ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધવિરામની પરિસ્થિતિ વચ્ચે હવે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં નવો વળાંક આવ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ચાલી રહેલા યુદ્ધવિરામ વચ્ચે પાકિસ્તાનમાં યોજાયેલી બંને દેશોની બેઠક કોઈ પરિણામ વગર સમાપ્ત થઈ છે. આ દરમિયાન કેનેડાએ અમેરિકા સામે એક મહત્વપૂર્ણ અને આર્થિક રીતે અસરકારક નિર્ણય લીધો છે, જેને ટ્રમ્પ માટે મોટો રાજકીય અને આર્થિક ઝટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ જાહેરાત કરી છે કે હવે દેશ તેના સંરક્ષણ બજેટનો લગભગ 70 ટકા હિસ્સો અમેરિકન ડિફેન્સ કંપનીઓ પર ખર્ચ કરશે નહીં. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ કેનેડાની અમેરિકા પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો અને સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉદ્યોગને મજબૂત બનાવવાનો છે.
કેનેડાનો સ્વતંત્ર સંરક્ષણ નીતિ તરફ વળાંક
વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ની અનુસાર, લાંબા સમયથી કેનેડા તેના સંરક્ષણ સાધનો, હથિયારો અને ટેકનોલોજી માટે અમેરિકન કંપનીઓ પર આધાર રાખતું આવ્યું છે. પરંતુ હવે આ સ્થિતિ બદલાશે. કેનેડા પોતાના સ્થાનિક ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન આપીને આત્મનિર્ભર બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.
આ નિર્ણય હેઠળ કેનેડા હવે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં કરવામાં આવતી મોટી ખરીદીમાં સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રાથમિકતા આપશે. સરકારનું માનવું છે કે આ પગલાથી દેશમાં રોજગારીમાં વધારો થશે અને ટેક્નોલોજીકલ ક્ષમતા પણ મજબૂત બનશે.
અમેરિકાને આર્થિક નુકસાનની આશંકા
કેનેડાનો આ નિર્ણય અમેરિકા માટે આર્થિક રીતે મહત્વપૂર્ણ ફટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે. કારણ કે કેનેડા લાંબા સમયથી અમેરિકન હથિયાર અને ડિફેન્સ સિસ્ટમનો મોટો ગ્રાહક રહ્યો છે. હવે જો આ ખર્ચમાં ઘટાડો થાય છે તો અમેરિકન ડિફેન્સ કંપનીઓને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે.
આ પગલાને રાજકીય રીતે પણ મહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવી રહ્યું છે કારણ કે અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે ડિફેન્સ સહયોગ લાંબા સમયથી મજબૂત રહ્યો છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ નિર્ણય ઉત્તર અમેરિકાના રક્ષણ સમીકરણોને અસર કરી શકે છે.
વૈશ્વિક રક્ષણ નેટવર્ક પર અસર
હાલમાં અમેરિકા વિશ્વના ઘણા દેશોને સૈન્ય સહાય અને હથિયારો પૂરા પાડે છે. યુક્રેનને અંદાજે 175 અબજ ડોલરની સહાય મળી છે, જ્યારે ઈઝરાયલ અને અન્ય દેશો પણ મોટા પ્રમાણમાં અમેરિકન હથિયારો પર આધાર રાખે છે.
જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, જર્મની અને ઘણા NATO દેશો પણ અમેરિકા સાથે સંરક્ષણ સમજૂતી હેઠળ આર્થિક ફાળો આપે છે. આ પરિસ્થિતિમાં કેનેડાનો નિર્ણય વૈશ્વિક રક્ષણ નીતિમાં બદલાવનું સંકેત આપી રહ્યો છે.
સ્થાનિક ઉદ્યોગને મજબૂત કરવાની યોજના
કેનેડા હવે તેના સંરક્ષણ બજેટનો મોટો ભાગ સ્થાનિક ઉત્પાદન અને ટેક્નોલોજી વિકાસ પર ખર્ચશે. સરકારનું કહેવું છે કે અગાઉ વિદેશી કંપનીઓ પર નિર્ભરતા કારણે દેશની સૈન્ય ક્ષમતા મર્યાદિત રહી હતી. હવે સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારવાથી દેશની રક્ષણ ક્ષમતા મજબૂત થશે.
આ ઉપરાંત, આ નિર્ણયને રોજગારી વધારવા અને અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવા માટેનું મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં નવો વળાંક
ઈરાન-અમેરિકા તણાવ, યુદ્ધવિરામની સ્થિતિ અને હવે કેનેડાનો આ નિર્ણય મળીને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં નવી સ્થિતિ સર્જી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવનારા સમયમાં અમેરિકા સાથેના અનેક દેશોના સંબંધોમાં ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.
કેનેડાનો આ નિર્ણય માત્ર આર્થિક નહીં પરંતુ રાજકીય દ્રષ્ટિએ પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે, જે વૈશ્વિક શક્તિ સંતુલનમાં અસર કરી શકે છે.

ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધવિરામ વચ્ચે કેનેડાનો મોટો નિર્ણય

અમેરિકાને મોટો આર્થિક ઝટકો, સંરક્ષણ બજેટમાં બદલાવથી વૈશ્વિક સમીકરણોમાં હલચલ

April 13, 2026 | 17:36 IST