દિલ્હીમાં યમુનાનું રૌદ્ર રૂપ, 10 હજારનું રેસ્ક્યૂ

યમુના નદીમાં પૂર: દિલ્હી, આગ્રા અને મથુરામાં ભયજનક સ્થિતિ, રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન શરૂ

દિલ્હી, 3 સપ્ટેમ્બર 2025: યમુના નદીનું જળસ્તર ભયજનક નિશાન 205.33 મીટરથી ઉપર 206.36 મીટર સુધી પહોંચી ગયું છે, જેના કારણે દિલ્હી, આગ્રા અને મથુરા સહિતના શહેરોમાં પૂરની ગંભીર પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે. હરિયાણાના હથિનીકુંડ બેરેજમાંથી સતત મોટા પ્રમાણમાં પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે, જેના કારણે નદીનું સ્તર ઝડપથી વધી રહ્યું છે. દિલ્હીના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાંથી 10,000થી વધુ લોકોને રેસ્ક્યૂ કરવામાં આવ્યા છે, અને ઘણા વિસ્તારોમાં ઘૂંટણ સુધી પાણી ભરાઈ ગયું છે. શાળાઓને ઓનલાઈન વર્ગો ચલાવવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.

યમુના નદીમાં ભયજનક પૂર

ગંગા નદી બાદ હવે યમુના નદીએ પણ ભયજનક સ્થિતિ સર્જી છે. દિલ્હીના જૂના રેલવે પુલ પાસે નદીનું જળસ્તર 206.36 મીટર સુધી પહોંચી ગયું છે, જે ભયજનક નિશાન 205.33 મીટરથી 1.03 મીટર ઉપર છે. કેન્દ્રીય જળ આયોગના જણાવ્યા મુજબ, હથિનીકુંડ બેરેજમાંથી 1.76 લાખ ક્યૂસેક, વઝીરાબાદ બેરેજમાંથી 69,210 ક્યૂસેક અને ઓખલા બેરેજમાંથી 73,619 ક્યૂસેક પાણીનું વહન થઈ રહ્યું છે. આના કારણે દિલ્હીના યમુના બજાર, રાજઘાટ અને સિવિલ લાઈન્સ જેવા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પૂરનું જોખમ વધ્યું છે. લોકોને તેમના ઘરો છોડીને સુરક્ષિત સ્થળોએ જવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.

પ્રભાવિત વિસ્તારો અને રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન

દિલ્હીમાં નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાને કારણે રાહત અને બચાવ કામગીરી તેજ કરવામાં આવી છે. અત્યાર સુધીમાં 10,000થી વધુ લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવ્યા છે. જૂના રેલવે પુલને બંધ કરી દેવાયો છે, અને નદીના કિનારે રહેતા લોકોને ખાલી કરવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાએ જણાવ્યું કે સરકાર સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રાહત કેમ્પો ઊભા કરવામાં આવ્યા છે.

આગ્રામાં, યમુનાનું પાણી તાજમહેલની દિવાલો સુધી પહોંચી ગયું છે, જેના કારણે 40 ગામોને હાઈ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યા છે. મથુરામાં, યમુનાનું પાણી બાંકે બિહારી મંદિરથી માત્ર 400 મીટર દૂર છે, અને 900થી વધુ પરિવારો અસરગ્રસ્ત થયા છે. ઉત્તર પ્રદેશના નોઈડામાં પણ પાણી ભરાવાને કારણે ઘણી જગ્યાએ ટ્રાફિક અને રોજિંદા જીવન પર અસર પડી છે.

આસપાસના રાજ્યોમાં સ્થિતિ

ઉત્તર પ્રદેશના 20થી વધુ શહેરોમાં ભારે વરસાદે પરિસ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવી છે. અયોધ્યા, પ્રયાગરાજ અને વારાણસીમાં યમુના અને ગંગા નદીઓ ભયજનક નિશાનથી ઉપર વહી રહી છે. રાહત કેમ્પોમાં 25,000થી વધુ લોકોને ખસેડવામાં આવ્યા છે. હરિયાણાના ઝજ્જર, હિસાર, યમુનાનગર, કુરુક્ષેત્ર અને પંચકુલામાં 200થી વધુ શાળાઓ બંધ કરવામાં આવી છે.

પંજાબમાં 23 જિલ્લાઓમાં પૂરની સ્થિતિ છે, જેમાં 1,400 ગામોના 3.5 લાખથી વધુ લોકો અસરગ્રસ્ત થયા છે. આ રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં 30 લોકોના મોત થયા છે. હિમાચલ પ્રદેશમાં 1,300થી વધુ રસ્તાઓ બંધ છે, અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભૂસ્ખલન તેમજ ઘર પડી જવાની ઘટનાઓમાં 8 લોકોના મોત થયા છે. રાજસ્થાનના દૌસાના લાલસોટમાં ડેમ તૂટવાથી જયપુરના 5થી વધુ ગામો પાણીમાં ડૂબી ગયા છે.

વરસાદની આંકડાકીય માહિતી

મધ્યપ્રદેશમાં આ વર્ષે ચોમાસાની ઋતુમાં 970.28 મિલીમીટર વરસાદ નોંધાયો છે, જે સામાન્ય 939.8 મિલીમીટરની સરખામણીએ 104% વધુ છે. ગયા વર્ષે આ ઋતુમાં 1,117.6 મિલીમીટર વરસાદ થયો હતો. ભારતીય હવામાન વિભાગે રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ અને હિમાચલ પ્રદેશમાં આગામી 5 દિવસ સુધી ભારે વરસાદની આગાહી કરી છે, જેના કારણે પૂરની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.

સરકારની કાર્યવાહી

દિલ્હી સરકારે પૂરની સ્થિતિને નિયંત્રણમાં લેવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેવાની ખાતરી આપી છે. રાષ્ટ્રીય આપદા પ્રતિસાદ દળ (NDRF) અને રાજ્ય આપદા પ્રતિસાદ દળ (SDRF) દ્વારા રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. દિલ્હીના સિરાસપુર, બુરારી અને નોઈડાના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રાહત કેમ્પો ઊભા કરવામાં આવ્યા છે. મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાએ ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથને પત્ર લખીને યમુના નદીના કિનારે ગેરકાયદેસર રેતી ખનન રોકવા તાકીદ કરી છે. આ ઉપરાંત, દિલ્હી સરકારે હરિયાણા સરકારને ઈન્દ્રપ્રસ્થ બેરેજનું નિયંત્રણ સોંપવાની માગણી કરી છે, જેથી પૂર વ્યવસ્થાપનમાં સુધારો થઈ શકે.

આ ઘટના દિલ્હી, આગ્રા, મથુરા અને આસપાસના વિસ્તારો માટે ગંભીર ચેતવણીરૂપ છે, જે નદીના પૂરના જોખમો અને શહેરી વ્યવસ્થાપનની મર્યાદાઓને ઉજાગર કરે છે.