₹2 કરોડનો AMC ખર્ચાળ, પણ ₹300 કરોડનાં ટેન્ડર કેમ? ઈ-ગ્રામ પ્રોજેક્ટમાં સવાલો

Gujarat e-Gram Project Tender Controversy: ગુજરાત સરકારના ઈ-ગ્રામ પ્રોજેક્ટને લઈને નવો વિવાદ ઊભો થયો છે. એક સમાચારપત્રના અહેવાલ મુજબ, સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ સહિત રાજ્યના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં છેલ્લા 18 વર્ષથી ડિજિટલ સેવાઓ આપતા આશરે 1,500 કર્મચારીઓને છૂટા કરવામાં આવ્યા હોવાના દાવા વચ્ચે હવે આશરે ₹300 કરોડનાં નવા ટેન્ડરને લઈને સવાલો ઉઠ્યા છે. ગુજરાત સ્ટેટ તાલુકા લેવલ એક્ઝિક્યુટિવ (TLE) એસોસિએશને આ મામલે મુખ્યમંત્રીને પત્ર લખીને પ્રોજેક્ટના ખર્ચ, નવી ખરીદી અને કર્મચારીઓની રોજગારી અંગે પ્રશ્નો રજૂ કર્યા છે. અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, પંચાયત વિભાગ હેઠળ ચાલતા ઈ-ગ્રામ પ્રોજેક્ટને નાણાકીય તંગી અને વાર્ષિક મેન્ટેનન્સ ખર્ચના કારણોસર બંધ કરવાની હિલચાલ થઈ હતી. એસોસિએશનનો આક્ષેપ છે કે જૂના કર્મચારીઓને છૂટા કર્યા બાદ હવે એ જ પ્રકારની કામગીરી માટે કરોડો રૂપિયાની ખરીદી કરવામાં આવી રહી છે.

₹2 કરોડના AMC સામે ₹300 કરોડનાં ટેન્ડરનો મુદ્દો
સમાચારપત્રના અહેવાલ મુજબ, અગાઉ આશરે ₹2 કરોડના વાર્ષિક મેન્ટેનન્સ કોન્ટ્રાક્ટ (AMC)ને ખર્ચાળ ગણાવી ઈ-ગ્રામ પ્રોજેક્ટ બંધ કરવાની દિશામાં પગલાં લેવાયાં હતાં. હવે બીજી તરફ ગુજરાત ઇન્ફોર્મેટિક્સ લિમિટેડ (GIL) મારફતે આશરે ₹300 કરોડનાં ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યા હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આમાં 12,000થી વધુ કમ્પ્યુટરની ખરીદી માટે આશરે ₹150 કરોડનું ટેન્ડર અને MS Office લાયસન્સ માટે ₹36 કરોડના ખર્ચનો સમાવેશ થતો હોવાનો અહેવાલમાં દાવો છે. આ ઉપરાંત પ્રિન્ટર, વેબકેમેરા અને ફિંગરપ્રિન્ટ ડિવાઇસની ખરીદી અંગે પણ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. TLE એસોસિએશનનો સવાલ છે કે જો જૂની વ્યવસ્થા ચલાવવા માટે નાણાંની અછત હતી, તો નવી ખરીદી માટે આટલી મોટી રકમ કેવી રીતે ફાળવવામાં આવી રહી છે? આશરે ₹2 કરોડના AMC ખર્ચ સામે ₹150 કરોડના કમ્પ્યુટર ખરીદીના ટેન્ડરનો મુદ્દો હવે ચર્ચામાં આવ્યો છે.

18 વર્ષથી સેવા આપતા આશરે 1,500 કર્મચારીઓની હકાલપટ્ટી
અહેવાલ મુજબ, ઈ-ગ્રામ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા આશરે 1,500 TLE કર્મચારીઓ રાજ્યના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં લાંબા સમયથી ડિજિટલ સેવાઓ પૂરી પાડતા હતા. એસોસિએશનના જણાવ્યા પ્રમાણે, અનેક કર્મચારીઓ 2007થી સેવા આપી રહ્યા હતા અને તેમને ગ્રામ્ય સ્તરે કામ કરવાનો અનુભવ હતો. કર્મચારીઓને છૂટા કરવાના નિર્ણયથી અનેક પરિવારોની રોજગારી પર અસર પડી હોવાનો આક્ષેપ એસોસિએશને કર્યો છે. એસોસિએશનનું કહેવું છે કે જૂના કર્મચારીઓ પાસે BCA, PGDCA સહિતની લાયકાત અને વર્ષોનો ફિલ્ડ અનુભવ છે, જ્યારે નવી ભરતીની પ્રક્રિયા અંગે પણ પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.

પ્રોજેક્ટ બંધ છતાં અન્ય વ્યવસ્થા હેઠળ નિમણૂકનો આક્ષેપ
સમાચારપત્રના અહેવાલ મુજબ, પ્રોજેક્ટ બંધ કરવાની જાહેરાત બાદ પણ TLE સાથે સંકળાયેલી કેટલીક કામગીરી અન્ય મેનપાવર પ્રોજેક્ટ (EET) હેઠળ ચાલુ રાખવામાં આવી હોવાનો એસોસિએશને દાવો કર્યો છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ આશરે 30 લોકોને નિમણૂક આપવામાં આવી હોવાનો પણ આક્ષેપ છે. એસોસિએશનનો સવાલ છે કે જો ઈ-ગ્રામ પ્રોજેક્ટ બંધ કરવામાં આવ્યો હતો, તો સંબંધિત કામગીરી ચાલુ રાખવાની જરૂરિયાત કેમ ઊભી થઈ? જૂના કર્મચારીઓને છૂટા કરીને નવી વ્યવસ્થા ઊભી કરાઈ હોવાનો આક્ષેપ પણ એસોસિએશને કર્યો છે.

MS Officeના ₹36 કરોડના લાયસન્સ અંગે સવાલ
નવી ખરીદીમાં MS Office લાયસન્સ માટે ₹36 કરોડના ખર્ચનો ઉલ્લેખ થતાં સોફ્ટવેર ખરીદી અંગે પણ પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. એસોસિએશને સવાલ કર્યો છે કે ઓપન-સોર્સ સોફ્ટવેરના વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોવાનો દાવો થતો હોય, તો MS Office લાયસન્સ માટે આટલી મોટી રકમ શા માટે ખર્ચવામાં આવી રહી છે? આ ઉપરાંત પ્રિન્ટર, વેબકેમેરા અને અન્ય ઉપકરણોની ખરીદી અંગે પણ એસોસિએશને સવાલો ઉઠાવ્યા છે. અહેવાલ મુજબ, કમ્પ્યુટર ખરીદી ઉપરાંત અન્ય સાધનો માટે પણ ટેન્ડરની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.

ACB તપાસ અને જૂના કર્મચારીઓને પરત લેવાની માગ
TLE એસોસિએશનના પ્રમુખ પ્રતિક કાપટેલે મુખ્યમંત્રીને લખેલા પત્રમાં પંચાયત વિભાગના કેટલાક અધિકારીઓ અને આઉટસોર્સ કર્મચારીઓની ભૂમિકા અંગે આક્ષેપો કર્યા હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. એસોસિએશને સંબંધિત લોકો સામે કાર્યવાહી અને સંપત્તિની તપાસ કરવાની માગ કરી છે. એસોસિએશને સમગ્ર મામલે એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (ACB) દ્વારા તપાસ કરવાની, આશરે ₹300 કરોડનાં ટેન્ડર રદ કરવાની, વાર્ષિક મેન્ટેનન્સ કોન્ટ્રાક્ટ ફરી શરૂ કરવાની અને છૂટા કરાયેલા જૂના કર્મચારીઓને પરત લેવાની માગણી કરી છે. ઈ-ગ્રામ પ્રોજેક્ટને લઈને ઉઠેલા આ સવાલો હવે સરકારી ખર્ચ, ગ્રામ્ય ડિજિટલ સેવાઓ અને લાંબા સમયથી સેવા આપતા કર્મચારીઓની રોજગારીના મુદ્દાને કેન્દ્રમાં લાવ્યા છે. એસોસિએશનના આક્ષેપો અને માગણીઓ વચ્ચે સમગ્ર મામલો ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.