કેન્દ્ર J&K એલજીને સત્તા સાથે સશક્ત : વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ પહેલા એક મહત્વપૂર્ણ પગલું

એક દૂરગામી નિર્ણયમાં, નરેન્દ્ર મોદીની આગેવાની હેઠળની કેન્દ્ર સરકારે જમ્મુ અને કાશ્મીરના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર (LG) ને વધારાની સત્તાઓ આપી છે, જે દિલ્હીના LGને સોંપાયેલ સત્તાની જેમ છે.

આ પગલાને સંભવત વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં વહીવટી માળખાને મજબૂત કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલા તરીકે જોવામાં આવે છે.

ગૃહ મંત્રાલય (MHA) એ LGને વધુ સત્તાઓ આપવા માટે જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન અધિનિયમ, 2019 માં સુધારો કર્યો છે. અધિનિયમની કલમ 55 હેઠળ જારી કરાયેલી સૂચનાને રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ મંજૂરી આપી છે. સુધારા નવા નિયમો દાખલ કરે છે, જેમાં નિયમ 42A અને નિયમ 42Bનો સમાવેશ થાય છે, જે આદેશ આપે છે કે મુખ્ય ક્ષેત્રોને લગતી દરખાસ્તોને નાણા વિભાગની પૂર્વ મંજૂરીની આવશ્યકતા છે અને મુખ્ય સચિવ દ્વારા LGને રજૂ કરવી આવશ્યક છે.

 આ નિર્ણયને જમ્મુ અને કાશ્મીરના શાસનમાં એક મહત્વપૂર્ણ વિકાસ તરીકે જોવામાં આવે છે, જે ઓગસ્ટ 2019 માં કલમ 370 નાબૂદ થયા પછી એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે.

આ પગલાનો હેતુ વહીવટી પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત બનાવવા અને વિવિધ વિભાગો વચ્ચે વધુ સારી સંકલન સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. સુધારાઓની મુખ્ય જોગવાઈઓ જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન અધિનિયમ, 2019 માં સુધારા, નીચેની મુખ્ય જોગવાઈઓ રજૂ કરે છે: ·

 નિયમ 42A: પોલીસ, જાહેર વ્યવસ્થા, અખિલ ભારતીય સેવાઓ અને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી બ્યુરો સંબંધિત કોઈપણ દરખાસ્તને પૂર્વ મંજૂરીની જરૂર છે નાણા વિભાગના. આવી દરખાસ્તોને મુખ્ય સચિવ મારફત એલજી સમક્ષ રજૂ કર્યા વિના મંજૂર કે અસ્વીકાર કરવામાં આવશે નહીં. ·

નિયમ 42B: મંજુરી આપવા કે પાછી ખેંચી લેવા અથવા અપીલ દાખલ કરવા સહિતની કાર્યવાહી સંબંધિત કોઈપણ દરખાસ્ત મુખ્ય સચિવ દ્વારા એલજીને રજૂ કરવામાં આવશે.

આ પગલાની અસરો જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ પહેલા એલજીને ઉન્નત સત્તા સાથેના સશક્તિકરણને નોંધપાત્ર પગલા તરીકે જોવામાં આવે છે. આ પગલાથી કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના શાસન માટે દૂરગામી અસરો થવાની સંભાવના છે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે: 

વહીવટી પ્રક્રિયાઓને સુવ્યવસ્થિત કરવી · વિવિધ વિભાગો વચ્ચે બહેતર સંકલન · ઉન્નત જવાબદારી અને પારદર્શિતા · કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના બંધારણીય વડા તરીકે એલજીના કાર્યાલયને મજબૂત બનાવવું રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ આ પગલાથી જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં વિવિધ રાજકીય પક્ષો તરફથી પ્રતિક્રિયાઓ આવી છે.

જ્યારે કેટલાકે વહીવટી માળખાને મજબૂત કરવાના પગલા તરીકે આ નિર્ણયને આવકાર્યો છે, તો અન્ય લોકોએ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયાની અસરો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ઉન્નત સત્તા સાથે LGનું સશક્તિકરણ એ જમ્મુ અને કાશ્મીરના શાસનમાં નોંધપાત્ર વિકાસ છે.

આ પગલાનો હેતુ વહીવટી પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત બનાવવા અને વિવિધ વિભાગો વચ્ચે વધુ સારા સંકલનને સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. જેમ જેમ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ વિધાનસભાની ચૂંટણીની તૈયારી કરી રહ્યું છે, આ નિર્ણયથી જમ્મુ અને કાશ્મીરના રાજકીય લેન્ડસ્કેપ પર દૂરગામી અસરો થવાની સંભાવના છે.