Explainer : મલાલા યુસુફઝઈ પરત ફરી - 3 કલાક, 13 વર્ષ અને એક અનોખી સફર...

પાકિસ્તાનની પ્રથમ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતા મલાલા યુસુફઝઈ લગભગ 13 વર્ષ પછી પહેલી વાર પોતાના વતન પહોંચી. આટલા લાંબા સમય પછી પોતાના 'ઘરે' પહોંચેલી મલાલા ત્યાં ફક્ત 3 કલાક જ વિતાવી શકી. યુસુફઝાઈ માત્ર 15 વર્ષની સ્કૂલ ગર્લ હતી જ્યારે તે અફઘાન સરહદ નજીક દૂરના સ્વાત ખીણમાં બસમાં ચઢી રહી હતી ત્યારે તેહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાનના આતંકવાદીઓએ તેના માથામાં ગોળી મારી દીધી હતી. ત્યારથી તે ક્યારેક ક્યારેક પાકિસ્તાનની મુલાકાત લેતી આવી છે, પરંતુ હુમલા પછી બ્રિટનમાં બેઝ સ્થાપ્યા પછી આ પહેલી વાર હતું જ્યારે તે શાંગલામાં તેના પૂર્વજોના ઘરે પાછી ફરી હતી.

મલાલાએ તેના પૂર્વજોની કબરો પર જઈને પ્રાર્થના કરી...

મલાલા બુધવારે પાકિસ્તાનના અશાંત ઉત્તરપશ્ચિમ ખૈબર-પખ્તુનખ્વા પ્રાંતમાં સ્થિત તેના વતન પહોંચી અને પરિવારના સભ્યોને મળી. અહેવાલો અનુસાર, મલાલા હેલિકોપ્ટર દ્વારા ખૈબર-પખ્તુનખ્વાના શાંગલા જિલ્લાના બરકાના પહોંચી, જ્યાં તે તેના કાકા રમઝાનને મળી અને તે કબ્રસ્તાનની પણ મુલાકાત લીધી જ્યાં તેના પૂર્વજોને દફનાવવામાં આવ્યા હતા. રમઝાનને હૃદયની તકલીફ બાદ તાજેતરમાં ઇસ્લામાબાદમાં સર્જરી કરાવવામાં આવી હતી. સ્થાનિક કરોરા પોલીસ સ્ટેશનના સ્ટેશન હાઉસ ઓફિસર અમજદ આલમ ખાને જણાવ્યું હતું કે મલાલા સાથે તેના પિતા ઝિયાઉદ્દીન યુસુફઝાઈ અને પતિ આસીર મલિક પણ હતા. મલાલા અને મલિકના લગ્ન 2021 માં થયા હતા.

ઘણા વર્ષો પછી મલાલા તેની દાદીના ઘરે પહોંચી...

આલમ ખાને જણાવ્યું હતું કે, મલાલાએ શાંગલા જિલ્લાની લગભગ એક હજાર છોકરીઓને મફત શિક્ષણ આપવા માટે 2018 માં સ્થાપિત શાળા અને કોલેજની પણ મુલાકાત લીધી હતી. અગાઉ, શાંગલા જિલ્લામાં છોકરીઓ માટે કોઈ સરકારી કોલેજ નહોતી. પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જે કહ્યું, 'મલાલાએ વર્ગોનું નિરીક્ષણ કર્યું, વિદ્યાર્થીઓને મળ્યા અને તેમને તેમના અભ્યાસ અને ભવિષ્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા અપીલ કરી.' તેમણે કહ્યું કે મલાલા ફંડ કોલેજમાં મફત ઉચ્ચ ગુણવત્તાનું શિક્ષણ સુનિશ્ચિત કરશે. મલાલા તેની દાદીના ઘરે પણ ગઈ.

જાન્યુઆરી 2025 માં મલાલા પણ પાકિસ્તાન આવી હતી...

આ પ્રસંગે શિક્ષણ કાર્યકર્તા શહેઝાદ રોય પણ હાજર હતા, જેઓ જિંદગી ટ્રસ્ટ હેઠળ શાંગલા ગર્લ્સ સ્કૂલ અને કોલેજ ચલાવે છે. રોયે મલાલાને કોલેજ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી સુવિધાઓ વિશે જણાવ્યું. મલાલા પોતાના વતનમાં માત્ર 3 કલાક વિતાવ્યા પછી ઇસ્લામાબાદ પાછી ફરી. પાકિસ્તાની તાલિબાન દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલા પછી મલાલાની પાકિસ્તાનની પહેલી મુલાકાત 2018 માં હતી. ત્યારબાદ તેણીએ 2022 માં પૂર પીડિતોને મળવા માટે પાકિસ્તાનની મુલાકાત લીધી. મલાલાએ આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં મુસ્લિમ સમુદાયોમાં છોકરીઓના શિક્ષણ પર ઇસ્લામાબાદમાં આયોજિત આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદમાં ભાગ લેવા માટે પાકિસ્તાનની મુલાકાત પણ લીધી હતી.

મલાલાને 'ઘરે' પહોંચવામાં આટલો સમય કેમ લાગ્યો?

પાકિસ્તાની તાલિબાન છોકરીઓના શિક્ષણનો સખત વિરોધ કરે છે અને આ જ કારણ છે કે તેના આતંકવાદીઓએ મલાલાને શાળાએ જતી વખતે ગોળી મારી દીધી હતી. આ ઘટના પછી, તે એક શિક્ષણ કાર્યકર્તા બની ગઈ અને 17 વર્ષની ઉંમરે, વિશ્વની સૌથી નાની ઉંમરની નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતા બની. મલાલાને હજુ પણ પહેલાની જેમ તાલિબાનના ખતરાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે અને એવું માનવામાં આવે છે કે તે હજુ પણ આતંકવાદી જૂથના નિશાના પર છે. આ જ કારણ છે કે મલાલા ભાગ્યે જ પાકિસ્તાન જાય છે અને 13 વર્ષ પછી પોતાના વતન પહોંચી છે. આ વખતે પણ મલાલાની મુલાકાતના સમાચાર ગુપ્ત રાખવામાં આવ્યા હતા અને સમગ્ર વિસ્તારને સીલ કરી દેવામાં આવ્યો હતો.