે INDIA ગઠબંધનના નેતાઓએ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ સાથે મુલાકાત કરી અને ચૂંટણી પંચની કામગીરી તથા SIR સંબંધિત મુદ્દાઓ અંગે આવેદનપત્ર રજૂ કર્યું. ગઠબંધનના નેતાઓએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ સહિત પોતાની ચિંતાઓ રજૂ કરી હતી. રાહુલ ગાંધીએ જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિએ તેમની પાસે મતદાનમાં ગેરરીતિના આરોપોને સમર્થન આપતા પુરાવા અંગે પણ પૂછપરછ કરી હતી. આ આરોપો અંગે ચૂંટણી પંચ અને સત્તાપક્ષનું વલણ અલગ છે.

ગઠબંધનમાં સંકલનનો સવાલ પણ ચર્ચામાં
વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન INDIA ગઠબંધનના કેટલાક સાથી પક્ષોએ કાર્યક્રમ અંગે સમયસર માહિતી ન મળ્યાની ફરિયાદ કરી હતી. શિવસેના (UBT) તરફથી સંકલન અંગે સવાલો ઉઠ્યા હતા, જ્યારે સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદો પણ શરૂઆતના કાર્યક્રમોમાં હાજરી આપી શક્યા ન હોવાની ચર્ચા થઈ હતી. જોકે, ત્યારબાદ ગઠબંધનના નેતાઓ વચ્ચે વાતચીત વધારવાના પ્રયાસો થયા હતા. કોંગ્રેસ તરફથી અન્ય સાથી પક્ષો સાથે સંપર્ક સાધવામાં આવ્યો હતો. કેટલાક નેતાઓએ જાહેરમાં કહ્યું કે કાર્યક્રમો ઝડપથી નક્કી થતા હોવાથી દિલ્હીની બહારના નેતાઓ માટે હાજર રહેવું મુશ્કેલ બને છે.

હવે આગળ શું કરશે INDIA ગઠબંધન?
ગઠબંધનના નેતાઓ આ વિરોધને ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગેના સવાલોને રાષ્ટ્રીય ચર્ચામાં લાવવાના પ્રયાસ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. પરંતુ વિરોધથી રાજકીય એકતા કેટલી મજબૂત બની અને મતદાર યાદી અંગેના આક્ષેપો પર આગળ શું કાર્યવાહી થશે, તે હજુ સ્પષ્ટ નથી. હવે કોંગ્રેસ અને INDIA ગઠબંધનની આગામી રણનીતિ પર નજર રહેશે. એક તરફ ચૂંટણી પંચ સામેના આક્ષેપો અને રાષ્ટ્રપતિને સોંપાયેલા આવેદનનો મુદ્દો છે, તો બીજી તરફ સાથી પક્ષો વચ્ચે સંકલન જાળવવાનો પડકાર પણ છે. આવનારા દિવસોમાં ગઠબંધન કયો કાર્યક્રમ જાહેર કરે છે તે રાષ્ટ્રીય રાજકારણ માટે મહત્વનું બની શકે છે.