પાંચ રાજ્યોની ચૂંટણી 2026: રાજકીય પડકારોનું ગણિત

ચૂંટણી પંચ પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ, તમિલનાડુ, કેરળ અને પુડુચેરી વિધાનસભા ચૂંટણીની તારીખો જાહેર કરશે. પત્રકાર પરિષદની સાથે જ પાંચેય રાજ્યોમાં આદર્શ આચારસંહિતા લાગુ થઈ જશે. બંગાળમાં મમતા બેનર્જીની પ્રતિષ્ઠા દાવ પર લાગી છે, તો દક્ષિણમાં પ્રાદેશિક પક્ષો અને ભાજપ વચ્ચે જોરદાર સ્પર્ધા થવાની ધારણા છે.

પાંચ રાજ્યોમાં વિધાનસભા ચૂંટણીની ઔપચારિક જાહેરાત આજે કરવામાં આવશે. પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ, તમિલનાડુ, કેરળ અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ પુડુચેરીની ચૂંટણીની તારીખોની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવશે. આ બધા રાજ્યોમાં આદર્શ આચારસંહિતા તાત્કાલિક લાગુ થશે. આ સરકારોને કોઈપણ નવી યોજનાઓ અથવા લોકશાહી જાહેરાતો લાગુ કરવાથી અટકાવશે.

આસામ વિધાનસભામાં 126 બેઠકો છે, કેરળમાં 140, તમિલનાડુમાં 234, પશ્ચિમ બંગાળમાં 294 અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ પુડુચેરીમાં 30 બેઠકો છે. આ રાજ્યોમાં સત્તા જાળવી રાખવાનો પડકાર છે, જ્યારે અન્ય રાજ્યોમાં પહેલીવાર ઇતિહાસ રચવાનો પ્રયાસ છે.

આ પાંચ રાજ્યોમાં ચૂંટણી પરિણામો અને રાજકીય વિકાસ ફક્ત આ રાજ્યોનું રાજકીય ભવિષ્ય જ નહીં પરંતુ દેશનું ભાગ્ય અને દિશા પણ નક્કી કરશે. પશ્ચિમ બંગાળ, તમિલનાડુ અને કેરળ એવા રાજ્યો છે જ્યાં ભાજપ હજુ સુધી સત્તામાં આવ્યું નથી, જ્યારે તે આસામમાં ત્રીજી વખત અને પુડુચેરીમાં બીજી વખત સત્તામાં આવવા માટે ઉત્સુક છે. તો, બંગાળથી લઈને કેરળ અને તમિલનાડુ સુધી કેવા પ્રકારના પડકારો અને કેવા રાજકીય ગણતરીઓ છે?

બંગાળમાં મમતા બેનર્જીનો એસિડ ટેસ્ટ ભાજપ માટે મોટો પડકાર

મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ પશ્ચિમ બંગાળમાં 15 વર્ષથી સત્તા સંભાળી છે. જો તેઓ 2026ની ચૂંટણીમાં ફરીથી જીતે છે, તો તેઓ સતત ચોથી વખત મુખ્યમંત્રી બનશે. મમતા આવું કરનારી દેશની પહેલી મહિલા મુખ્યમંત્રી હશે, પરંતુ આ ચૂંટણીમાં ભાજપ તેમનો મુખ્ય પડકાર રહેશે. મમતા બેનર્જી 2011 થી પશ્ચિમ બંગાળમાં સત્તા પર છે, અને ટીએમસીએ સતત ત્રણ વિધાનસભા ચૂંટણી જીતી છે. પરિણામે, મમતા બેનર્જી સતત ચોથી જીત માટે પ્રયત્નશીલ છે, જ્યારે ભાજપ કોઈપણ કિંમતે જીત માટે ઉત્સુક છે.

બંગાળ વિધાનસભાનો વર્તમાન કાર્યકાળ 7 મે, 2026 ના રોજ સમાપ્ત થાય છે. બંગાળમાં કુલ 294 વિધાનસભા બેઠકો છે. 2021 ની ચૂંટણીમાં, ટીએમસીએ 213 બેઠકો જીતી હતી, જ્યારે ભાજપે ફક્ત 77 બેઠકો મેળવી હતી. મમતા બેનર્જી માટે, આ સત્તા જાળવી રાખવાની કસોટી છે, જ્યારે ડાબેરીઓ અને કોંગ્રેસ માટે, તે તેમના રાજકીય અસ્તિત્વને બચાવવાની કસોટી છે.

કોંગ્રેસ અને ડાબેરી પક્ષોના ભારે પરાજયથી ભાજપનો સૌથી મોટો પડકાર વધુ વકર્યો છે, જેમના મત તેના પોતાના કરતાં ટીએમસી તરફ વધુ ગયા છે. છેલ્લી બે ચૂંટણીઓમાં, ભાજપના મત હિસ્સામાં માત્ર 1.5 ટકાનો વધારો થયો હતો, જ્યારે તૃણમૂલ કોંગ્રેસે ત્રણ ટકાનો વધારો મેળવ્યો હતો. આમ છતાં, મમતા બેનર્જીના 15 વર્ષના શાસનને કારણે સત્તા વિરોધી લહેર છે, જેનો ભાજપ લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

તમિલનાડુમાં NDA ગઠબંધન અને સ્ટાલિન સરકારની કસોટી

દક્ષિણ ભારતમાં આવેલું તમિલનાડુ દેશનું એકમાત્ર રાજ્ય છે જ્યાં છેલ્લા છ દાયકામાં કોંગ્રેસ કે ભાજપે સરકાર બનાવી નથી. DMK અને AIADMK એ અહીંના રાજકીય પરિદૃશ્ય પર પ્રભુત્વ જમાવ્યું છે. આ વખતે, ભાજપ AIADMK સાથે જોડાણમાં છે, જ્યારે કોંગ્રેસ અને DMK જોડાણમાં છે. વધુમાં, સુપરસ્ટાર વિજયની પાર્ટી, TVK પણ મેદાનમાં છે, જે સ્પર્ધાને વધુ રસપ્રદ બનાવે છે.

તમિલનાડુ વિધાનસભાનો વર્તમાન કાર્યકાળ 10 મે, 2026 ના રોજ સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે. રાજ્યમાં કુલ 234 વિધાનસભા બેઠકો છે. 2021 માં, MK સ્ટાલિનના નેતૃત્વમાં DMK 133 બેઠકો જીતીને સત્તામાં પાછી આવી. DMK સાથે જોડાણમાં કોંગ્રેસ પણ 18 બેઠકો જીતવામાં સફળ રહી. રાજ્યમાં 10 વર્ષ સુધી સત્તા સંભાળનાર AIADMK ને ફક્ત 66 બેઠકો મળી. AIADMK સાથે જોડાણ કર્યા પછી, ભાજપે 4 બેઠકો જીતી.

2026 ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ઘણું બદલાયું છે. સ્ટાલિન પોતાની સરકાર જાળવી રાખવાની કસોટીનો સામનો કરી રહ્યા છે. ત્યારે AIADMK પણ પુનરાગમન માટે ઉત્સુક છે. તમિલનાડુ વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ ફક્ત NDA અને ઈન્ડિયા બ્લોક દ્વારા જ નહીં, પરંતુ ત્રીજા મોરચા દ્વારા પણ લડવામાં આવી રહી છે. તમિલ અભિનેતા થલાપતિ વિજયે પોતાની પાર્ટી, તમિલગા વેટ્ટી કઝગમની રચના કરી છે, જેનાથી DMK વિરુદ્ધ AIADMK વચ્ચે ત્રિકોણીય સ્પર્ધા બની છે. સુપરસ્ટાર કોનો ખેલ રમશે કે તોડશે તે સ્પષ્ટ નથી, જેના કારણે DMK અને AIADMK બંનેને હાઇ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યા છે.

કેરળ: છેલ્લા ગઢને બચાવવાનો ડાબેરીઓ સામે પડકાર

કેરળ દેશનું એકમાત્ર રાજ્ય છે જ્યાં ડાબેરીઓની હજુ પણ ડાબેરી સરકાર છે. અહીં સત્તા પરિવર્તનની લાંબા સમયથી ચાલતી પરંપરા રહી છે, પરંતુ 2021માં, ડાબેરી મોરચાએ સતત બીજી સરકાર બનાવીને ઇતિહાસ તોડ્યો. આ વખતે, ડાબેરીઓ સામે કેરળમાં પોતાનો રાજકીય ગઢ જાળવી રાખવાનો પડકાર છે, જ્યારે કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળનો યુડીએફ તેના દસ વર્ષના રાજકીય નિર્વાસનનો અંત લાવવા માટે પ્રયાસ કરી રહ્યો છે.

કોંગ્રેસ ગઠબંધન આ વખતે સત્તા વિરોધી ભાવનાને એક મુદ્દો ગણાવીને પુનરાગમન માટે જોરદાર પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ભાજપે કેરળમાં હજુ સુધી એક પણ વિધાનસભા બેઠક જીતી નથી. જોકે, તેણે 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં થ્રિસુર બેઠક અને ડિસેમ્બર 2025માં તિરુવનંતપુરમ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન કબજે કરીને પોતાની તાકાત દર્શાવી છે, જે યુડીએફ અને એલડીએફ બંને માટે પડકાર ઉભો કરે છે.

કેરળ વિધાનસભાનો વર્તમાન કાર્યકાળ 23 મે, 2026 ના રોજ સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે. યુડીએફને ડાબેરી મોરચા તરફથી પણ પડકારનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, જેણે કેરળમાં સતત બીજી વખત સત્તા જીતી છે. કેરળમાં સફળ ત્રીજી ટર્મ એક રેકોર્ડ બનાવશે, પરંતુ હાર દેશમાંથી ડાબેરીઓનો નાશ કરશે. કેરળની ચૂંટણી ડાબેરી નેતૃત્વવાળા એલડીએફ અને કોંગ્રેસના નેતૃત્વવાળા યુડીએફ ગઠબંધન વચ્ચે છે.

2021 ની ચૂંટણીમાં, એલડીએફ 99 બેઠકો સાથે સત્તા જાળવી રાખશે. આ વખતે, કોંગ્રેસ સત્તામાં પાછા ફરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. પ્રિયંકા ગાંધી કેરળના સાંસદ છે, અને રાહુલ ગાંધીના જમણા હાથ ગણાતા કેસી વેણુગોપાલ પણ કેરળના છે. પરિણામે, કોંગ્રેસ સત્તામાં આવવા માટે ઉત્સુક છે, જ્યારે ભાજપ તેના રાજકીય પાયાને વિસ્તૃત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.

ભાજપની હેટ્રિક અથવા આસામમાં કોંગ્રેસનું પુનરાગમન

ભાજપ આસામમાં 10 વર્ષથી સત્તામાં છે અને ત્રીજી ટર્મ માટે સત્તામાં પાછા ફરવા માટે તેના તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે. 2016માં ભાજપ પહેલી વાર આસામમાં સત્તામાં આવ્યું અને 2021માં ઇતિહાસ રચ્યો. કેરળની 16 બેઠકોવાળી વિધાનસભામાં ભાજપે 100 થી વધુ બેઠકો જીતવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. બાંગ્લાદેશી ઘૂસણખોરી, સરહદ સુરક્ષા અને આસામી ઓળખ અહીં મુખ્ય મુદ્દાઓ છે. ભાજપનો સામનો કરવા માટે કોંગ્રેસે આઠ પક્ષો સાથે જોડાણ કર્યું છે. કોંગ્રેસ તેના રાજકીય નિર્વાસનનો અંત લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

આસામ વિધાનસભાનો વર્તમાન કાર્યકાળ 20 મે, 2026 ના રોજ સમાપ્ત થાય છે. 2021ની આસામ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, ભાજપની આગેવાની હેઠળના NDA એ 126 માંથી 75 બેઠકો જીતીને સત્તા જાળવી રાખી. કોંગ્રેસના નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધને 50 બેઠકો જીતી હતી. આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંત બિસ્વા શર્મા છે, અને ભાજપે તેમને પોતાના ચહેરા તરીકે ચૂંટણી લડી છે.

આસામમાં ત્રીજા મોરચાનું નેતૃત્વ બદરુદ્દીન અજમલ કરી રહ્યા છે, જે એક મુસ્લિમ રાજકારણી છે. જો કે, ભાજપને તેના 10 વર્ષના શાસન પર થોડી નારાજગીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, જ્યારે કોંગ્રેસને નેતૃત્વની ચિંતાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. ભાજપ દ્વારા હિન્દુત્વનો ઉપયોગ કરવાથી આસામમાં સત્તામાં પાછા ફરવું કોંગ્રેસ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પડકાર બની ગયું છે.

એનડીએ વિરુદ્ધ પુડુચેરીમાં ભારત બ્લોક ફાઇટ

પુડુચેરી વિધાનસભાનો વર્તમાન કાર્યકાળ 15 જૂન, 2026 ના રોજ સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે. પુડુચેરીમાં દેશમાં સૌથી ઓછી બેઠકો છે. 2021 માં, AINRC-BJP ગઠબંધને કોંગ્રેસને સત્તા પરથી દૂર કર્યા પછી સરકાર બનાવી. એન. રંગાસામી મુખ્યમંત્રી બન્યા. આ પહેલી વાર હતું જ્યારે ભાજપે પુડુચેરીમાં સીધી સરકાર બનાવી હતી. આ વખતે, કોંગ્રેસ DMK સાથે જોડાણ કરીને સત્તામાં પાછા ફરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે અને સરકાર પતનના મુદ્દાને સત્તા વિરોધી ઝઘડામાં ફેરવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

2021 માં અગાઉની ચૂંટણીઓમાં, ઓલ-ઇન્ડિયા NR કોંગ્રેસ (ANRC) અને ભાજપ ગઠબંધને સરકાર બનાવી હતી, જેમાં 30 માંથી 16 બેઠકો જીતી હતી. ANRC એ 10 બેઠકો જીતી હતી અને BJP એ 6 બેઠકો જીતી હતી. તેનાથી વિપરીત, કોંગ્રેસને ફક્ત 2 બેઠકો મળી હતી. ANRCના સ્થાપક એન. રંગાસામી હાલમાં મુખ્યમંત્રી છે. આ વખતે, ફરી એકવાર NDA વિરુદ્ધ ઈન્ડિયા બ્લોક વચ્ચેની સ્પર્ધા છે. બંને પક્ષો પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે. ભાજપ ગઠબંધન સત્તા જાળવી રાખવા માટે લડી રહ્યું છે, જ્યારે કોંગ્રેસ પુનરાગમન માટે ઉત્સુક છે.