Explainer : માર્ક કાર્ને PM બન્યા, ભારત અને કેનેડા માટે શું બદલાશે?

કેનેડાની શાસક લિબરલ પાર્ટીએ બેંક ઓફ કેનેડાના ભૂતપૂર્વ વડા માર્ક કાર્નેને પોતાના નેતા તરીકે ચૂંટ્યા છે અને હવે તેઓ દેશના નવા PM બનશે. આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે જ્યારે કેનેડાને US રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તરફથી 'ટેરિફ વોર' અને જોડાણની ધમકીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. કાર્ને (59) PM જસ્ટિન ટ્રુડોનું સ્થાન લેશે, જેમણે જાન્યુઆરીમાં રાજીનામું આપવાની જાહેરાત કરી હતી. 

કેનેડા પડકારોથી ઘેરાયેલું છે...

કેનેડા હાલમાં ઘણા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે જેમાં ખોરાક અને રહેઠાણના વધતા ભાવ અને ઇમિગ્રેશન સમસ્યાઓનો સમાવેશ થાય છે. હવે, માર્ક કાર્ને કેનેડાની બાગડોર સંભાળતા જ કેવા પ્રકારના ફેરફારો જોવા મળશે તે ટૂંક સમયમાં સ્પષ્ટ થઈ જશે. જોકે, કાર્ને પહેલાથી જ અમેરિકા અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સામે કડક વલણ અપનાવી રહ્યા હોય તેવું લાગે છે. અમે તમને જણાવીશું કે માર્ક કાર્નેએ અમેરિકા અને ટ્રમ્પ વિશે શું કહ્યું છે અને સાથે જ અમે એ પણ જોઈશું કે કાર્નેનું કેનેડાના PM પદ પર આવવું ભારત માટે કેટલું મહત્વપૂર્ણ છે. ચાલો જોઈએ કે ભારત અંગે કાર્નેનું વલણ જસ્ટિન ટ્રુડોથી કેટલું અલગ હોઈ શકે છે.

ભારત-કેનેડા સંબંધો માટે એક નવી શરૂઆત?

સૌ પ્રથમ ભારત વિશે વાત કરીએ. માર્ક કાર્નેના PM બનવાથી ભારત અને કેનેડા વચ્ચેના સંબંધોમાં નવી દિશા મળી શકે છે. PM તરીકે ચૂંટાયા પહેલા પણ કાર્ને ભારત સાથે સંબંધો સુધારવાની વાત કરી ચૂક્યા છે. કાર્નેએ તાજેતરમાં કહ્યું હતું કે, જો તેઓ PM બનશે તો તેઓ ભારત સાથે વેપાર સંબંધો મજબૂત બનાવશે. હવે આવી સ્થિતિમાં સંદેશ સ્પષ્ટ છે કે કેનેડામાં સત્તા પરિવર્તન પછી, ભારત સાથેના તેના સંબંધો સામાન્ય બનશે અને સુધારા તરફ આગળ વધશે. ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં, તત્કાલીન PM જસ્ટિન ટ્રુડોએ ખાલિસ્તાની આતંકવાદી હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યામાં ભારતીય એજન્ટોની 'સંભવિત' સંડોવણીનો આરોપ લગાવ્યો હતો. ટ્રુડોના આ વલણ બાદ ભારત અને કેનેડા વચ્ચેના સંબંધોમાં ખટાશ આવી ગઈ છે.

કાર્ને ભારતની અર્થવ્યવસ્થાથી પરિચિત છે...

ભારતીય અર્થતંત્ર સાથે કાર્નેની પરિચિતતા તેમના પક્ષમાં કામ કરી શકે છે. આ વર્ષે જાન્યુઆરી સુધી, કાર્ને બ્રુકફિલ્ડ એસેટ મેનેજમેન્ટના બોર્ડના ચેરમેન હતા, જે એક એવી કંપની છે જેણે ભારતમાં રિયલ એસ્ટેટ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રિન્યુએબલ એનર્જી જેવા ક્ષેત્રોમાં લગભગ $30 બિલિયનનું રોકાણ કર્યું છે. હવે આવી સ્થિતિમાં, કાર્ને સારી રીતે જાણે છે કે ભારત અર્થતંત્રની દ્રષ્ટિએ ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યું છે અને વ્યાપારિક સંબંધોને મજબૂત બનાવવા એ બંને દેશોના હિતમાં છે.

શું કેનેડા આર્થિક પડકારોમાંથી બહાર આવશે?

ભારત પછી, ચાલો અમેરિકા વિશે વાત કરીએ અને માર્ક કાર્ને વિશે પણ જાણીએ. કાર્ને બેંક ઓફ કેનેડાના ભૂતપૂર્વ વડા છે અને બેંક ઓફ ઈંગ્લેન્ડમાં પણ મહત્વપૂર્ણ હોદ્દાઓ પર સેવા આપી ચૂક્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ મહત્વપૂર્ણ હોદ્દાઓને કારણે તેઓ દેશને આર્થિક પડકારોમાંથી બહાર કાઢી શકશે. ખાસ વાત એ છે કે તેમની પાસે હાઉસ ઓફ કોમન્સ એટલે કે કેનેડાની સંસદમાં કોઈ બેઠક નથી; ધ્યાનમાં લો કે તેઓ સાંસદ નથી. કાર્ને કેનેડિયન ઇતિહાસમાં હાઉસ ઓફ કોમન્સમાં બેઠક વગરના બીજા PM બનશે.

અમેરિકાને કાર્નેનો જવાબ...

માર્ક કાર્નેએ તાજેતરમાં અમેરિકાને આડેહાથ લેતા કહ્યું હતું કે કોઈ આપણી અર્થવ્યવસ્થાને નબળી પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, જેમ આપણે જાણીએ છીએ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમારા ઉત્પાદનો, અમે વેચતા માલ અને અમારા આજીવિકાના સાધનો પર અન્યાયી ટેરિફ લાદ્યા છે. તે કેનેડિયન પરિવારો, કામદારો અને વ્યવસાયો પર હુમલો કરી રહ્યો છે પરંતુ અમે તેને સફળ થવા દઈ શકીએ નહીં. 

'કેનેડા અમેરિકાનો ભાગ નહીં રહે'

કાર્નેએ એમ પણ કહ્યું કે, જ્યાં સુધી અમેરિકા આમ કરવાનું ચાલુ રાખશે ત્યાં સુધી કેનેડા પ્રતિશોધાત્મક ટેરિફ લાદવાનું ચાલુ રાખશે. તેમણે કહ્યું હતું કે, અમે આ લડાઈ શરૂ કરી નથી પરંતુ જ્યારે કોઈ હેરાન કરે છે, ત્યારે કેનેડાના લોકો તેમને એકલા છોડતા નથી. કાર્નેએ એમ પણ કહ્યું કે અમેરિકનો આપણા સંસાધનો, આપણું પાણી, આપણી જમીન, આપણો દેશ ઇચ્છે છે. જરા વિચારો. જો તેઓ સફળ થશે, તો તેઓ આપણી જીવનશૈલીનો નાશ કરશે. "યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કેનેડા નથી, અને કેનેડા ક્યારેય કોઈપણ રીતે, આકાર કે સ્વરૂપમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનો ભાગ રહેશે નહીં."

કાર્નેના નેતૃત્વની કસોટી થઈ...

બીજી એક વાત જોવા જેવી છે કે, કેનેડામાં આ વર્ષે ઓક્ટોબરમાં સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. આવી સ્થિતિમાં, આ કાર્નેના નેતૃત્વની પણ કસોટી છે. શું તે ભારત સાથેના સંબંધો સુધારી શકશે? શું તે ટ્રમ્પ સામે ટકી શકશે? આગામી થોડા મહિનાઓ માર્ક કાર્નેનું રાજકીય ભવિષ્ય નક્કી કરશે.