EthiopiaVolcano :12 હજારવર્ષ બાદ જ્વાળામુખી ફાટ્યો

ઇથોપિયાના અફાર પ્રદેશમાં આવેલા હેલી ગુબ્બી (Hayli Gubbi) જ્વાળામુખીનો 23 નવેમ્બરે ભીષણ વિસ્ફોટ થયો હતો. આ વિસ્ફોટ એટલો પ્રચંડ હતો કે તેની રાખ અને સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ (SO₂)નું વાદળું આકાશમાં 14 કિલોમીટર (46,000 ફૂટ) સુધી ઉંચે ગયું અને જેટ સ્ટ્રીમની મદદથી 4500 કિલોમીટર દૂર દિલ્હી-NCR સુધી પહોંચી ગયું.

 

 

ઉત્તરપૂર્વીય ઇથોપિયામાં એક જ્વાળામુખી ફાટ્યો છે, જેની અસર ભારત સુધી અનુભવાઈ રહી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, હૈલી ગુબ્બી જ્વાળામુખી ફાટવાના કારણે સોમવારે કોચીન એરપોર્ટથી ઉપડતી બે આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ રદ કરવામાં આવી હતી. કોચીન ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ લિમિટેડ (CIAL) ના જણાવ્યા અનુસાર, વિસ્ફોટ બાદ સાવચેતીના પગલા તરીકે જેદ્દાહ અને દુબઈની ફ્લાઇટ્સ રદ કરવામાં આવી હતી. વધુમાં, તેના વિસ્ફોટથી દિલ્હીથી મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાન સુધીની ફ્લાઇટ કામગીરી પર અસર થવાની સંભાવના છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે, હૈલી ગુબ્બી જ્વાળામુખી 12,000 વર્ષમાં પહેલીવાર ફાટ્યો છે.

રાખ દિલ્હી સુધી કેવી રીતે પહોંચી?

• વિસ્ફોટ → રાખ સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં પહોંચી
• જેટ સ્ટ્રીમ (100-130 કિમી/કલાકની પશ્ચિમ-પૂર્વ હવા)એ રાખને લાલ સાગર → યમન → ઓમાન → પાકિસ્તાન → રાજસ્થાન → દિલ્હી સુધી લઈ આવી
• 24 નવેમ્બરની રાત્રે 11 વાગ્યા સુધીમાં રાખનું વાદળું દિલ્હી ઉપર છવાઈ ગયું
• હાલ રાખ 15,000-45,000 ફૂટની ઊંચાઈ પર છે, તેથી જમીન પરના પ્રદૂષણ (AQI) પર મોટી અસર નથી, પરંતુ આકાશમાં હળવી ધુમ્મસ (haze) જોવા મળી રહ્યું છે.

હવે ક્યારે સાફ થશે?

ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના ડાયરેક્ટર જનરલ મૃત્યુંજય મહાપાત્રએ જણાવ્યું: “રાખનું વાદળું હવે ઝડપથી ચીન તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આજે (25 નવેમ્બર) સાંજે 7:30 વાગ્યા સુધીમાં આ રાખ ભારતીય આકાશમાંથી પૂરેપૂરી સાફ થઈ જશે.”

વિસ્ફોટની ખાસ વાતો

• આ જ્વાળામુખી 12,000 વર્ષ પછી પ્રથમ વખત ફાટ્યો છે
• વિસ્ફોટ પહેલાં 4.7 તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો
• પૂર્વ આફ્રિકન રિફ્ટ વેલીમાં આવેલું છે – અહીં આફ્રિકન પ્લેટ ધીમે ધીમે બે ભાગમાં વિભાજિત થઈ રહી છે
• લાંબા ગાળે અહીં નવો સમુદ્ર બની શકે છે (લાખો વર્ષ પછી)

સ્થાનિક અસર

• નજીકના અફદેરા ગામ પર રાખ પડી, ચરાગાહો બરબાદ થવાની ભીતિ
• કેટલાક પ્રવાસીઓ દનાકિલ રણમાં ફસાયા હતા
• હાલ સુધી જાનહાનિના સમાચાર નથી

ભારત પર અસર

• 23-24 નવેમ્બરે ઘણી આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સના રૂટમાં ફેરફાર કરવો પડ્યો
• દિલ્હી, રાજસ્થાન, પંજાબ, હરિયાણામાં હળવી ધુમ્મસ જોવા મળી
• AQI પર મોટી અસર નહીં, કારણ કે રાખ ઊંચા વાતાવરણમાં છે

લેટેસ્ટ અપડેટ (25 નવેમ્બર, બપોર 3 વાગ્યા સુધી): સેટેલાઇટ ઇમેજરીમાં દેખાય છે કે રાખનું મોટાભાગનું વાદળું પાકિસ્તાન-ચીન તરફ ખસી ગયું છે. દિલ્હી ઉપર હવે ફક્ત પાતળું સ્તર બાકી છે, જે સાંજ સુધીમાં સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જશે.