અમેરિકાએ 5 ટેન્કર ઉડાવ્યા, ઈરાને તરત જ આપ્યો જવાબ! હવે દુનિયાની નજર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર

US-Iran War: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો સૈન્ય સંઘર્ષ વધુ ગંભીર બન્યો છે. અમેરિકન દળોએ ઈરાનના પાંચ ઓઈલ ટેન્કરને નિશાન બનાવ્યા બાદ ઈરાને જોર્ડનમાં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય મથક તરફ બેલિસ્ટિક મિસાઈલો છોડીને જવાબ આપ્યો હોવાના અહેવાલ છે. મધ્યપૂર્વમાં વધેલા અમેરિકા-ઈરાન તણાવની અસર હવે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય અને વૈશ્વિક બજારો પર પણ જોવા મળી રહી છે.

અમેરિકાએ 5 ઈરાની ઓઈલ ટેન્કર કેમ નિશાન બનાવ્યા?
અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)ના જણાવ્યા મુજબ, ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)એ છેલ્લા બે દિવસમાં અમેરિકન નૌકાદળના યુદ્ધજહાજને બે વખત બેલિસ્ટિક મિસાઈલથી નિશાન બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. અમેરિકન દળોના જણાવ્યા મુજબ, યુદ્ધજહાજ બંને હુમલામાં બચી ગયું અને પેટ્રોલિંગ ચાલુ રાખ્યું. આ હુમલામાં કોઈ અમેરિકન સૈનિક ઘાયલ થયો ન હતો. ત્યારબાદ અમેરિકાએ પાંચ ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કરને નિશાન બનાવ્યા. અહેવાલ મુજબ, આમાંથી ચાર ટેન્કર ઓમાનના અખાતમાં હતા, જ્યારે પાંચમું ટેન્કર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક ખાર્ગ આઈલેન્ડ પાસે હતું. અમેરિકન કાર્યવાહીથી ઈરાનની ઓઈલ નિકાસ અને સમુદ્રી વેપારને લઈને ચિંતા વધી છે.

ઈરાને જોર્ડનમાં અમેરિકન બેઝ પર મિસાઈલ હુમલો કર્યો
અમેરિકન કાર્યવાહી બાદ ઈરાને વળતો હુમલો કર્યો હોવાના અહેવાલ છે. ઈરાની સરકારી મીડિયાના જણાવ્યા મુજબ, IRGCએ જોર્ડનના અલ-અઝરાક વિસ્તારમાં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય મથકને નિશાન બનાવ્યું. જોર્ડનની સેનાના જણાવ્યા મુજબ, તેની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીએ 20 બેલિસ્ટિક મિસાઈલો સામે કાર્યવાહી કરી હતી, જેમાંથી 18 મિસાઈલોને હવામાં જ અટકાવવામાં આવી હતી. બાકીની બે મિસાઈલો નિર્જન વિસ્તારોમાં પડી હોવાના અહેવાલ છે. આ ઘટનામાં જાનહાનિ થઈ ન હોવાનું જોર્ડનના સત્તાવાળાઓએ જણાવ્યું છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ કેમ મહત્વનું છે?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઓઈલ ટ્રેડ રૂટમાંથી એક છે. મધ્યપૂર્વમાંથી પસાર થતી મોટી માત્રામાં ક્રૂડ ઓઈલની વૈશ્વિક સપ્લાય માટે આ જળમાર્ગ મહત્વપૂર્ણ છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધતા અહીંથી પસાર થતા ઓઈલ ટેન્કરોની સુરક્ષા અને વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા અંગે ચિંતા વધી છે.

તેલના ભાવ અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર શું અસર?
અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવની અસર આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલ માર્કેટ પર પડી શકે છે. અહેવાલ મુજબ, Brent crude oilનો ભાવ થોડા સમય માટે પ્રતિ બેરલ લગભગ 99.46 ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો. જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ઓઈલ ટેન્કરોની અવરજવર વધુ ખોરવાય તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે. તેની અસર ઈંધણના ભાવ, મોંઘવારી, પરિવહન ખર્ચ અને વૈશ્વિક વેપાર પર પડી શકે છે.

અમેરિકાએ ઈરાન પર આર્થિક દબાણ પણ વધાર્યું
સૈન્ય કાર્યવાહી ઉપરાંત અમેરિકાએ ઈરાનના ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલી અનેક કંપનીઓ અને સંસ્થાઓ સામે નવા પ્રતિબંધો પણ જાહેર કર્યા હોવાના અહેવાલ છે. આ પગલાનો હેતુ ઈરાન પર આર્થિક દબાણ વધારવાનો અને તેના આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારને વધુ મર્યાદિત કરવાનો છે.

શું અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ વધુ ભડકી શકે?
ઓઈલ ટેન્કર પર અમેરિકન કાર્યવાહી, ઈરાનનો મિસાઈલ જવાબ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતો તણાવ બંને દેશો વચ્ચેના સંઘર્ષને વધુ વિસ્તારી શકે છે. હવે સમગ્ર વિશ્વની નજર અમેરિકા અને ઈરાનની આગામી સૈન્ય તથા રાજદ્વારી કાર્યવાહી પર છે.