કેન્દ્ર સરકારે દેશની સંસદીય રચનામાં મોટો ફેરફાર કરવાની દિશામાં પગલું ભર્યું છે. સરકારે સાંસદો સાથે &lsquo;બંધારણ (131મો સુધારો) બિલ, 2026&rsquo;ની નકલ શેર કરી છે, જેમાં લોકસભાની કુલ બેઠકોની મર્યાદા વધારીને 850 કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
 પ્રસ્તાવિત બિલ મુજબ, આગામી વસતી ગણતરીના આધારે લોકસભાની બેઠકોનું પુનઃનિર્ધારણ (સીમાંકન) કરવામાં આવશે. આ સાથે મહિલા અનામતના અસરકારક અમલીકરણ માટે જરૂરી વૈધાનિક માર્ગ પણ તૈયાર થશે. સરકારનું માનવું છે કે બદલાતી વસ્તી અને પ્રદેશીય સમીકરણોને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રતિનિધિત્વમાં સુધારો કરવો આવશ્યક છે.
 હાલમાં લોકસભાની કુલ બેઠકો 543 છે, જેમાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની બેઠકોનો સમાવેશ થાય છે. બંધારણ અને સીમાંકન પંચની હાલની વ્યવસ્થા હેઠળ આ માળખું વર્ષોથી સ્થિર રહ્યું છે. પરંતુ નવા બિલ દ્વારા લાંબા સમયથી અટકેલી સીમાંકન પ્રક્રિયાને ફરી ગતિ મળવાની શક્યતા છે. આ પ્રસ્તાવથી રાજ્યવાર બેઠકોના પુનર્વિતરણનો માર્ગ ખુલશે અને વધુ વસ્તી ધરાવતા રાજ્યોને વધારું પ્રતિનિધિત્વ મળવાની સંભાવના રહેશે. સાથે જ ભાષાકીય અને પ્રાદેશિક સંતુલનને ધ્યાનમાં રાખીને સંસદીય માળખું વધુ વિસ્તૃત અને વ્યવસ્થિત બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
 સરકાર દ્વારા બિલની નકલો સાંસદોને વહેંચવામાં આવી છે અને આગામી દિવસોમાં તેના પર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. આ નિર્ણયને દેશની લોકશાહી વ્યવસ્થામાં એક મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક ફેરફાર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.

મહિલા અનામત અમલ અને પ્રતિનિધિત્વ સંતુલન માટે મોટો બંધારણીય ફેરફાર

131મો બંધારણ સુધારો બિલ રજૂ

April 14, 2026 | 17:43 IST