Syria Damascus Serial Blast: સીરિયાની રાજધાની દમાસ્કસમાં મંગળવારે 7 જુલાઈના રોજ એક તરફ ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન એક ઐતિહાસિક મુલાકાત માટે પહોંચ્યા હતા, તો બીજી તરફ આખું શહેર શ્રેણીબદ્ધ વિસ્ફોટોથી હચમચી ઉઠ્યું હતું. આ ઘટનાઓ ત્યારે બની હતી જ્યારે મેક્રોન સીરિયન રાષ્ટ્રપતિ અહેમદ અલ-શારા સાથે વાતચીત કરવા માટે રાષ્ટ્રપતિ મહેલની મુલાકાતે હતા. આ વિસ્ફોટોને કારણે સમગ્ર વિશ્વનું ધ્યાન સીરિયાની સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને ત્યાંની વર્તમાન રાજકીય સ્થિતિ પર કેન્દ્રિત થયું છે.
ઐતિહાસિક મુલાકાત અને સુરક્ષામાં મોટી ચૂક ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન સીરિયાની રાજધાની પહોંચ્યા તે ઘટના 2024 પછી સીરિયાના રાજકારણમાં એક સીમાચિહ્ન સમાન માનવામાં આવે છે. બશર અલ-અસદના પતન બાદ સીરિયામાં સત્તા પર આવેલા અહેમદ અલ-શારા સાથે મુલાકાત કરનાર મેક્રોન પ્રથમ મુખ્ય પશ્ચિમી નેતા છે. જોકે, તેમની આ મહત્વપૂર્ણ મુલાકાતની શરૂઆત જ વિસ્ફોટોના પડઘા સાથે થઈ હતી. રાષ્ટ્રપતિ મેક્રોન જ્યાં રોકાયા હતા તે ફોર સીઝન્સ હોટેલની આસપાસના વિસ્તારોમાં વિસ્ફોટો થયા હતા. મળેલી માહિતી મુજબ મેક્રોન હોટેલ છોડ્યાના માત્ર 25 મિનિટ બાદ જ આ વિસ્તારમાં વિસ્ફોટ થયો હતો. આ ઘટનાએ સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.
3 લોકોના મોત, 18 લોકો ઘાયલ દમાસ્કસમાં થયેલા આ શ્રેણીબદ્ધ વિસ્ફોટોમાં અત્યાર સુધી 3 લોકોના મોત અને 18 લોકો ઘાયલ થયા હોવાના અહેવાલ છે. સીરિયન મીડિયાના જણાવ્યા અનુસાર, મધ્ય દમાસ્કસમાં એક પછી એક 4 શક્તિશાળી વિસ્ફોટો થયા હતા. પ્રથમ વિસ્ફોટ મેક્રોનનો કાફલો રાષ્ટ્રપતિ મહેલ તરફ રવાના થયો તે પછી તરત જ થયો હતો. વિસ્ફોટ પછી કચરાપેટીમાંથી આગની જ્વાળાઓ નીકળતી જોવા મળી હતી અને કાળા ધુમાડાના ગોટેગોટા આકાશમાં છવાઈ ગયા હતા. બીજો વિસ્ફોટ થોડા મીટર દૂર એક એમ્બ્યુલન્સની બાજુમાં થયો હતો, જ્યાં લગભગ 2 ડઝન લોકો એકત્ર થયા હતા. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં રસ્તા પર સળગતા વાહનો અને લોહીના ડાઘ સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે, જે ઘટનાની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
અગાઉના વિસ્ફોટનો ભયાનક ઈતિહાસ આ કોઈ એકલી ઘટના નથી. થોડા દિવસો પહેલા જ, 2 જુલાઈના રોજ, દમાસ્કસના જસ્ટિસ પેલેસથી લગભગ 70 મીટર દૂર હિજાઝ વિસ્તારમાં અલ-નાસર સ્ટ્રીટ પર આવેલા એક કાફેમાં પ્રચંડ વિસ્ફોટ થયો હતો. આ વિસ્ફોટમાં 9 લોકોના મોત થયા હતા અને 20 લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. સીરિયન ગૃહ મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, આ વિસ્ફોટમાં લગભગ 1 કિલોગ્રામ વજનના IEDનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં ઘાતક ધાતુના ટુકડાઓ ભરવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટનાઓને જોતા લાગે છે કે રાજધાની દમાસ્કસ સતત અરાજકતા ફેલાવવા માંગતા તત્વોના નિશાન પર છે.
મેક્રોનનો ઉદ્દેશ્ય અને સીરિયાનું ભવિષ્ય આટલા જોખમી વાતાવરણ છતાં, ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ મેક્રોને પોતાની મુલાકાત રદ કરી નથી. તેમનું કાર્યાલય સ્પષ્ટ કરે છે કે રાષ્ટ્રપતિ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને તેમની બેઠકો નિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ ચાલુ છે. મેક્રોન આ મુલાકાત દ્વારા સીરિયામાં આર્થિક રોકાણ, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને વ્યાપારી સહયોગ માટે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવા માંગે છે. 14 વર્ષના લાંબા યુદ્ધ પછી સીરિયાનું માળખાકીય માળખું સંપૂર્ણપણે બરબાદ થઈ ગયું છે, અને દેશને ફરીથી બેઠો કરવા માટે વિદેશી રોકાણની સખત જરૂર છે. મેક્રોન યુરોપ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને સીરિયા પરના આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવા માટે મનાવવાના પ્રયાસોમાં અગ્રેસર રહ્યા છે.
રાષ્ટ્રપતિ અહેમદ અલ-શારા માટે આ મુલાકાતની મહત્વતા રાષ્ટ્રપતિ અહેમદ અલ-શારા, જેઓ 2024 માં બશર અલ-અસદના પદભ્રષ્ટ થયા બાદ સત્તામાં આવ્યા હતા, તેમના માટે આ મુલાકાત જીવન-મરણનો પ્રશ્ન છે. અલ-શારાનો ભૂતકાળ અલ-કાયદા સાથે જોડાયેલા હયાત તહરિર અલ-શામ જૂથ સાથે રહ્યો છે, જેના કારણે પશ્ચિમી દેશો હજુ પણ તેમના પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ કરતા ખચકાય છે. પોતાની છબી સુધારવા અને દેશમાં સંપૂર્ણ નિયંત્રણ સ્થાપિત કરવા માટે તેઓ પશ્ચિમી સરકારોનો ટેકો મેળવવા મથી રહ્યા છે. આ બોમ્બ વિસ્ફોટો તેમના શાસનની સ્થિરતા અને સુરક્ષા દાવાઓ પર મોટો ફટકો છે. તેઓ દેશમાં લઘુમતીઓનો વિશ્વાસ જીતવા અને રાજકીય તેમજ આર્થિક સુધારાનું વચન આપી રહ્યા છે, પરંતુ વધતી જતી આ હિંસા તેમની આ યોજનાઓ માટે અવરોધ સાબિત થઈ રહી છે.
મેક્રોનનો સંદેશ અને ફ્રાન્સની પ્રતિબદ્ધતા વિસ્ફોટો વચ્ચે પણ મેક્રોને સોશિયલ મીડિયા પર એક મજબૂત નિવેદન જારી કર્યું હતું. તેમણે X પર લખ્યું, "મારી યાત્રા ચાલુ છે. સીરિયન મહિલાઓ અને પુરુષોના સંપૂર્ણ સાર્વભૌમ, સુરક્ષિત, બહુલવાદી અને સંયુક્ત સીરિયામાં રહેવાના સપનાને કોઈ દબાવી શકતું નથી. આજે સવારે મેં સીરિયાને તેની બધી વિવિધતામાં જોયું. મેં ગૌરવ, હિંમત અને નિશ્ચય જોયો." મેક્રોનની આ ટિપ્પણી સીરિયન પ્રજાને આશા આપવા માટે છે, પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે શું તેઓ આ અશાંતિને ડામી શકશે? દમાસ્કસ પહોંચતા તેમનું સ્વાગત સીરિયન વિદેશ મંત્રી અસદ અલ-શિબાની દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જે સીરિયા અને ફ્રાન્સ વચ્ચેના નવા રાજદ્વારી સંબંધોનો આરંભ માનવામાં આવે છે.
લગભગ અડધા મિલિયન લોકોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા સીરિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં અત્યાર સુધીમાં લગભગ અડધા મિલિયન લોકોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા છે અને લાખો લોકો વિસ્થાપિત થયા છે. જોકે, સત્તા પરિવર્તન બાદ રાજધાની દમાસ્કસ પ્રમાણમાં શાંત રહી હતી, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં થયેલા વિસ્ફોટોએ સાબિત કરી દીધું છે કે દેશમાં સ્થિરતા હજુ પણ દૂરનું સપનું છે. સીરિયાની નવી સરકાર વિવિધ જૂથો સાથે સતત સંઘર્ષ કરી રહી છે અને દેશભરમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. તપાસ એજન્સીઓ વિસ્ફોટના કારણો અને જવાબદારોને શોધવા માટે તપાસ કરી રહી છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ પણ સંગઠને આ હુમલાઓની જવાબદારી સ્વીકારી નથી.
પરિસ્થિતિ પર દુનિયાની ચાંપતી નજર આ ઘટનાઓએ દુનિયાને ફરી એકવાર વિચારતા કરી દીધી છે. એક તરફ મેક્રોન જેવા પશ્ચિમી નેતાઓ સીરિયાને ફરીથી આધુનિક વિશ્વના મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવવા અને આર્થિક સ્થિરતા લાવવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ આતંકવાદી તત્વો આ પ્રયાસોને નિષ્ફળ બનાવવા માટે હિંસાનો માર્ગ અપનાવી રહ્યા છે. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિની આ મુલાકાત માત્ર આર્થિક કરારો પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે સીરિયાના રાજકીય ભાવિ માટે પણ નિર્ણાયક છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે રાષ્ટ્રપતિ અલ-શારા આ સુરક્ષા પડકારોને કેવી રીતે ઝીલે છે અને શું તેઓ પશ્ચિમી દેશો સાથેના સંબંધોને મજબૂત કરીને દેશને શાંતિના માર્ગે લઈ જઈ શકે છે કે નહીં. દુનિયા આ પરિસ્થિતિ પર ચાંપતી નજર રાખી રહી છે અને આગામી કલાકો કે દિવસોમાં વધુ માહિતી બહાર આવવાની અપેક્ષા છે.

સિરિયલ બ્લાસ્ટથી હચમચી ઉઠ્યું દમાસ્કસ, 3 ના મોત, 18 ઘાયલ

July 7, 2026 | 17:59 IST