દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપની અણધારી જીતનું ભારતીય મીડિયાએ કેવી રીતે અવલોકન કર્યુ?

 

દિલ્હીમાં 27 વર્ષ પછી ભાજપની સરકાર બની છે. આમ આદમી પાર્ટીના 26 માંથી 16 ગઢ તૂટી પડ્યા, જેમાં અરવિંદ કેજરીવાલની નવી દિલ્હી બેઠકનો પણ સમાવેશ થાય છે. આમ આદમી પાર્ટી સતત ત્રણ વિધાનસભા ચૂંટણીઓથી આ 26 બેઠકો જીતી રહી હતી, પરંતુ ભાજપને 46% મત મળતાં દિલ્હીમાં પ્રથમ વખત ભાજપની ડબલ એન્જિન સરકાર બની. ત્યારે આવો જાણીએ કે ભારતીય મીડિયાએ દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપની અણધારી જીતના અહેવાલ કેવી રીતે આપ્યા છે.

NDTV ઈન્ડિયાના અનુસાર, ભાજપે 27 વર્ષ પછી દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં શાનદાર જીત નોંધાવી છે. આ જીત છતાં, પાર્ટીએ ઘણા ઉતાર-ચઢાવ જોયા. લોકસભા ચૂંટણીમાં સારા પ્રદર્શન છતાં, વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપ થોડી બેઠકો સુધી સીમિત રહી. દિલ્હીની વૈવિધ્યસભર વસ્તી અને સંસ્કૃતિને ધ્યાનમાં રાખી ભાજપે જાતિ અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર પોતાની રણનીતિ ઘડી હતી.

ભાજપના ઓબીસી, હરિયાણવી અને પૂર્વીય ઉમેદવારોએ મોટી સફળતા મેળવી. જ્યારે શીખ અને દલિત વિસ્તારોમાં પાર્ટીને મિશ્ર પરિણામો મળ્યા. ભાજપે પડોશી રાજ્યોની સરહદે આવેલા વિસ્તારોમાં પણ મોટી લીડ મેળવી. દિલ્હીની ચૂંટણીમાં જાતિના મુદ્દાઓ બહુ ઉઠાવવામાં આવ્યા ન હતા. આમ આદમી પાર્ટીની નિષ્ફળતાને ભાજપની જીતનું એક મહત્વપૂર્ણ કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. પીએમ મોદીએ કોંગ્રેસ પર આકરા પ્રહારો કર્યા અને કહ્યું કે કોંગ્રેસ હવે એક પરોપજીવી પાર્ટી બની ગઈ છે.

દૈનિક ભાસ્કરના મતે દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપની જીત પાછળ મુખ્ય ચાર કારણો છે. 1. કેજરીવાલ અને ભ્રષ્ટાચારઃ કેજરીવાલ પર ભ્રષ્ટાચારનો આરોપ હતો અને દારૂ નીતિ કેસમાં તેમણે 177 દિવસ જેલમાં વિતાવ્યા હતા. ભાજપે તેને મુદ્દો બનાવ્યો. 2.મોદી ચહેરો બન્યા: ભાજપે ચૂંટણી પીએમ મોદી વિરુદ્ધ કેજરીવાલ તરીકે બનાવી અને મોદીએ ચૂંટણી પ્રચારમાં તેમની છબીનો ઉપયોગ કર્યો. 3. આર્થિક નિર્ણયો: ચૂંટણી પહેલા કેન્દ્ર સરકારે 12 લાખ રૂપિયા સુધીની આવક પર કરમુક્તિની જાહેરાત કરી. જેની અસર મધ્યમ વર્ગ પર પડી. જ્યારે આઠવા વેતન આયોગની કર્મચારીઓ પર અસર થઈ. 4. ઉમેદવારોમાં ફેરફાર: ભાજપે તેના 67% ઉમેદવારો બદલ્યા. નવા ચહેરાઓ માટે ઉત્સાહ દર્શાવ્યો.

હિન્દુસ્તાન અખબારના અહેવાલ મુજબ 2013માં પહેલીવાર સત્તામાં આવેલી આમ આદમી પાર્ટીને તેના 13મા વર્ષમાં સૌથી મોટી હારનો સામનો કરવો પડ્યો છે. દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પાર્ટીએ અત્યાર સુધીનો સૌથી ખરાબ દેખાવ કર્યો. 22 બેઠકો પર સમેટાઈ ગઈ. જોકે, પાર્ટીના ગઢમાં આ હાર માટે ઘણા કારણો આપવામાં આવી રહ્યા છે. કેટલાક લોકો ભાજપની તાકાતને જવાબદાર માને છે. જ્યારે કેટલાક કોંગ્રેસની ભૂમિકા તરફ ઈશારો કરી રહ્યા છે. વિશ્લેષકો માને છે કે અરવિંદ કેજરીવાલે પોતે જ તેમની છબીને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. ભ્રષ્ટાચારમુક્ત શાસન અને લોકપાલની સ્થાપનાના આપેલા વચનો પૂરા થઈ શક્યા નહીં. જેના કારણે જનતામાં તેમની છબી ખરડાઈ. ભાજપે આ મૂંઝવણનો ફાયદો ઉઠાવ્યો અને કેજરીવાલના શબ્દો અને કાર્યો વચ્ચેનો તફાવત ઉજાગર કર્યો.

ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ અનુસાર દિલ્હીમાં ભાજપનો વિજય એ વાતનો પુરાવો છે કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ચૂંટણીમાં સફળતાની છબી અટલ છે. મહારાષ્ટ્ર અને હરિયાણામાં વિધાનસભા ચૂંટણીમાં મોટી જીત બાદ 27 વર્ષ પછી દિલ્હીમાં સત્તામાં પાછા ફરવું ભાજપ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ જીત મોદી સરકારના "સુશાસન" અને "મોદી ગેરંટી" માં વિશ્વાસની પણ નિશાની છે.

દિલ્હી ચૂંટણીમાં આમ આદમી પાર્ટીને હરાવવી ભાજપ માટે માત્ર દિલ્હીમાં જ નહીં પરંતુ દેશભરમાં મહત્વપૂર્ણ હતું. કારણ કે કેજરીવાલે પોતાને મોદી સામે એક વિકલ્પ તરીકે રજૂ કર્યા હતા. ભાજપે દિલ્હીમાં કેજરીવાલ સરકાર સામે ભ્રષ્ટાચાર અને સરકાર તરીકે કામ કરવામાં અસમર્થતા જેવા અનેક મુદ્દાઓ ઉઠાવ્યા. મોદી સરકારે મધ્યમ વર્ગ માટે જાહેર કરેલા કરવેરા ઘટાડા અને પગારપંચથી ભાજપની છબી મજબૂત થઈ. ચૂંટણી પ્રચારમાં મોદીનો ચહેરો અને સ્થાનિક ભાજપ નેતાઓની નાની સભાઓ મહત્વપૂર્ણ હતી. ભાજપે AAPની મફત યોજનાઓનો વિરોધ કર્યો હતો. જ્યારે મોદીએ ખાતરી આપી હતી કે આ યોજનાઓ ચાલુ રાખવામાં આવશે.

અમર ઉજાલાના મતે, દિલ્હીમાં AAPની નિષ્ફળતાના મુખ્ય પાંચ કારણો છે. 1. ભ્રષ્ટાચારના આરોપો: ભ્રષ્ટાચારના આરોપો અને તેમના સરકારી બંગલાના નવીનીકરણ પર 45 કરોડ રૂપિયા ખર્ચવાના કારણે કેજરીવાલની "પ્રામાણિક" છબી ખરડાઈ હતી. 2. જાટ વોટ બેંક: ભાજપે પરવેશ વર્માને મેદાનમાં ઉતારીને જાટ પ્રભુત્વ ધરાવતી બેઠકો જીતી. 3. મધ્યમ વર્ગ અને મજૂર વર્ગ: ભાજપે આવકવેરા મુક્તિ અને પગાર પંચની જાહેરાત કરી આ વર્ગોના રોષને દૂર કર્યો. જ્યારે AAP તેમની સાથે જોડવામાં નિષ્ફળ ગયું. 4. પૂર્વીય મત: ભાજપ પૂર્વીય મતદારોને આકર્ષવામાં સફળ રહ્યો. જ્યારે AAP આ સમુદાયને આકર્ષવામાં નિષ્ફળ રહ્યો. 5. યમુના પ્રદૂષણ: યમુના પ્રદૂષણનો આરોપ ભાજપ માટે ફાયદાકારક સાબિત થયો. જ્યારે હરિયાણાના મુખ્યમંત્રીએ તેને પડકાર્યો હતો.

એકંદરે, ભાજપની જીતને વડાપ્રધાન મોદીની નેતૃત્વ ક્ષમતા અને "સુશાસન"માં વિશ્વાસના પ્રતિક તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

 

સુરેશ વણોલ, અમદાવાદ