આખરે પીએમ મોદીએ મોરચો સંભાળ્યો, 3 દિવસમાં ગુજરાત સહિતના રાજ્યોમાં....

ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષની ચૂંટણીમાં વિલંબ જોઈને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી હવે જાતે જ મેદાનમાં આવ્યા છે. વડાપ્રધાન મોદીએ તેમના નિવાસસ્થાને અમિત શાહ, રાજનાથ સિંહ અને બીએલ સંતોષ સહિતના વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથે મેરેથોન બેઠક યોજી હતી. આ નેતાઓએ ઉત્તરાખંડ, ગુજરાત અને કર્ણાટક સહિત લગભગ એક ડઝન રાજ્યોની સંગઠનાત્મક ચૂંટણીઓનો ઉકેલ શોધવાનો પ્રયાસ કર્યો, જે ભાજપ પ્રમુખની ચૂંટણીમાં રાજકીય અવરોધ બની હતી. બીજી તરફ ગુજરાત પરિપેક્ષ્યમાં વાત કરીએ તો ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને હાલના ઉત્તર પ્રદેશના રાજ્યપાલ આનંદીબેન પટેલ પણ દિલ્હી આવીને પીએમ મોદી અને ગૃહ મંત્રી અમિત શાહને મળ્યા હતા. જો કે આ મુલાકાતને શિષ્ટાચાર મુલાકાત ગણાવાઇ છે પણ ગુજરાતના રાજકારણની રીતે જોઇએ આ મુલાકાત સૂચક છે. આનંદીબેન પટેલને કેન્દ્રીય મંત્રી મનસુખ માંડવીયા પણ લખનૌ જઇને મળ્યા હતા., આ રીતે જોવામાં આવે તો ગુજરાતના પ્રદેશ સંગઠનમાં આનંદીબેન પટેલનો હાથ ઉપર રહી શકે છે. કારણ કે ગુજરાત ભાજપના પ્રમુખની પણ વરણી કરવાની બાકી છે. 

એવું માનવામાં આવે છે કે આગામી બે-ત્રણ દિવસમાં લગભગ અડધો ડઝન રાજ્યોના પ્રદેશ પ્રમુખોની જાહેરાત થઈ શકે છે. આ રાજ્યોના પ્રદેશ પ્રમુખોના નામ નક્કી થયા પછી જ, ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષનું નામ પણ આવતા અઠવાડિયે નક્કી કરવામાં આવશે.

નડ્ડાનો કાર્યકાળ સમાપ્ત થઇ ગયો છે

ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષની ચૂંટણી જાન્યુઆરીમાં થવાની હતી, પરંતુ અડધો એપ્રિલ પસાર થઈ ગયો હોવા છતાં, ચૂંટણી હજુ સુધી થઈ નથી. જેપી નડ્ડાને જાન્યુઆરી 2020 માં પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા હતા. ભાજપના બંધારણ મુજબ, જેપી નડ્ડાનો કાર્યકાળ જાન્યુઆરી 2023 માં સમાપ્ત થયો હતો, પરંતુ 2024 ની લોકસભા ચૂંટણીને કારણે, તેમનો કાર્યકાળ લંબાવવામાં આવ્યો હતો. લોકસભા ચૂંટણીને લગભગ એક વર્ષ થઈ ગયું છે, પરંતુ હજુ સુધી ભાજપ અધ્યક્ષના નામ પર કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.

બુધવારે બપોરે પ્રધાનમંત્રી નિવાસસ્થાને એક મોટી બેઠક યોજાઈ

13 માર્ચે ભાજપ સંસદીય સમિતિએ જેપી નડ્ડાનો કાર્યકાળ 40 દિવસ માટે લંબાવ્યો હતો. આ રીતે આ સમય 23 એપ્રિલે પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે. સમય નજીક આવતો જોઈને પીએમ મોદીએ કાર્યભાર સંભાળી લીધો છે, જેના સંદર્ભમાં બુધવારે બપોરે પ્રધાનમંત્રી નિવાસસ્થાને એક મોટી બેઠક યોજાઈ હતી અને 23 એપ્રિલ પહેલા નવા રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની રણનીતિ નક્કી કરવામાં આવી છે.

પીએમ મોદીની બેઠકમાંથી ઉકેલ નીકળ્યો

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભાજપના વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથે બેઠક યોજી હતી અને રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી અંગે વિચાર-વિમર્શ કર્યો હતો. આ દરમિયાન કર્ણાટક, ઉત્તર પ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઉત્તરાખંડ, ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ, તેલંગાણા, મહારાષ્ટ્ર, હરિયાણા, હિમાચલ અને હરિયાણાના પ્રદેશ પ્રમુખોના નામોની ચર્ચા કરવામાં આવી. પીએમ મોદીની બેઠકમાં અડધો ડઝન રાજ્યોના નામો પર સર્વસંમતિ સધાઈ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આગામી બે-ત્રણ દિવસમાં લગભગ અડધો ડઝન રાજ્યોના પ્રદેશ પ્રમુખના નામની જાહેરાત થઈ શકે છે. આ પછી, ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષની ચૂંટણી પ્રક્રિયા 20 એપ્રિલથી શરૂ થઈ શકે છે.

રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષની પસંદગીમાં વિલંબ

કર્ણાટક, ઉત્તર પ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઉત્તરાખંડ, ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ, તેલંગાણા, મહારાષ્ટ્ર, હરિયાણા, હિમાચલ અને હરિયાણા જેવા રાજ્યોમાં સંગઠનાત્મક ચૂંટણીઓ ન થવાને કારણે રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષની પસંદગીમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે. આ રાજ્યોમાં સંગઠનાત્મક ચૂંટણીઓ પૂર્ણ થયા વિના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષની ચૂંટણી શક્ય નથી. ભાજપના બંધારણ મુજબ, રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષની ચૂંટણી માટે એક ચૂંટણી મંડળની રચના કરવી પડે છે, જેના સભ્યો રાષ્ટ્રીય પરિષદ અને રાજ્ય પરિષદના સભ્યો હોય છે. આમાં, રાષ્ટ્રીય પરિષદમાં રાજ્યોનો હિસ્સો લગભગ 50 ટકા છે. આવી સ્થિતિમાં, જ્યાં સુધી સંગઠનાત્મક ચૂંટણીઓ ન થાય ત્યાં સુધી, રાષ્ટ્રીય પરિષદનો ક્વોટા ભરી શકાતો નથી કે ન તો ચૂંટણી મંડળની રચના થઈ શકતી નથી.

ઉત્તર પ્રદેશમાં, ભાજપ નક્કી કરી શક્યું નથી કે પ્રદેશ પ્રમુખ દલિત અને પછાત વર્ગમાંથી હોવો જોઈએ કે ઉચ્ચ જાતિમાંથી. આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પ્રદેશ પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત થનાર વ્યક્તિના નેતૃત્વમાં લડવામાં આવશે, તેથી પાર્ટી ખૂબ જ સાવધાનીપૂર્વક આગળ વધી રહી છે. મધ્યપ્રદેશ ઉપરાંત, ગુજરાત અને કર્ણાટક જેવા અન્ય મોટા રાજ્યોમાં પણ આ જ સમસ્યા છે.

ભાજપના રાજ્ય સંગઠનોની ચૂંટણી પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે, પીએમએ બુધવારે એક બેઠક યોજી હતી, જેના પછી નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો કે આગામી એક કે બે દિવસમાં ઘણા રાજ્યોના પ્રદેશ પ્રમુખોના નામની જાહેરાત કરવામાં આવી શકે છે. સૂત્રોનું માનીએ તો, કર્ણાટક, તેલંગાણા, આંધ્રપ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ અને ગુજરાતના પાર્ટી પ્રમુખોના નામો પર સર્વસંમતિ બની ગઈ છે.

ભવિષ્યની દિશા ભાજપ અધ્યક્ષ નક્કી કરશે

પાર્ટી પોતાની રાજકીય સ્થિતિ અને દિશા ભાજપના પ્રદેશ પ્રમુખ તેમજ રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ પાસેથી જાણશે. રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ દ્વારા, ભાજપ તેના રાજકીય સમીકરણોને વધુ તીવ્ર બનાવશે પરંતુ પ્રાદેશિક સમીકરણોને ઉકેલવાને મહત્વ આપશે નહીં. સૂત્રો માને છે કે પાર્ટીને એવા નેતૃત્વની જરૂર છે જે ભાજપના વિશાળ નેટવર્કને કાર્યક્ષમ રીતે સંભાળી શકે. આ ઉપરાંત, તે સંઘની પસંદગીનો અને મોદી-શાહ દ્વારા વિશ્વાસપાત્ર હોવો જોઈએ. આ ઉપરાંત, ભાજપ નેતૃત્વ વિપક્ષના કથનનો સામનો કરવા માટે એક વિકલ્પ શોધી રહ્યું છે.

જે પણ ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ બનશે, 2029ની લોકસભા ચૂંટણી તેમના નેતૃત્વમાં લડવામાં આવશે. ભાજપ પ્રમુખની સાથે સંગઠનને આકાર આપવા માંગે છે. ભાજપની કેન્દ્રીય ટીમમાં નવું નેતૃત્વ બનાવવા માટે, સચિવો અને મહામંત્રીઓની ટીમમાં ઓછામાં ઓછા 50 ટકા સ્થાન યુવાનોને આપવાની ચર્ચા ચાલી રહી છે. નેતૃત્વ સંસદીય બોર્ડમાં ફક્ત સૌથી વરિષ્ઠ નેતાઓને જ સ્થાન આપવા માંગે છે. ભાજપ સંગઠનમાં મહિલાઓનું પ્રતિનિધિત્વ વધારવાનો પણ પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.

૨૦૨૫માં બિહારમાં અને આવતા વર્ષે ૨૦૨૬માં કેરળ, તમિલનાડુ, આસામ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ છે. જે કોઈ પણ ભાજપનો રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ બનશે, તેની પહેલી રાજકીય કસોટી આ રાજ્યોમાં થશે. બિહારમાં ભાજપ સરકારનો ભાગ હોવા છતાં, તે ક્યારેય પોતાના દમ પર સત્તામાં આવી શકી નહીં. ભાજપ કેરળ, તમિલનાડુ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં ક્યારેય સરકાર બનાવી શક્યું નથી. આ રીતે, નવા પ્રમુખ સૌથી પડકારજનક રાજ્યોમાં લિટમસ કસોટીનો સામનો કરશે. એટલા માટે ભાજપ જેપી નડ્ડાના સ્થાને એક મજબૂત ચહેરાની શોધમાં છે, જેમને પાર્ટીની કમાન સોંપવી પડશે.