ટ્રમ્પે ભારત પરના ટેરિફ હટાવવાની જાહેરાત કરી

 અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત સાથેના વેપાર તણાવને ઘટાડવાના સંકેત આપ્યા છે અને જણાવ્યું છે કે ભારત પર લગાવેલા 50% ટેરિફ 30 નવેમ્બરે હટાવી દેવાશે. આ જાહેરાત ટ્રમ્પના તાજા નિવેદન પછી આવી છે, જેમાં તેમણે કહ્યું કે ભારતે અમેરિકન માલ પર ટેરિફ ઝુકવણી કરવાનું ઓફર કર્યું છે. ભારતના મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર કૃષ્ણમૂર્તિ વિ. સુબ્રમણ્યમે આને 'મોટો સંકેત' કહીને જણાવ્યું કે આથી ભારતના નિર્યાતને રાહત મળશે અને વેપાર વ્યવસ્થા મજબૂત બનશે. આ વિકાસ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપાર કરારની તરફ એક મહત્વનું પગલું માનવામાં આવે છે, જે ચીન સામેના આર્થિક મંચ પર પણ અસર કરશે.

મુખ્ય વિગતો

• ટેરિફ હટાવવાની જાહેરાત: ટ્રમ્પે 1 સપ્ટેમ્બરે ટ્રુથ સોશિયલ પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું કે ભારતે અમેરિકન માલ પર ટેરિફને શુન્ય કરવાનું ઓફર કર્યું છે. આ પછી, 30 નવેમ્બરથી ભારતીય નિર્યાત પરના 50% ટેરિફ (25% મુખ્ય + 25% રશિયન તેલ ખરીદીને કારણે) હટાવવામાં આવશે. આ નિર્ણય અમેરિકા-ભારત વેપાર વાટાઘાટોના 90 દિવસના કાર્યકાળ પછી આવ્યો છે.
• ભારતીય સલાહકારનો મોટો સંકેત: મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર સુબ્રમણ્યમે આજે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં કહ્યું, "આ એક મોટો સંકેત છે કે વેપાર વિવાદો હલ થઈ રહ્યા છે. ટેરિફ હટવાથી ભારતના જ્ઞાતિ, વસ્ત્ર, જૂતા અને રસાયણ જેવા ક્ષેત્રોને લાભ થશે, અને અમારું GDP 0.5% વધી શકે છે." તેમણે વધુ કહ્યું કે આથી ભારત અમેરિકા સાથેના વેપારને $500 બિલિયન સુધી લઈ જઈ શકે છે.
• ટેરિફની પૃષ્ઠભૂમિ: જુલાઈ 2025માં ટ્રમ્પે ભારત પર 25% ટેરિફ લગાવ્યા, અને ઓગસ્ટમાં રશિયન તેલ ખરીદીને કારણે વધુ 25% ઉમેર્યા, જેને 'રાષ્ટ્રીય કટોકટી' કહ્યા. આથી ભારતના $100 બિલિયનથી વધુ નિર્યાતને નુકસાન થયું, અને વિયેતનામ, બાંગ્લાદેશ જેવા દેશોને ફાયદો થયો.
• પ્રભાવિત ક્ષેત્રો: જ્ઞાતિ, વસ્ત્ર, જૂતા, ફર્નિચર અને ઔદ્યોગિક રસાયણો જેવા ક્ષેત્રોને 50% ટેરિફથી નુકસાન થયું હતું. હવે આ હટવાથી નાના-મધ્યમ વ્યવસાયોને રાહત મળશે, અને ભારતની 'સ્વાવલંબન' નીતિને મજબૂતી મળશે.

વેપાર વાટાઘાટોની પૃષ્ઠભૂમિ

ફેબ્રુઆરી 2025માં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની વ્હાઈટ હાઉસ મુલાકાત પછી વેપાર કરારની વાટાઘાટો ઝડપી બની હતી. જુલાઈમાં 25% ટેરિફ લગતાં વાટાઘાટો અટક્યા, પરંતુ ભારતે GST કટથી અને આવકવેરા સુધારણાથી અમેરિકને રાહત આપી. ટ્રમ્પે ભારતને 'ટેરિફ કિલર' કહ્યું હતું, પરંતુ હવે તેમનું નિવેદન સકારાત્મક છે. વિશ્લેષકો કહે છે કે આ ચીન સામેના અમેરિકા-ભારત જોડાણને મજબૂત કરશે, અને BRICS દેશો પર પણ અસર કરશે.

આર્થિક અસર અને આગળનો માર્ગ

ભારતના વેપાર મંત્રાલયે જણાવ્યું કે ટેરિફ હટવાથી 2026માં નિર્યાત 10% વધી શકે છે. પીએમ મોદીએ આજે કહ્યું, "આ વેપારી વિવાદોનું સમાધાન છે, અને આપણે સ્વાવલંબન સાથે વૈશ્વિક સહયોગ વધારીશું." વિપક્ષે સરકાર પર પ્રશંસા વરસાવી, પરંતુ વધુ વાટાઘાટોની માંગ કરી. આ કરારથી ભારતની અર્થવ્યવસ્થામાં વૃદ્ધિને બુસ્ટ મળશે, અને વૈશ્વિક વેપારમાં ભારતની સ્થિતિ મજબૂત થશે.

આ વિકાસ ભારત-અમેરિકા સંબંધોમાં નવી આશા જગાડે છે, અને વેપાર કરારની તરફ વધુ પગલાંની અપેક્ષા છે.