Hormuz Strait Drone Attack: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક વેપારી જહાજો પર સતત થઈ રહેલા હુમલાઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સુરક્ષા અને વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા અંગે ચિંતા વધારી છે. ઓમાનના સોહાર બંદર નજીક નિકારાગુઆના ધ્વજવાળા ટેન્કર MT Petro Dolphin પર ડ્રોન હુમલો થયો હતો. જહાજમાં સવાર 11 ભારતીય નાવિકોમાંથી નવને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે, જ્યારે બે નાવિકો હજુ લાપતા છે. તેમની શોધખોળ માટે ભારતીય અધિકારીઓ સ્થાનિક એજન્સીઓ સાથે સંકલન કરી રહ્યા છે.
ત્રણ દિવસમાં ભારતીય ક્રૂ ધરાવતા ત્રણ જહાજો પર હુમલા
9 થી 11 ઓક્ટોબર દરમિયાન ખાડી વિસ્તારમાં ભારતીય નાવિકો ધરાવતા ત્રણ વેપારી જહાજો પર હુમલાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. આ ઘટનાઓએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને આસપાસના દરિયાઈ માર્ગો પર જહાજોની સુરક્ષાને લઈને ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. કેન્દ્રીય બંદરો, જહાજ અને જળમાર્ગ મંત્રી સર્વાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું કે સરકાર લાપતા નાવિકોને શોધવા માટે શક્ય તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે. મસ્કટમાં આવેલું ભારતીય દૂતાવાસ પણ ઓમાનના સંબંધિત અધિકારીઓના સંપર્કમાં છે. જોકે, MT Petro Dolphin પરના હુમલા પાછળ કોણ જવાબદાર છે તે અંગે હજુ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા થઈ નથી.
MT Valthera પર હુમલા બાદ જહાજમાં આગ
11 ઓક્ટોબરે માર્શલ આઇલેન્ડ્સના ધ્વજવાળા ટેન્કર MT Valthera પર પણ હુમલો થયો હતો. અહેવાલો અનુસાર, ડ્રોન અથવા મિસાઇલ જેવા પ્રક્ષેપકથી થયેલા હુમલા બાદ જહાજમાં આગ લાગી હતી. જહાજમાં સવાર તમામ 11 ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત હોવાનું જણાવાયું છે. આ પહેલાં 9 ઓક્ટોબરે શારજાહ નજીક પનામાના ધ્વજવાળા કાચા તેલના ટેન્કર MT Gem No. 2 પર ડ્રોન હુમલો થયાનો અહેવાલ સામે આવ્યો હતો. આ જહાજમાં 22 ભારતીય નાવિકો સવાર હતા. ત્રણેય ઘટનાઓ પાછળ એક જ પક્ષ જવાબદાર છે કે નહીં, તેની પુષ્ટિ થઈ નથી.
ભારતે હુમલા રોકવાની માગ કરી
ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે વેપારી જહાજો પરના હુમલાઓની નિંદા કરીને તમામ સંબંધિત પક્ષોને તણાવ ઘટાડવા અને નાવિકો તથા નાગરિક સ્થળોની સુરક્ષા જાળવવા અપીલ કરી છે. ભારતે આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ માર્ગો પર વેપાર સુરક્ષિત અને અવિરત ચાલુ રહે તે માટે વાતચીત અને કૂટનીતિ પર ભાર મૂક્યો છે.
વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે હોર્મુઝ શા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર્શિયન ગલ્ફને ઓમાનના અખાત સાથે જોડતો વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ છે. મધ્ય પૂર્વમાંથી વિશ્વના બજારો સુધી ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસ પહોંચાડવામાં તેની મહત્ત્વની ભૂમિકા છે. અહીં જહાજોની અવરજવર ખોરવાય તો તેલના ભાવ, શિપિંગ વીમા અને આંતરરાષ્ટ્રીય માલપરિવહન ખર્ચ પર દબાણ વધી શકે છે. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, 2025માં ભારતમાં 3.20 લાખથી વધુ સક્રિય નાવિકો હતા. તેથી દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષા ભારત માટે માનવીય અને આર્થિક બંને દૃષ્ટિએ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. હાલ બે લાપતા ભારતીય નાવિકોની શોધખોળ અને વેપારી જહાજોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા છે.