તમિલનાડુથી આવ્યો હતો '₹' નો સિમ્બોલ!, એમ.કે સ્ટાલિનને કદાચ યાદ નહીં હોય...

તમિલનાડુ સરકારે 2025-26 ના બજેટ દસ્તાવેજમાંથી ભારતીય રૂપિયાના પ્રતીક '₹'ને દૂર કરી દીધું છે અને તેની જગ્યાએ તમિલ લિપિમાં લખાયેલ 'ரூ' (Ru) લગાવ્યું છે. આ પરિવર્તન રાજ્યમાં રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યું છે. વિરોધ પક્ષોનો આરોપ છે કે DMK સરકાર ભાષાનું રાજકારણ કરી રહી છે. અને ભારતીય ચલણના એકીકૃત પ્રતીકને બાયપાસ કરી રહ્યું છે. ખાસ વાત એ છે કે જે રૂપિયાનું પ્રતીક '₹' દૂર કરવામાં આવ્યું છે તે તમિલ વ્યક્તિ ઉદયકુમાર ધર્મલિંગમ દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું હતું. આ નિર્ણય પછી, તમિલનાડુ ભાજપના વડા કે. અન્નામલાઈ અને અન્ય નેતાઓએ સરકાર પર આકરા પ્રહારો શરૂ કર્યા છે.

તમિલનાડુના ઉદયકુમારે રૂપિયાનું પ્રતીક ડિઝાઇન કર્યું હતું...

ભારતીય રૂપિયાનું પ્રતીક '₹' સત્તાવાર રીતે વર્ષ 2010 માં અપનાવવામાં આવ્યું હતું. તેને ડિઝાઇન કરનાર ઉદયકુમાર ધર્મલિંગમ તમિલનાડુના રહેવાસી છે. તેમનો જન્મ 10 ઓક્ટોબર 1978 ના રોજ કલ્લાકુરિચીમાં થયો હતો. તેઓ ચેન્નાઈના વતની છે અને હાલમાં IIT ગુવાહાટીમાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર તરીકે કાર્યરત છે. ઉદયકુમારના પિતા એન. ધર્મલિંગમ DMK ના ધારાસભ્ય રહી ચૂક્યા છે. જ્યારે તેમના પુત્રએ રૂપિયાના પ્રતીકની ડિઝાઇન સ્પર્ધા જીતી, ત્યારે તેમણે તેને તમિલનાડુ માટે ગર્વની ક્ષણ ગણાવી.

રૂપિયાનું પ્રતીક કેવી રીતે પસંદ કરવામાં આવ્યું?

2010 માં ભારતીય રૂપિયા માટે રાષ્ટ્રીય ડિઝાઇન સ્પર્ધા યોજાઈ હતી. કુલ 3,331 ડિઝાઇન એન્ટ્રીઓ પ્રાપ્ત થઈ હતી. જેમાંથી ઉદયકુમારની ડિઝાઇન વિજેતા તરીકે પસંદ કરવામાં આવી હતી. તેમની ડિઝાઇનમાં, દેવનાગરીનો 'ર' અને રોમન લિપિનો 'ર' એકસાથે જોડવામાં આવ્યો છે. તેમજ તેમાં બે સમાંતર રેખાઓ ઉમેરવામાં આવી છે. જે ભારતીય ત્રિરંગાનું પ્રતીકાત્મક ચિહ્ન દર્શાવે છે. આ ડિઝાઇનને ભારત સરકાર દ્વારા 15 જુલાઈ 2010 ના રોજ સત્તાવાર રીતે સ્વીકારવામાં આવી હતી. આ પ્રતીક ભારતની આર્થિક શક્તિ દર્શાવવા અને રૂપિયાને વૈશ્વિક ચલણ તરીકે માન્યતા આપવા માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો.

ભાષાના રાજકારણ પર વિવાદ કેમ?

DMK સરકારના આ પગલા પર ભાજપ અને અન્ય વિપક્ષી પક્ષોએ તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આપી છે. તમિલનાડુ ભાજપ પ્રમુખ કે. અન્નામલાઈએ કહ્યું કે DMK સરકારે રૂપિયાના રાષ્ટ્રીય પ્રતીકને તમિલ પ્રતીકથી બદલી નાખ્યું છે તે અત્યંત હાસ્યાસ્પદ છે. જ્યારે આ પ્રતીક પોતે એક તમિલ વ્યક્તિ દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું હતું. CM એમકે સ્ટાલિન પર કટાક્ષ કરતા તેમણે કહ્યું કે, શું તેમને ખબર પણ નથી કે આ પ્રતીક તમિલ સમુદાયના કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું? ભાજપના નેતા તમિલિસાઈ સુંદરરાજને પણ DMK સરકાર પર પ્રહારો કર્યા અને કહ્યું કે જો સ્ટાલિન સાહેબને રાષ્ટ્રીય પ્રતીકોથી આટલી સમસ્યા છે, તો તેમણે પહેલા પોતાનું નામ બદલવું જોઈએ કારણ કે 'સ્ટાલિન' નામ રશિયન નેતા પરથી લેવામાં આવ્યું છે.

DMK સરકારનું શું વલણ છે?

DMK સરકારે આ પરિવર્તનને ભાષાની સ્વતંત્રતા અને પ્રાદેશિક ઓળખ સાથે જોડ્યું છે. સરકારી પ્રવક્તાઓનું કહેવું છે કે તમિલનાડુમાં સ્થાનિક ભાષાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. તેમની દલીલ છે કે ઘણા અન્ય રાજ્યોમાં પણ બજેટ દસ્તાવેજોમાં સ્થાનિક ભાષાઓમાં પ્રતીકોનો ઉપયોગ થાય છે, તો પછી તમિલનાડુમાં તેના વિશે વિવાદ કેમ છે?